یکی از دوستان در مورد ریسک‌های BNPL پرسیده بودند. از متن سوال به نظر می‌رسید که منظور ریسک‌های کار کردن با این شرکت‌هاست به عنوان فروشنده‌ای که می‌خواهد از طریق
قرارداد با این شرکت‌ها فروش اقساطی ارائه دهد.

مهم‌ترین سؤال در این مورد این است که آیا قرارداد Recourse است یا Non-Recourse؟
این سوال درواقع می‌پرسد که وقتی مشتری در پرداخت اقساط قصور می‌کند، چه کسی ضرر را متحمل می‌شود؟

✅️ردر مدل Non-Recourse یا بدون حق رجوع شرکت BNPL کل مبلغ کالا را پس از کسر کارمزد بلافاصله یا طی مهلت کوتاهی به فروشنده می‌پردازد و ریسک نکول مشتری کاملاً روی شرکت BNPL است.

✅️ در مدل Recourse یا با حق رجوع اگر مشتری نکول کند، شرکت BNPL می‌تواند مبلغ را از فروشنده پس بگیرد یا از پرداخت‌های بعدی کسر کند یعنی عملاً ریسک اعتباری مشتری نهایتاً به فروشنده منتقل می‌شود درحالی‌که فروشنده نه در فرایند اعتبارسنجی مشتری نقشی داشته و نه کنترلی بر وصول مطالبات دارد.

بسیاری از شرکت‌های نوپای BNPL در بازارهایی با ریسک بالا تمایل دارند مدل را به‌صورت پنهان یا نیمه‌پنهان به سمت Recourse ببرند تا ریسک خود را کم کنند.

نکته دیگر ریسک تسویه یا Settlement/Payout Risk است. حتی در مدل غیرقابل‌رجوع، این سؤال باقی است که شرکت BNPL دقیقاً چه زمانی و با چه نرخ کارمزدی پرداخت فروشنده را انجام می‌دهد؟ تأخیر در تسویه، به‌ویژه در بازاری با تورم بالا یک ریسک مالی جدی است چرا که ارزش واقعی مبلغ دریافتی طی زمان افت می‌کند. اگر تسویه به‌صورت اقساطی و هم‌زمان با وصول از مشتری باشد، این ریسک تورمی عملاً به فروشنده منتقل شده است.

ریسک اعتباری و ثبات مالی شرکت BNPL یا ریسک طرف مقابل که همان مفهومی است که پیش‌تر و در مورد اوراق طلا به آن پرداختیم هم یک ریسک مهم و قابل توجه دیگر است. اگر مدل کسب‌وکار شرکت BNPL بر پایه رشد سریع و تأمین مالی مکرر از سرمایه‌گذاران بنا شده باشد که ویژگی رایج بسیاری از فین‌تک‌های BNPL است، در صورت بحران نقدینگی یا افزایش نکول مشتریان ممکن است شرکت نتواند تعهدات پرداخت به فروشندگان را ایفا کند حتی اگر خودش مبلغ را از مشتری
وصول کرده باشد.

ریسک مقرراتی و مجوز یا Regulatory Risk نیز یک مورد قابل توجه دیگر است. در ساختار فعلی شرکت BNPL معمولاً مجوز مستقیم اعطای تسهیلات ندارد و باید از طریق یک مؤسسه اعتباری یا بانک دارای مجوز رسمی بانک مرکزی عمل کند. اگر این رابطه بین شرکت BNPL و مؤسسه اعتباری پشتیبان آن به‌درستی و طبق مقررات شکل نگرفته باشد، در آینده ممکن است با محدودیت، توقف فعالیت، یا الزام به تغییر مدل کسب‌وکار مواجه شود.

@marketswithme