🔺توافق پاریس و برلین بر سر ساخت اروپا / حمایت صنعتی در برابر رقابت چین، با انعطاف بیشتر در مقررات اقلیمی

✍️ مطالعات اروپا | ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶ | اقتصاد سیاسی اروپا

فرانسه و آلمان روز جمعه ۱۶ اکتبر به توافقی مشترک برای حمایت از صنعت خودروسازی اروپا دست یافتند که دو اولویت متفاوت را به هم پیوند می‌دهد. برلین خواهان انعطاف بیشتر در مقررات کاهش انتشار کربن خودروهاست و پاریس بر حمایت از تولید داخل اروپا و محدودکردن دسترسی رقبا به مشوق‌های عمومی تأکید دارد. این توافق می‌تواند موضع مشترک دو قدرت صنعتی اصلی اتحادیه اروپا را در مذاکرات آینده درباره سیاست خودروسازی و طرح ساخت اروپا تقویت کند، اما هنوز قانون نهایی اتحادیه نیست و برای اجرا به توافق دیگر دولت‌های عضو و پارلمان اروپا نیاز دارد.

☑مفاد اصلی این توافق چیست؟

۱- انتشار کربن در سال ۲۰۳۵: فرانسه و آلمان از هدف کاهش ۹۰ درصدی انتشار دی‌اکسید کربن خودروهای جدید نسبت به سال ۲۰۲۱ حمایت می‌کنند، اما برخلاف پیشنهاد قبلی کمیسیون اروپا، جبران ۱۰ درصد باقی‌مانده از طریق اقداماتی مانند استفاده از فولاد کم‌کربن یا سوخت‌های جایگزین را الزامی نمی‌دانند. این تغییر به خودروسازان انعطاف بیشتری می‌دهد، اما به معنای آزادی نامحدود برای تولید خودروهای بنزینی و دیزلی نیست.

۲- تولید اروپایی قطعات: بر اساس گزارش یورونیوز از توافق، ۷۰ درصد قطعات خودرو، به‌استثنای باتری‌ها، باید در اروپا تولید شوند و ۱۰ درصد محتوای باتری نیز منشأ اروپایی داشته باشد. هدف اعلام‌شده این است که کارخانه‌های اروپایی به مراکز مونتاژ محصولاتی تبدیل نشوند که بخش عمده ارزش افزوده آن‌ها در خارج از اروپا ایجاد می‌شود.

۳- دسترسی به حمایت‌های دولتی: خودروها و محصولات واجد شرایط ساخت اروپا می‌توانند در چارچوب قواعد پیشنهادی از اولویت در قراردادهای عمومی، مناقصه‌ها و برخی طرح‌های یارانه‌ای برخوردار شوند. این سازوکار می‌تواند سرمایه‌گذاری را به سمت تولید داخل اروپا سوق دهد؛ هرچند اثر آن به جزئیات نهایی مقررات و نحوه اجرای آن‌ها بستگی خواهد داشت.

☑دلیل اهمیت این توافق چیست؟

صنعت خودروسازی اروپا با سه فشار هم‌زمان روبه‌روست: هزینه بالای تولید و انرژی، هزینه سرمایه‌گذاری در گذار به خودروهای برقی و رقابت فزاینده خودروسازان چینی. پاریس و برلین می‌خواهند با ترکیب حمایت صنعتی و انعطاف مقرراتی، سرمایه‌گذاری و اشتغال را در اروپا حفظ کنند. صنعت خودرو و زنجیره تأمین آن نیز اهمیت اقتصادی گسترده‌ای دارد. بر اساس گزارش شبکه ملی رادیو و تلویزیون ایرلند به نقل از رویترز، این بخش حدود ۱۳ میلیون شغل و ۷ درصد تولید ناخالص داخلی اتحادیه اروپا را به خود اختصاص می‌دهد.

بااین‌حال، توافق فرانسه و آلمان دو برداشت متفاوت از سیاست صنعتی را به هم پیوند می‌دهد. آلمان خواهان انعطاف فناوری است تا تولیدکنندگانش بتوانند در شرایط تقاضای متغیر، از خودروهای هیبریدی و برخی فناوری‌های احتراقی نیز استفاده کنند. فرانسه در مقابل می‌خواهد حمایت عمومی از تولید، به ایجاد ظرفیت واقعی صنعتی در اروپا گره بخورد. این مصالحه می‌تواند مبنای مذاکره مشترک آن‌ها با دیگر اعضای اتحادیه باشد، اما اختلاف درباره دامنه حمایت و سرعت گذار سبز را از بین نمی‌برد.

☑بریتانیا چه جایگاهی پیدا می‌کند؟

یکی از مهم‌ترین ابعاد توافق، امکان گنجاندن بریتانیا در چارچوب ساخت اروپا است. پیشنهاد فرانسه و آلمان، علاوه بر ۲۷ عضو اتحادیه، امکان مشارکت بریتانیا و برخی کشورهای اروپایی خارج از اتحادیه، از جمله نروژ، ایسلند و سوئیس را پیش‌بینی می‌کند مشروط به توافق درباره رفتار متقابل در دسترسی به بازار و همسویی با برخی قواعد تجاری اتحادیه.

این موضوع برای بریتانیا اهمیت اقتصادی دارد، زیرا زنجیره تأمین خودرو میان این کشور و اتحادیه اروپا به‌شدت درهم‌تنیده است. بااین‌حال، ورود به این چارچوب ممکن است مستلزم پذیرش برخی اقدامات تجاری اتحادیه علیه خودروهای چینی باشد. بنابراین، لندن باید میان حفظ استقلال سیاست تجاری و دسترسی ترجیحی به بازار و مشوق‌های اروپایی توازن برقرار کند.

در مجموع می‌توان گفت توافق پاریس و برلین نشانه حرکت به سوی سیاست صنعتی فعال‌تر در اروپاست. سیاستی که دیگر صرفاً بر رقابت آزاد و مقررات اقلیمی تکیه نمی‌کند، بلکه منشأ تولید، تاب‌آوری زنجیره تأمین و حفظ ظرفیت فناوری را نیز در مرکز تصمیم‌گیری خود قرار می‌دهد.

اما موفقیت آن قطعی نیست. خودروسازان ممکن است از انعطاف مقرراتی استقبال کنند، درحالی‌که گروه‌های زیست‌محیطی هشدار می‌دهند کاهش فشار برای سرمایه‌گذاری در خودروهای برقی می‌تواند گذار فناوری را کند کند. از سوی دیگر، حمایت‌گرایی بیش از حد ممکن است هزینه تولید را بالا ببرد و واکنش شرکای تجاری را برانگیزد.

مهم‌ترین مسئله برای امروز اروپا این است که چه سهمی از فناوری، باتری، نرم‌افزار، قطعات کلیدی و ارزش افزوده در اروپا باقی می‌ماند. ساخت اروپا زمانی به تقویت رقابت‌پذیری منجر خواهد شد که حمایت از تولید با نوآوری، بهره‌وری، انرژی مقرون‌به‌صرفه و سرمایه‌گذاری پایدار در فناوری‌های کم‌کربن همراه شود. این توافق هنوز یک موضع مشترک برای مذاکرات اروپایی است، نه قانونی که اجرای آن نهایی شده باشد.

❤️ کانال تلگرامی #مطالعات_اروپا_و_بریتانیا

╭────────────╮
🌐🆑🌐: @Britishstudies 🇪🇺 🇬🇧
╰────────────╯