واتسلاف هاول (۱۹۳۶-۲۰۱۱) رهبر انقلاب مخملی و نخستین رئیس‌جمهور جمهوری چک بود. رسالهٔ «قدرت بی‌قدرتان» (۱۹۷۸) مهم‌ترین اثر او و مانیفست مقاومت مدنی در برابر استبداد مدرن است. اهمیت این کتاب در کالبدشکافی دقیق دیکتاتوری‌های ایدئولوژیک (پسا-تمامیت‌خواه) است که نه صرفاً با زور، بلکه با «زیستن در دروغ» تداوم می‌یابند. هاول با طرح ایدهٔ «زیستن در دایرهٔ حقیقت» نشان می‌دهد که چگونه شهروندان عادی با نافرمانی‌های کوچک و حفظ کرامت انسانی، می‌توانند قدرت پوشالی سیستم را به چالش کشیده و آن را از درون تهی کنند.
مسعود بُربُر در هر نشست خلاصه‌ای از فصل‌های کتاب ارائه کرد و به ارتباط اندیشه‌های هاول با اندیشهٔ دیگر منتقدان تمامیت‌خواهی چپ و همچنین بازشناسی ریشه‌های تفکر هاول در اندیشه‌های آزادیخواهان لیبرال (همچون فریدریش فون هایک، هانا آرنت و دیگران) پرداخت.
کتاب «قدرت بی‌قدرتان» در واقع یک رسالهٔ سیاسی در ۲۲ فصل است. هاول در این کتاب با اشاره به «شبح دگراندیشی» در اروپای شرقی بحثش را آغاز می‌کند. او توضیح می‌دهد که دیکتاتوری‌های کلاسیک جای خود را به سیستم پیچیده‌تر «پسا-تمامیت‌خواه» داده‌اند که بر پایه‌های ایدئولوژیک استوار است و دیگر نیازی به ترور فیزیکی مداوم ندارد، بلکه بر سکوت و انفعال تکیه دارد.
او در تعریف اصطلاح «پسا-تمامیت‌خواه» توضیح می‌دهد که این سیستم نه بر اساس زور عریان، بلکه بر مبنای یک «دروغ فراگیر» بنا شده است. این دیکتاتوری نوین با دیکتاتوری‌های سنتی تفاوت دارد، زیرا تمامیت‌خواهی آن در نفوذ به عمیق‌ترین لایه‌های زندگی روزمره مردم نهفته است.
در ادامه، تمثیل معروف «سبزی‌فروش» مطرح می‌شود. مردی که شعار «کارگران جهان متحد شوید» را بدون اعتقاد قلبی در ویترین می‌گذارد. این کار نشانهٔ وفاداری و اطاعت از سر ترس و عادت است. او با این کارِ نمادین، جزئی از سیستم سرکوب می‌شود و به تداوم آن کمک می‌کند. سپس نقش «ایدئولوژی» بررسی می‌شود. ایدئولوژی پلی است بین انسان و سیستم که به اطاعت، ظاهری موجه می‌دهد. این «بهانه‌تراشی» به افراد اجازه می‌دهد وجدان خود را فریب دهند و در حالی که در «دروغ» زندگی می‌کنند، احساس کنند که رفتاری اخلاقی و قانونی دارند. همه به نوعی هم قربانی سیستم هستند و هم ابزاری برای تداوم آن. فشار اصلی از سوی جامعه‌ای می‌آید که خود را با دروغ تطبیق داده و دیگران را نیز به آن وادار می‌کند.
هاول در مقابل این وضعیت، «زیستن در دایرهٔ حقیقت» را پیشنهاد می‌کند. اگر سبزی‌فروش شعار را بردارد، پوستهٔ دروغ را می‌شکند. این نافرمانی مدنی، تهدیدی وجودی برای سیستم است، زیرا نشان می‌دهد که قدرت حاکمیت تنها بر پایهٔ مشارکت منفعلانه و دروغین مردم استوار است و «پادشاه لخت است».
هاول سپس قدرت حقیقت را بررسی می‌کند. در سیستمی که تماماً بر دروغ بنا شده، حقیقت (حتی در مقیاس کوچک) قدرت انفجاری عظیمی دارد. یک کلمهٔ راست می‌تواند کل ساختار ظاهری قدرت را بلرزاند، زیرا مشروعیت ایدئولوژیک آن را که تنها تکیه‌گاهش است، هدف قرار می‌دهد.
در این سیستم، هر حرکت اخلاقی و دفاع از انسانیت، ناخودآگاه ماهیتی سیاسی پیدا می‌کند. هر تلاشی برای مسئولیت‌پذیری فردی، مستقیماً با ریاکاری نهادینه شدهٔ سیستم در تضاد قرار می‌گیرد و به اپوزیسیون تبدیل می‌شود.
هاول توضیح می‌دهد که زیستن در دایرهٔ حقیقت صرفاً یک عمل منفی (نه گفتن) نیست، بلکه جنبهٔ مثبت دارد: احیای مسئولیت فردی و کرامت انسانی. این بازگشت به خویشتن و رد کردن ریاکاری، پایه‌ای برای همبستگی اجتماعی واقعی و معنادار بین انسان‌ها می‌شود. هاول در ادامه به نقد مفهوم دگراندیش و بررسی تفاوت آزادیخواهی در این سیستم با اپوزیسیون کلاسیک می‌پردازد و بر اهمیت حوزهٔ پیش‌سیاسی تاکید می‌کند. سپس ریاکاری قانونی، استفاده از قانون علیه سیستم، تجربهٔ منشور ۷۷، ایدهٔ ساختارهای موازی، فرهنگ جایگزین، اقتصاد و جامعهٔ موازی، پویایی ساختارهای موازی و آیندهٔ اصلاحات بررسی می‌شود. هاول در پایان به نقد دموکراسی‌های غربی می‌پردازد و بر ضرورت انقلاب وجودی تاکید می‌کند.