Attestatsiyadagi matnlar hajmi A4 formatda 9,5 betgacha yetibdi. Buni kompyuter monitorida oʻqish har qanday oʻqituvchining koʻzi va asabini jiddiy sinovdan oʻtkazishi turgan gap. Shu sabab koʻpchilik imtihonlarni yana qogʻoz shakliga qaytarishni yoki matnlarni qisqartirishni talab qilyapti. Ularning xavotiri oʻrinli.
Ammo matn bilan ishlovchi mutaxassis sifatida aytaman: xalqaro imtihonlarda ham katta hajmli matnlar beriladi, bu – normal holat. Demak, yechim matnni qaychilashda yoki orqaga – qogʻozga qaytishda emas. Asl muammo testning texnik tashkil etilishida.
Nega qogʻozga qaytish xato?
Qogʻoz tarqatildimi, xavfsizlik kamayadi, tashvish esa ortadi. Endi shpargalka, testning tarqalib ketishi va inson omili kabi muammolar bilan mashgʻul boʻlish kerak. IELTS, SAT va TOEFL kabi katta imtihonlar toʻliq kompyuterda oʻtyapti.
Xoʻsh, xalqaro testlar koʻz toliqishi va katta matn muammosini qanday yechgan? Bizga nima yetishmayapti?
⏳ 1. Vaqt mantiqan uzaytirilishi shart
Ekrandan oʻqish qogʻozdan oʻqishga nisbatan 10–20% sekinroq kechadi. IELTSda 1 ta oʻrtacha matn va 13 ta savolga aniq 20 daqiqa beriladi. Bizda ham ekrandan oʻqish tezligi ilmiy hisoblab chiqilishi zarur.
💻 2. Dastur interfeysi qulay boʻlishi kerak
Ekranni boʻlish: chapda matn, oʻngda savollar tursin. Talabgor savolni oʻqiyotganda matnni qidirib qiynalmaydi.
Belgilash: matndagi muhim joylarni sichqoncha bilan sariq rangga boʻyash funksiyasi kerak. Bu kognitiv yukni kamaytiradi va miya maʼlumotni ushlab turishga qiynalmaydi.
Shrift: matnni bemalol kattalashtirib-kichraytirish tugmasi boʻlishi kerak.
🖥 3. Sifatsiz monitorlar – azob-uqubat
Dastur zoʻr boʻlgan taqdirda ham, monitor eskirgan, ekrani miltillaydigan va sifatsiz boʻlsa, shuncha harakat befoyda – koʻz tez charchaydi, talabgorning diqqati boʻlinib, natijasiga jiddiy ta'sir qiladi.
Toʻgʻri, muammolar boʻlishi ehtimoli yoʻq emas. Lekin tadorigi koʻrilsa, ularni bemalol hal qilish mumkin. Qogʻozga qaytishni talab qilib, orqaga qadam tashlamaslik kerak. Ammo test tashkilotchilari ham “matnni ekranga tiqdik, boʻldi” qabilida ish tutmasligi zarur. Platforma qulay boʻlishi, sifatli texnika ishlatilishi va adolatli vaqt belgilanishi kerak. Imtihon oʻqituvchining asabini emas, bilimini sinasin!
✈️ Fikrlar masʼullarga yetib borishi uchun postni ulashing!
@oriftolib | Boshqa sahifalarimiz