سوال مجری (هیو هیویت) از رضا پهلوی:

از زمان آن قتل‌عام (در ژانویه) مدام به این فکر می‌کنم که چطور می‌توان جلوی موجی از انتقام‌جویی‌ها را پس از آزادی گرفت؟ مثلاً پس از آزادسازی فرانسه، نیروهای مقاومت برخورد بسیار تندی با کسانی داشتند که با نازی‌ها همکاری کرده بودند. وقتی ۳۵ هزار نفر به قتل رسیده‌اند، شما چطور می‌خواهید خانواده‌های قربانیان را از اجرای «عدالت شخصی» یا انتقام‌جویی‌های خودسرانه باز دارید؟

رضا پهلوی:
باز هم می‌گویم، وقتی مردم به این واقعیت ایمان داشته باشند که عدالت اجرا خواهد شد، و به نهادهایی که ما در حال پی‌ریزی‌شان هستیم یا به رهبران دولت و نهادهای خود اعتماد کنند، این پویاییِ «باور به سیستم» یا «بی‌اعتمادی به آن» تغییر می‌کند.

به نظر من، انتقام‌جویی‌های خودسرانه معمولاً زمانی رخ می‌دهد که بی‌اعتمادی مطلق حاکم باشد و هرگونه امیدی به مدنیت یا رویکرد میانه‌روانه (به جای اقدامات افراطی) از بین رفته باشد. تمام این‌ها در لایه‌های روانی جامعه جریان دارد.

من فکر می‌کنم بخش بزرگی از آن به «امید به آینده‌ای بهتر» گره خورده است؛ و این حقیقت که ما پیش از این بهای سنگینی پرداخته‌ایم و دیگر نباید ملت‌مان را بر پایه خون‌ریزی، تلافی و پاکسازی‌های ایدئولوژیک بازسازی کنیم.

به باور من، آن حسِ «آرامش ملی» که ناشی از فرصتِ ترمیم زخم‌ها و التیام جمعی است، بسیار مهم‌تر از انتقام‌جویی است؛ چرا که «چشم در برابر چشم» در نهایت فقط باعث نابینا شدن کل جهان می‌شود.

ــ

متن کامل این گفت‌وگو را اینجا پیاده کردم.

@bayanz