1998 йилда Yahoo интернетнинг мутлақ қироли эди. Улар бозорни эмас балки бутун дунё онгини бошқараётгандек эди. Шу пайт, Стэнфордда ўқиётган икки ёш тадқиқотчи Ларри Пейж ва Сергей Брин эшикни тақиллатиб кириб келишди, ва ўзларининг Google (PageRank) деб номланган ихчамгина қидирув алгоритмини Yahoo-га бор-йўғи $1 миллион долларга сотишни таклиф қилишди. Yahoo эса бунга эътибор ҳам бермади.
Улар "йўқ" дейишди. Дунёга эгалик қилиб турганингизда, 1 миллион долларлик алгоритмни сотиб олишнинг нима кераги бор деган фикрга келишгандурда?
Бу уларнинг биринчи ҳалокатли хатоси эди: Манманлик.
2002 йилга келиб эса ҳақиқат юзини кўрсата бошлади. Google энди ётоқхонадаги икки талаба эмас, балки кунига миллионлаб сўровларни қайта ишлайдиган улкан кучга айланганди. Yahoo буни англади ва бош директори Терри Семел ғурурини четга суриб, Ларри ва Сергей билан уларни сотиб олиш бўйича музокаралар столига ўтирди. Аммо…келишув яна бўлмади. Улар нарх борасида келиша олишмади. Бугунги кун нуқтаи назаридан қараганда ўша “катта” фарқ кулгили даражада кичик эди. Бу уларнинг иккинчи хатоси эди: Иккиланиш.
2008 йилда интернет тубдан ўзгарган эди. Google гигантга айланди. Facebook эса ракета каби ўсаётганди. Yahoo эса…йўналишни йўқотган кемадак эди. Уларнинг заифлашганини сезган Microsoft, Yahoo'га уларни $44,6 миллиард долларга сотиб олиш бўйича кутилмаган таклифини берди. Бу Yahoo'нинг ўша пайтдаги бозор қийматидан 62% га юқори эди. Yahoo бош директори Жерри Янг буни қатъиян рад этди. Унинг фикрича, бу таклиф компаниянинг ҳақиқий қадрини акс эттирмаган экан. Бу уларнинг сўнгги, ҳал қилувчи хатоси эди: Хомхаёл.
Оқибат шафқатсиз бўлди. Аксиядорлар ғазабга минди. Аксиялар қулади. Миллиардер рейдер Карл Айкан директорлар кенгашига қарши очиқ ва шафқатсиз кураш бошлади. Судлар, босим, истеъфо...
Бир пайтлар дунёга ҳукмронлик қилган компания парчалана бошлади. Ниҳоят, йиллар ўтиб, Yahoo таслим бўлди. У ўзининг асосий интернет бизнесини Verizon'га бор-йўғи 4,83 миллиард долларга сотди. Бу шунчалик ёмон келишув эмас, бу статегик кўрликнинг нархи эди.
📌 Хулоса оддий, лекин оғир: Зўр маҳсулот яратиш бу жангнинг ярми бўлса, қолган ярми қарорлар экан. Қачон “йўқ” дейишни билиш муҳим бўлиши мумкин, лекин қачон “ҳа” дейишни билмаслик бу катта ҳалокатга тенг экан. Манманлик бизни кўр қилади. Иккиланиш имкониятни, хомхаёл эса компанияни ўлдирар экан. Баъзан энг катта йўқотиш йўқотган пулингиз эмас, балким, ўз вақтида қабул қилмаган қарорингиз бўлиши мумкин экан.
Изоҳларда фикрларингизни кутаман!
@baxrom_ceo