АҚШ бир аср давомида глобал бойлик магнити бўлиб келиб, дунёнинг ҳар бурчагидан сармоя, иқтидор ва амбицияларни жалб этди. Бу давр тугаётгани йўқ, аммо тортиш кучининг тамойиллари ўзгармоқда. Глобал қудратнинг навбатдаги бобини алгоритмлар эмас, балки туғилиш кўрсаткичлари ва миграция ёзади деб ўйлайман.
🌍 Буюк Британия йилига минглаб миллионерларини Яқин Шарққа бой бермоқда. Бугунги 2чи иқтисодий гигант бўлмиш Хитой эса тизимли инқирозлар исканжасида: 300 миллион чекувчи, диабетга чалинган юз миллионлаб беморлар ва 2100 йилга келиб аҳолисининг ярмидан кўпини йўқотиши мумкин бўлган кескин туғилиш инқирози.
🔥Шу билан бирга, глобал демографик "двигателлар" бошқа минтақаларда тўлиқ қувват билан ишламоқда:
- Африка 2050 йилга келиб аҳолисини 1,4 миллиарддан 2,8 миллиардгача, икки баробар ошириш арафасида турибди.
- Ҳиндистонда йилига қарийб 25 миллион чақалоқ дунёга келмоқда. Бу фақат шу ўн йилликнинг ўзида 250 миллион янги ҳаёт демакдир.
📊 Эҳтиёткорона ҳисоб-китобларга кўра, 20 йил ичида ўша ёшларнинг салмоқли қисми ўзлари учун қулай бўлган, имкониятлари бор ва қонун устуворлиги таъминланган жойларга кўчиб ўтишади. Глобал тенденцияга ёрқин мисол: аҳолиси 340 миллион бўлган АҚШда йиллик туғилиш бор-йўғи 3 миллионни ташкил этгани ҳолда, 2023 йилда миграция ҳисобига айнан 3 миллионга тенг янги аҳолини қабул қилди.
🇺🇿 Ўзбекистон учун стратегик имконият дарчаси
Ўзбекистон учун бу узоқдаги мавҳумлик эмас, балки 21 асрда бир марта бериладиган стратегик имкониятдир. Марказий Осиёдаги энг кўп аҳоли ва улкан ёшлар қатлами, ҳамда Шарқ ва Ғарбни, Шимол ва Жанубни боғловчи геосиёсий жойлашуви билан Ўзбекистон бу янги манзарада ҳимояда эмас, балки фаол ҳужумда ўйнаш учун энг қулай позицияда турибти. Ўрта Осиё халқлари хаётида юз берган илк уйғонишни (9-12 асрни) эсланг.
🧭 Ғалаба қозониш учун ҳаракатлар режаси:
1️⃣ Кўчиб юрган глобал талантларни жалб қилиш: Ҳиндистонлик муҳандислар, хитойлик тадбиркорлар ва Шарқий Европанинг малакали мутахассислари фаол равишда янги марказларни қидирмоқда. Жозибадор солиқ имтиёзлари, яшаш учун рухсатнома олишнинг осонлаштирилган тартиби ва қонун устуворлиги кафолатланган ҳақиқий "Олтин виза" тизими Тошкентни шунчаки транзит пункти эмас, балки якуний манзилга айлантириши лозим.
2️⃣ Диаспорадан стратегик куч сифатида фойдаланиш: Хориждаги ўзбек диаспораси салмоқли сармоя, бебаҳо тажриба ва глобал алоқалар тармоғига эга. Уларнинг Ватанга қайтишини рағбатлантирувчи тизимли дастурлар шунчаки яхши ғоя эмас, балки мамлакат учун энг кам харажатли ва энг юқори даромад келтирувчи иқтисодий инвестициядир.
3️⃣ Марказий Осиё "Сингапурини" барпо этиш: Трансмиллий компанияларнинг бош қароргоҳлар, йирик технологик гигантлар ва халқаро институтлар истеъдодлар кетидан боради. Истеъдодлар эса яшаш учун қулай ва жозибадор муҳитни танлайди. "Янги Тошкент" лойиҳасини айнан шундай масканга айлантириш зарур.
⚠️ Ўзбекистон малакасиз оммавий миграциянинг ичкарига киришига йўл қўймаслиги ва бунинг ўрнига ўзининг юқори малакали мутахассисларини жаҳон бозорига олиб чиқишни мақсад қилиши лозим.
🌍 Жанубий Корея, Япония, Германия ва Буюк Британия каби давлатлар тез суръатлар билан қаримоқда ва ишчи кучини фаол изламоқда. Немис стандартлари бўйича сертификатга эга ўзбек ҳамшираси ёки корейс тилида эркин сўзлашадиган малакали муҳандис, ҳеч қандай сертификатсиз оддий мигрантга қараганда бир неча баробар кўпроқ даромад топишга қодир.
📌 Тил ўргатиш дастурлари, халқаро тиббиёт сертификатлари ва касбий аккредитация, бу шунчаки ижтимоий харажатлар эмас, балки мамлакатимиз учун ўта муҳим иқтисодий инфратузилмадир.
🧠 Глобал демографик тафовут янада чуқурлашмоқда. Инсон мобиллигини стратегик актив сифатида қабул қилган давлатларгина келажакка ворис бўла олади деб ҳисоблайман.
Ўзбекистон улкан инсон капиталига эга. Вазифамиз, мана шу демографик энергияни барқарор ва доимий миллий бойликка айлантирувчи самарали тизимларни яратишдан иборат.
Илтимос изоҳларга ўз фикрларингизни ёзиб қолдиринг 💬
@baxrom_ceo