گزارش مختصر نشست گفت‌وگو درباره‌ی کتاب انگاره بت‌پرستی و پیدایش اسلام از جدل تا تاریخ نوشتۀ جرالد هاوتینگ

نشست گفت‌وگو دربارۀ کتاب انگاره بت‌پرستی و پیدایش اسلام از جدل تا تاریخ نوشتۀ جرالد هاوتینگ روز دوشنبه ۳ اردیبهشت ۱۴۰۳ با حضور برخط مریم پیروان، اعظم پویا، محسن گودرزی و علی آقایی به میزبانی مدرسه مطالعات دین باشگاه اندیشه برگزار شد.

در این نشست ابتدا مریم پیروان درباره کتاب و شخصیت مؤلف توضیحاتی ارائه کرد و به انگیزه از ترجمه کتاب و فرآیند پیچیده ترجمه و نشر آن پرداخت. سپس ساختار کتاب و فصل‌های آن را به اختصار بیان کرد.

در ادامه اعظم پویا به اجمال گزارشی از مدعاهای هاوتینگ و تجدیدنظرطلبی وی متأثر از ونزبرو پرداخت و برخی از نقدها را به این جریان وارد کرد.

سپس محسن گودرزی ضمن تقدیر از مترجمان کتاب به بیان ملاحظات خود درباره کتاب پرداخت و با بیان نظر هاوتینگ مبنی بر اطلاق عنوان مشرک در قرآن بر یهود و نصاری گفت: نظر هاوتینگ دربارۀ وجه تسمیه مشرکان پاسخ نمی‌دهد که چرا قرآن برای اشاره به مؤمنان منحرف از مشرک استفاده کرده و در عین حال یهود و نصاری را هم به کار برده است. این در حالی است که مسأله معاد در قرآن به عنوان وجه تمایز مسلمانان از مشرکان بارها مورد تأکید قرار گرفته و مناسک مشرکان و اهل کتاب در مقولۀ پرستش با یکدیگر متفاوت است. همچنین با شواهدی که بر تمایز نماز، قبله و قربانی مسلمانان تأکید کرده متعارض است و توضیحی ارائه نمی‌کند.

در ادامه دکتر آقایی به تقدیر از زحمات مترجمان در ترجمه و انتشار اثر پرداخت و آن را خوشخوان، دقیق و روان توصیف کرد و در عین حال ملاحظاتی دربارۀ برخی برابرنهادها در کتاب مطرح کرد. آقایی همچنین گفت: اثر هاوتینگ در ادامۀ دیدگاه‌های ونزبرو دربارۀ پیدایش اسلام و قرآن تدوین یافته است. به نظر آقایی، تمایز بین تاریخ و روایت و تلاش برای احیای روایت از کوشش‌هایی است که ونزبرو و بعد از وی هاوتینگ دنبال کرده‌اند. این کتاب و آثاری از این دست، سستی روش‌شناختی سنت تجدیدنظرطلبی در میان اسلام‌شناسان را مشخص می‌کند. در حالی که آثار امروزین اسلام‌شناسی پاسخ‌های قابل‌توجهی به این دست ادعاها داده و از آن عبور کرده است. آقایی ارزش انتشار این کتاب و ترجمۀ سایر آثار با این رویکرد را در معرفی و ترجمان آثار کلاسیک اسلام‌پژوهی دانست.

#گزارش_مختصر #مطالعات_دین #اسلام_نخستین #بت‌پرستی #هاوتینگ #گودرزی #آقایی #پویا #پیروان #انعکاس #باشگاه_اندیشه
@diinschool
@bashgahandishe