▨ نام شعر: ای درخت معرفت
▨ شاعر: مهدی اخوان ثالث
▨ با صدای: مهدی اخوان ثالث
▨ موسیقی: قطعه طُرقه از کیهان کلهر
▨ پالایش و تنظیم: شهروز کبیری
شنیدن این شعر با صدای شاعر
ــــــــــــــــ
ای درخت معرفت! جز شک و حيرت چيست بارت؟
يا که من باری نديدم غير از اين بر شاخسارت؟

بر زمينت کِشت و بردت سر به سوی آسمان‌ها
باغبانِ شوخ چشمِ پير و پنهان آبيارت

يا بر آی از ريشه و چون من به خاکِ مرگ در شو
تا نبينم سبز زين سان هم زمستان هم بهارت

يا از آن سر شاخه‌های دور و پنهان از نظرها
ميوه‌ای ديگر فرو افکن برای خواستارت

حاصلی جز حيرت و شک، ميوه‌ای جز شک و حيرت
چيست جز اين؟ نيست جز اين؛ ای درختِ پير، بارت

عمرها خوردی و بردی غير از این باری ندادی
حيف، حيف از اين همه رنجِ بشر در رهگذارت

چند و چونِ فيلسوفان چون بَرِ ديوارِ ندبه است
پيرک چندی زنخ‌زن* ريش‌جنبان در کنارت

اي کلاغ صبح‌های روشن و خاموش برفی
خوش‌تر از هر فيلسوفی دوست دارم قارقارت

چیستی و از کجایی ای گیاه ریشه در گم
و ای بنفشهٔ اطلسی، ديگر شناسم من تبارت

شهرِ افلاطونِ ابله ديده تا پس کوچه‌هايش
گشته وز آن بازگشتم می‌کند شربش خمارت

ما غلامانيم و شاعر در فنون جنگ ماهر
سنگ چون اردنگ می‌سازيم، ای ابله! نثارت

وعده‌های اين همه نقل است و عقلِ دیرباور
شاخه‌ای از توست؛ چون بپذيرد اين شعر و شعارت؟

پال‌پال* و کور مالان من چو عمری خرج کردم
زير سردِ بی‌مروت‌سایه‌ات؛ يعنی حصارت

چون گشودم چشمِ عبرت ناگهان ديدم که بی‌گه
پرده‌ای برفينه پوشيده سرم؛ يعنی غبارت

من غبارِ گردباد آسا بسی در دور و نزديک
ديده‌ام اما نديدستم که آيد زان سوارت

سوی شهرِ خويش آيم باز و ديوار از هوايش
زان که ديوار آهنين مُلکی‌ست هيچستان ديارت

گلبُن داوودیِ پاييز روشن خواهد اميد
کآی درختِ معرفت جز شکّ و حيرت نيست بارت
▨
مهدی اخوان ثالث
(متخلص به م. امید)
تهران - خرداد ماه ۱۳۶۴
ــــــــــــــــ
پی‌نوشت: زنخ‌زن: بیهوده سخن‌گو
پال‌پال: کورمال کورمال طی طریق کردن
─────♬ ─────
شعر با صدای شاعر | @schahrouzk