🔺 «خاکستر مردمی که نردبان آن‌ها شد»

شامگاه ۲۸ مرداد ۱۳۵۷، در گرمای شرجی آبادان، صدها نفر برای ساعتی آسودگی و تماشای فیلم «گوزن‌ها» به سینما رکس رفته بودند؛ خانواده‌ها و جوانانی که شانه‌به‌شانه در تاریکی سالن نشسته بودند. در دقایق ابتدایی این فاجعه، خیلی‌ها گمان می‌کردند که صدای ترق‌تروق شعله‌ها و هجوم دود، بخشی از درگیری‌های درون فیلم است؛ غافل از اینکه سالن سینما به دامی حساب‌شده بدل شده که تعصبی کور برای یک شهر پهن کرده بود.

آتش‌زدن سینما رکس نه یک اتفاق تصادفی، بلکه اوج تأثیر جریانی بود که سینماها را مرکز فساد می‌خواند و در همان سال بیش از ۳۰ سینما را در شهرهای مختلف سوزانده بود. حبس کردن صدها انسان بی‌دفاع در دوزخی معین‌شده، جنایتی از پیش طراحی‌شده بود برای پیشبرد اهداف ایدئولوژیک، آن هم به قیمت خاکسترشدن مردم بی‌گناه و بی‌اطلاع.

بیش از ۶۰۰ انسان در آن شب سوختند؛ جان‌های عزیزی که تنها گناهشان آمدن به سینما بود و به طرز دردناکی، قربانی توهمات یک تفکر تاریک شدند. شدت آتش چنان بود که چند صد پیکر کاملاً ذوب شدند و در اسناد رسمی، برای کم‌رنگ‌کردن فاجعه، ارقام به ۳۷۷ تا ۴۰۰ نفر کاهش یافت. صبح فردا هم خاکسترها را با لودر در گورهای دسته‌جمعی جنت‌آباد دفن کردند تا خشم شهر سرریز نکند. تصویری هولناک از قربانی‌شدن کرامت و جان انسان‌ها پای اهداف عقیدتی و سیاسی.

خون مردم سینما رکس، نردبان صعود کسانی شد که اندکی بعد بر مسند قدرت تکیه زدند. چهره‌هایی مانند محمد کیاوش که جوانان را در جلسات خانگی برای این آتش‌فروزی‌ها تهییج می‌کرد، فرماندار و نمایندهٔ مجلس شدند و پایه‌های قدرت جدید را بنا گذاشتند. در مقابل، دادگاه سال ۵۹ نیز با عجله و اعدام به پایان رسید تا پای محرکان و طراحان اصلی هرگز به میان کشیده نشود. یک حرکت تروریستی تمام عیار که عمق فاجعه‌اش در کلمات نمی‌گنجد.

سال‌ها بعد، همان بقایای سوخته را هم با خاک یکسان کردند تا جایش مرکز خرید بسازند و نامش را از تقویم رسمی پاک کردند تا کسی نپرسد این عمارت بر خاکستر چه کسانی بنا شد. اما حافظهٔ تاریخی و دادخواهی با سیمان ساختمان و سانسور مطبوعاتی از بین نمی‌رود. رنج آبادان خطی ممتد است از خاکستر سینما رکس تا آوارهای بتنی متروپل؛ داغی که کهنه نمی‌شود و جنایتی علیه انسانیت که هرگز مشمول فراموشی نخواهد شد.

🗓 #در_جریان_امروز، ۲۸ مردادماه
◀️ سال‌روز فاجعهٔ تلخ #سینما_رکس آبادان

⚡️ @Bareghe_EE