.
لرستان در مسیر پیری
✍ مهدی باقرپور
امروز یکی از بن‌بست‌های پیش روی کشور، مسئله جمعیت است.
به نقل از جواد منصوری، نخستین فرمانده سپاه، واین‌برگر، وزیر دفاع آمریکا، در سال ۱۳۶۵، یعنی دقیقاً ۴۰ سال پیش، گفته بود: «ما باید نسل ایرانی را منقرض کنیم؛ زیرا مادامی که این‌ها هستند، ما می‌جنگیم.» فارغ از ضرورت بررسی دقیق سند این نقل‌قول، واقعیت این است که قدرت ملی هر کشور به نیروی انسانی، جوانی جمعیت و توان بازتولید اجتماعی آن وابسته است. امروز، در کنار تهدیدهای بیرونی، با بحرانی درونی مواجهیم که می‌تواند آینده توسعه و امنیت کشور را تحت تأثیر قرار دهد؛ بحرانی که نمودهای آن در لرستان، نگران‌کننده است.
زنگ خطر از دل آمارها به صدا درآمده است. طبق اعلام ثبت احوال استان لرستان، در نیمه نخست سال ۱۴۰۵، تعداد ولادت‌های ثبت‌شده به ۱۰ هزار و ۲۸۳ مورد رسیده؛ یعنی روزانه حدود ۵۵ تولد، در برابر ۵ هزار و ۸۰۰ فوت، معادل روزانه ۳۱ مورد. اما مسئله فقط فاصله این دو عدد نیست؛ بلکه کاهش فرزندآوری، افزایش سهم سالمندان و مهاجرت جوانان است. همچنین ۷۱.۶ درصد تولدها در مناطق شهری و تنها ۲۸.۴ درصد در روستاها ثبت شده است؛ آماری که در کنار تداوم مهاجرت روستاییان، آینده سکونت، تولید کشاورزی و حیات اجتماعی روستاهای لرستان را زیر سؤال می‌برد. استانی با این ظرفیت‌های طبیعی و انسانی، چرا باید شاهد تضعیف تدریجی پایه جمعیتی خود باشد؟
بحران خانواده؛ وقتی ازدواج دشوار و دوام زندگی شکننده می‌شود. در همین بازه شش‌ماهه، ۵ هزار و ۹۶۰ ازدواج در برابر یک‌هزار و ۷۰۶ طلاق ثبت شده؛ یعنی به ازای هر ۳.۵ ازدواج، تقریباً یک طلاق. میانگین سن ازدواج به ۲۸.۵ سال برای مردان و ۲۳.۵ سال برای زنان رسیده؛ میانگین سن طلاق نیز ۳۸.۹ سال برای مردان و ۳۳.۷ سال برای زنان گزارش شده است. این اعداد را نمی‌توان جدا از بیکاری، درآمد ناکافی، دشواری تأمین مسکن، ناامنی شغلی و کاهش امید به آینده تحلیل کرد. نمی‌توان از جوانی جمعیت گفت، اما در برابر جوانی که شغل ندارد، تشکیل خانواده برایش دشوار است و برای ساختن آینده ناچار به مهاجرت می‌شود، بی‌تفاوت ماند.
مسئله لرستان، کمبود شعار جمعیتی نیست؛ بحران حکمرانی و فقدان اقدام مؤثر است. آیا قرار است هر سال آمار تولد، فوت، ازدواج و طلاق اعلام شود و چند روز بعد به فراموشی سپرده شود؟ پرسش این است: مدیریت استان برای تبدیل این هشدارها به برنامه عملی چه کرده و اثر اقداماتش در کدام شاخص قابل‌اندازه‌گیری دیده می‌شود؟ آیا میان اشتغال، سرمایه‌گذاری، تأمین مسکن، حمایت از خانواده و توسعه روستاها پیوندی روشن برقرار شده است؟ آیا استانداری گزارشی شفاف از اهداف، اعتبارات و نتایج اقداماتش ارائه می‌کند؟
در این میان، عملکرد سید سعید شاهرخی، استاندار لرستان، باید با همان معیاری سنجیده شود که در آغاز مسئولیت بر آن تأکید داشت: متفاوت عمل کردن. تفاوت مدیریتی با تغییر ادبیات جلسات و تکرار ضرورت توسعه اثبات نمی‌شود؛ باید در زندگی مردم و مسیر حرکت استان دیده شود. وقتی جوان لرستانی با دشواری اشتغال و تشکیل خانواده روبه‌روست و آینده اقتصادی استان ماندن نیروی انسانی را تضمین نمی‌کند، استاندار نمی‌تواند صرفاً خود را هماهنگ‌کننده دستگاه‌ها بداند. مسئولیت او بسیج دستگاه‌ها حول اهداف مشخص، رفع موانع اشتغال و سرمایه‌گذاری، پیگیری حمایت از خانواده و گزارش‌دهی درباره نتایج است.
امروز، پس از گذشت زمان، پرسش اصلی این است: تفاوتی که شاهرخی بارها وعده‌اش را داد، در کدام شاخص ملموس زندگی مردم لرستان نمایان شده است؟ در مدیریت جمعیت، تفاوت را نه با شعارهای توسعه‌ای، بلکه با ایجاد اشتغال، مهار مهاجرت، تقویت اقتصاد روستا، تسهیل ازدواج و افزایش امید به آینده می‌سنجند. اگر کاهش فرزندآوری، دشواری معیشت و خروج جوانان همچنان پابرجاست، تفاوت در شیوه بیان و وعده‌ها چه گرهی از کار استان باز کرده است؟
لرستان را باید پیش از آنکه دیر شود، از رکود جمعیتی نجات داد؛ مسئولیتی که با قرائت آمار و تکرار وعده‌ها انجام نمی‌شود، بلکه با پاسخ‌گویی و تغییر واقعی در شیوه حکمرانی معنا پیدا می‌کند.
#نشریه_خبری_تحلیلی_بلوطستان
🅱 t.me/baloutestan
Post #60192
276