یکی از رایج‌ترین سؤالاتی که موقع انتخاب رشته از بچه‌های کنکوری دریافت می‌کنم، همینه. نکته‌ی مهم اینه که برای ورود به خیلی از موقعیت‌های شغلی تخصصی این رشته، معمولاً باید تا مقطع ارشد و دکترا ادامه تحصیل بدی. پس قطعاً رشته‌ای نیست که بشه زود باهاش به درآمد رسید. از طرفی، با توجه به محدودیت بودجه‌های پژوهشی و ظرفیت جذب پژوهشگر در ایران، نمی‌شه روی مسیر پژوهش و دانشگاه به‌عنوان تنها گزینهٔ شغلی حساب کرد.
اما این یعنی قراره بیکار بمونی؟ نه لزوماً. رشته‌ی زیست‌شناسی فقط به پژوهش محدود نمی‌شه و مسیرهای شغلی دیگه‌ای هم وجود دارن که شاید کمتر باهاش آشنا باشید. اینجا یک لیست خیلی کلی ازشون می‌دم بهتون.
فهرست مشاغل مرتبط با زیست‌شناسی سلولی و مولکولی در ایران
۱. آزمایشگاه و بیمارستان
۱. آزمایشگاه‌های تشخیص طبی ۲. آزمایشگاه‌های پاتولوژی ۳. آزمایشگاه‌های پاتوبیولوژی ۴. آزمایشگاه‌های ژنتیک پزشکی ۵. آزمایشگاه‌های تشخیص مولکولی ۶. آزمایشگاه‌های سیتوژنتیک ۷. آزمایشگاه‌های میکروبیولوژی ۸. آزمایشگاه‌های بیوشیمی ۹. آزمایشگاه‌های ایمنی‌شناسی ۱۰. آزمایشگاه‌های خون‌شناسی (هماتولوژی) ۱۱. آزمایشگاه‌های ویروس‌شناسی ۱۲. آزمایشگاه‌های تحقیقات سلولی و مولکولی ۱۳. آزمایشگاه‌های کشت سلول و سلول‌های بنیادی ۱۴. آزمایشگاه‌های ژنتیک قانونی و پزشکی قانونی ۱۵. آزمایشگاه‌های تحقیقاتی دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها ۱۶. آزمایشگاه‌های کنترل کیفیت محصولات زیستی و دارویی ۱۷. آزمایشگاه‌های شرکت‌های دارویی و زیست‌فناوری ۱۸. آزمایشگاه‌های مراکز تحقیقات سرطان ۱۹. آزمایشگاه‌های مراکز تحقیقات ناباروری و زیست‌شناسی تولیدمثل ۲۰. آزمایشگاه‌های بانک سلولی و ذخایر زیستی۲. تحقیق و پژوهش
۱. دستیار پژوهشی دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها ۲. پژوهشگر زیست‌شناسی سلولی ۳. پژوهشگر زیست‌شناسی مولکولی ۴. پژوهشگر ژنتیک مولکولی ۵. پژوهشگر زیست‌شناسی سرطان ۶. پژوهشگر سلول‌های بنیادی ۷. پژوهشگر مهندسی بافت ۸. پژوهشگر زیست‌شناسی تولیدمثل ۹. پژوهشگر زیست‌فناوری ۱۰. پژوهشگر زیست‌شناسی مولکولی بیماری‌ها ۱۱. پژوهشگر ژنتیک پزشکی ۱۲. پژوهشگر زیست‌شناسی مولکولی گیاهان ۱۳. کارشناس تحقیق و توسعه (R&D)۳. استارت‌آپ و شرکت‌های دانش‌بنیان
۱. تأسیس شرکت زیست‌فناوری ۲. تولید کیت‌های تشخیص مولکولی ۳. تولید کیت‌های آزمایشگاهی ۴. تولید پروتئین‌های نوترکیب ۵. تولید محصولات زیست‌فناورانه ۶. تولید آنزیم‌های صنعتی ۷. تولید واکسن ۸. تولید داروهای زیستی ۹. تولید مواد اولیه آزمایشگاهی ۱۰. ارائه خدمات تخصصی آزمایشگاهی و زیستی۴. بیوانفورماتیک و زیست‌شناسی محاسباتی
۱. کارشناس بیوانفورماتیک ۲. تحلیلگر داده‌های زیستی ۳. کارشناس تحلیل داده‌های ژنومی ۴. کارشناس تحلیل داده‌های توالی‌یابی ۵. کارشناس زیست‌شناسی محاسباتی ۶. کارشناس تحلیل داده‌های بیان ژن ۷. کارشناس تحلیل داده‌های پروتئومیک۵. تأسیس آزمایشگاه یا کلینیک
۱. تأسیس آزمایشگاه تشخیص پزشکی ۲. تأسیس آزمایشگاه ژنتیک پزشکی ۳. تأسیس مرکز خدمات تخصصی ژنتیک ۴. تأسیس کلینیک ناباروری۶. پزشکی قانونی
۱. کارشناس ژنتیک قانونی ۲. کارشناس آزمایش‌های DNA در پزشکی قانونی ۳. کارشناس بررسی و تحلیل نمونه‌های زیستی برای شناسایی هویت۷. صنایع دارویی و زیست‌فناوری
۱. کارشناس تولید داروهای زیستی ۲. کارشناس تولید واکسن ۳. کارشناس تولید پروتئین‌های نوترکیب ۴. کارشناس کنترل کیفیت محصولات دارویی ۵. کارشناس تضمین کیفیت ۶. کارشناس اعتبارسنجی فرایندهای تولید ۷. کارشناس کنترل پایداری محصولات دارویی ۸. کارشناس مستندسازی فنی و علمی صنایع دارویی ۹. کارشناس تولید محصولات بیوتکنولوژی پزشکی۸. صنایع غذایی
۱. کارشناس کنترل کیفیت صنایع غذایی ۲. کارشناس آزمایشگاه صنایع غذایی ۳. کارشناس کنترل آلودگی میکروبی محصولات غذایی ۴. کارشناس تحقیق و توسعه صنایع غذایی ۵. کارشناس کنترل کیفیت مواد اولیه غذایی۹. آموزش و تدریس
۱. تدریس زیست‌شناسی در مدارس و مؤسسات آموزشی ۲. تدریس دروس تخصصی زیست‌شناسی در مراکز آموزش عالی ۳. طراحی محتوای آموزشی زیست‌شناسی ۴. تألیف محتوای آموزشی زیست‌شناسی ۵. ویراستاری علمی متون زیست‌شناسی ۶. ترجمه متون تخصصی زیست‌شناسی۱۰. فعالیت دانشگاهی
۱. عضو هیئت علمی دانشگاه ۲. کارشناس آزمایشگاه‌های دانشگاهی ۳. کارشناس پژوهشی دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها
۱۱. فروش، پشتیبانی و امور فنی
۱. کارشناس فروش مواد آزمایشگاهی ۲. کارشناس فروش تجهیزات آزمایشگاهی ۳. کارشناس فروش محصولات زیست‌فناوری ۴. کارشناس علمی شرکت‌های دارویی ۵. نماینده علمی شرکت‌های دارویی ۶. کارشناس پشتیبانی فنی تجهیزات آزمایشگاهی ۷. کارشناس فنی محصولات مولکولی و ژنتیکی ۸. کارشناس توسعه بازار محصولات آزمایشگاهی ۹. کارشناس امور علمی و مستندسازی محصولات زیستی