🔴یادداشت دانشجویی

دستورالعمل جدید حجاب، تلاشی دوباره برای سرکوب دانشجویان

▪️در تاریخ ۱۷ شهریور خبری با این تیتر منتشر شد: «دستورالعمل حجاب در دانشگاه‌ها به زودی ابلاغ می‌شود.» براساس این خبر سعید کرمی، معاون فرهنگی و سیاسی نهاد رهبری در دانشگاه‌ها اعلام کرد که پس از برگزاری جلساتی فشرده با دستگاه‌های آموزش عالی، در نهایت دستورالعملی جامع تهیه شده است تا به مطالباتی که در فضای کشور در رابطه با حجاب وجود دارد رسیدگی شود. به نظر می‌رسد منظور از این مطالبات نامه ۱۰۰ استاد عضو هیئت علمی علامه و بخشی از بدنه حامیان حکومت باشد. این ۱۰۰ استاد، پیش‌تر در بحبوحه‌ی جنگ و فشار اقتصادی طی نامه‌ای خواستار برخورد و ورود جدی‌تر دانشگاه‌ها به مسئله‌ی حجاب شده بودند.

▫️این خبر فارغ از قابلیت اجرا و حتی ابلاغ آن نشان می‌دهد که رویه‌ی سرکوب دانشگاه از طریق اعمال سلطه بر بدن دانشجویان، به خصوص دانشجویان زن، نه تنها تغییری نکرده بلکه مانند قانون‌ «عفاف و حجاب» صرفا بنا به مصلحت در دوره‌های خاصی مسکوت گذاشته می‌شود تا با آرام شدن نسبی شرایط، سرکوب دانشجویان و شهروندان دوباره شدت بگیرد‌. روز از نو، سرکوب از نو. چنانکه حداد عادل، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و شورای عالی انقلاب فرهنگی به تازگی گفته بود: «به دلیل شرایط جنگی، فعلا نمی‌توانیم آن‌طور که باید وارد مسأله حجاب شویم».

▪️بخش عمده‌ای از ۱۰۰ استاد دلواپس دانشگاه ما، به ویژه از جنبش «زن، زندگی، آزادی» به بعد روزمه‌ی سنگینی با پرونده‌سازی برای اساتید و دانشجویان معترض و تهدید و توبیخ دانشجویان مقاوم در برابر حجاب اجباری برای خود ساخته‌اند. آن‌ها در شرایط بحرانی فعلی هم نه صدایشان برای تعلیق و اخراج و زندانی شدن دانشجویان بلند شد و نه تحمیل هزینه‌های بیشتر بر زندگی دانشجویی را شایسته‌ی اعتراض دانستند.

▫️این به اصطلاح اساتید، مسئله حجاب و تداوم اعمال سلطه بر بدن زنان دانشجو را از هر موضوع دیگری مهم‌تر تشخیص دادند و با جمع‌آوری امضا و نشان دادن این مسئله به عنوان مطالبه‌ی بخشی از دانشگاهیان، سعی کردند راه را برای سرکوب دانشجویان به بهانه‌ی حجاب هموار کنند. یکی از نتایج آن نامه و فشار به مراجع قدرت، همین دستورالعمل حجابی است که گویا در شرف ابلاغ است و می‌تواند عرصه‌ را بیش از پیش بر دانشجو تنگ کند.

▪️افرادی که عنوان هیات علمی دانشگاه تخصصی علوم انسانی را یدک می‌کشند و وظیفه‌شان این بود که چیستی جهان انسانی و چگونگی شناخت آن را به ما دانشجویان آموزش دهند، وقتی با واقعیت در حال تغییری روبه‌رو شدند که باب میل‌شان نبود و جایگاه‌شان را تهدید می‌کرد و زیر سوال می‌برد، دست به کار شدند تا در سرکوب این واقعیت مشارکت کنند.

▫️این اعضای هیئت علمی به درستی دریافتند که تغییر نظم موجود در دانشگاه و در جامعه، روابط قدرتی را که آنان با هر ضرب و زوری توانستند در آن به مقام استادی برسند را متزلزل می‌کند، به همین خاطر در برابر آن جبهه گرفتند تا از نظم معیوب فعلی دفاع کنند چراکه به خوبی آگاه‌اند در صورت تداوم تغییرات حتی دیگر نمی‌توانند از کنار دانشگاه عبور کنند چه برسد به این که در آن «استاد» باشند.

▪️فارغ از آنچه گفته شد، به نظر می‌رسد اساتید این‌چنینی کارویژه‌ی اصلی خود را به دقت انجام می‌دهند؛ در صورتی که آن‌ها را به عنوان اساتیدی که با حداقل سوگیری ممکن در پی شناخت جهان انسانی هستند، تلقی نکنیم بلکه ایدئولوگ‌هایی بدانیم که که هدف‌شان بازتولید نظم موجود و ترمیم پایه‌های ایدئولوژی رو به زوالی است که دیگر توان هژمون‌شدن را ندارد. به همین دلیل است که با پررنگ‌ کردن مسئله حجاب، می‌خواهند بر انبوه ناکارآمدی‌ها و شکست‌ها و وضعیت بحرانی فعلی پرده‌ی حجاب بکشند تا سطح منازعه را به جایی بکشانند که هنوز در آن قدرتمند هستند؛ یعنی عرصه‌ی بدن دانشجویان و شهروندان.

🟥 زمانی که ایدئولوگ‌های دانشگاهی از کشتار و اعدام و حجاب اجباری دفاع می‌کنند، نباید تعجب کرد؛ چراکه چنین رفتارهایی در چنین قاموسی به کلی سازگار است. بدن‌ باید حوزه‌ی نفوذ و محل اعمال سلطه باقی بماند. آنان که در عمل در حل مسائل و بحران‌های کشور درمانده‌اند و در شکستن مقاومت دانشجویان ناکام شدند، عاجزانه در تلاشند که آخرین حوزه‌ی نفوذ خود که بدن شهروندان و دانشجویان باشد را حفظ کنند. کشتار و اعدام و زندان و شکنجه و حجاب اجباری نمونه‌های روشن همین اعمال نفوذ است. شکست در جبهه‌ی اذهان و افکار، آن‌ها را واداشته است که دشمنی خود را بیشتر از گذشته به سطح بدن‌ها بکشانند و در آخرین سنگرشان با تمام قوا مبارزه کنند.

✒️@atuazadandish