Основные черты старого аттического диалекта; написал на простой кафаревусе, которая, надеюсь, понятна знающим любой греческий.

Ἀττικὴ Διάλεκτος

Ἀξιοσημείωτος εἶνε ἡ ὁμοιομορφία τῆς ἀττικῆς διαλέκτου. Ἐν τῇ διαλέκτῳ ταύτῃ, ἥτις διακρίνεται διὰ τὴν χάριν καὶ τὴν εὐγένειαν, καλλιεργήθησαν τὰ σημαντικώτερα λογοτεχνικὰ εἴδη, οἷον ἡ δραματικὴ ποίησις, ἡ ρητορική, ἡ φιλοσοφία, ἡ ἱστορία καὶ ἄλλα.

Ὁ Χατζιδάκις καὶ ὁ Ἀνδριώτης θεωροῦσι τὴν ἀττικὴν διάλεκτον ὡς κλάδον τῆς ἰωνικῆς. Σημασίαν ὅμως καὶ ἐνδιαφέρον παρουσιάζει τὸ γεγονός, ὅτι ἡ ἰωνικὴ καὶ ἡ ἀττικὴ ἔχουσι πολλὰ κοινὰ γλωσσικὰ γνωρίσματα, ἅτινα διαφοροποιοῦσι ταύτας ἀπὸ τὰς ἀχαϊκὰς καὶ τὰς δωρικὰς ἢ βορειοδυτικὰς διαλέκτους. Ὁ Γ. Μιστριώτης τονίζει ὅτι αἱ διάλεκτοι διέφερον κυρίως κατὰ τὰ φωνήεντα μᾶλλον ἢ κατὰ τὰ σύμφωνα. Παραδείγματος χάριν, οἱ Δωριεῖς ἔλεγον «Μῶσα», οἱ Αἰολεῖς «Μοῖσα» καὶ οἱ Ἴωνες-Ἀττικοὶ «Μοῦσα».

Αἱ δύο αὗται διάλεκτοι ἀποτελοῦσι σαφῆ καὶ σημαντικὴν διαλεκτικὴν ὁμάδα, μὲ πλουσίαν καὶ ἀξιόλογον παραγωγὴν εἰς πάντα τὰ λογοτεχνικὰ εἴδη.
Συνήθως ἡ ἀττικὴ διάλεκτος διαιρεῖται εἰς ἀρχαιοτέραν καὶ νεωτέραν. Κατὰ τὸν Γ.Ν. Χατζιδάκιν, ἡ ἀττικὴ διάλεκτος διαιρεῖται εἰς τὴν ἀρχαιοτέραν (μέχρι τοῦ 400 π.Χ.), τὴν μέσην (μέχρι τῆς ἐμφανίσεως τοῦ Φιλίππου τῆς Μακεδονίας εἰς τὴν πολιτικὴν σκηνήν) καὶ τὴν νεωτέραν.
Ἡ ἀρχαιοτέρα ἐκτείνεται μέχρι τοῦ 5ου αἰῶνος π.Χ. καὶ παρουσιάζει τὰ ἀκόλουθα γλωσσικὰ χαρακτηριστικά, δι’ ὧν διαφοροποιεῖται ἀπὸ τὴν γνωστοτέραν εἰς ἡμᾶς νεωτέραν ἀττικὴν διάλεκτον:

Τὸ πρῶτον ἐνικὸν πρόσωπον τοῦ ἐνεργητικοῦ ὑπερσυντελίκου εἰς -η ἀντὶ -ειν, οἷον ἀπωλώλη καὶ ἐλελύκη.

Τὸ τρίτον πληθυντικὸν πρόσωπον τοῦ παθητικοῦ παρακειμένου καὶ ὑπερσυντελίκου εἰς -αται καὶ -ατο, ὡς γεγράφαται καὶ ἐτετάχατο, ἀντὶ τῶν νεωτέρων περιφραστικῶν τύπων (γεγραμμένοι εἰσί, τεταγμένοι ἦσαν) Οἱ τύποι οὗτοι εἶχον ἤδη παλαιωθῆ κατὰ τὸν 5ον αἰῶνα π.Χ. Εἰς τοὺς δραματικοὺς ποιητὰς καὶ εἰς τὸν Θουκυδίδην ἀπαντῶσι τύποι, ὡς ἀντιτετάχαται καὶ ἐφθάραται. Παρόμοιοι τύποι ἀπαντῶσι καὶ παρὰ τῷ Ἡροδότῳ.

Τὸ πρῶτον ἐνικὸν πρόσωπον τοῦ παρατατικοῦ τοῦ ρήματος εἰμί ἦ, ἀντὶ τοῦ νεωτέρου ἦν. Εἰς τὴν Ἰλιάδα ἀπαντᾷ καὶ ὁ τύπος ἦα. Ὁ νεώτερος τύπος ἦν προῆλθεν ἐκ τοῦ ἦ διὰ προσθήκης τοῦ -ν.

Ἀντὶ τοῦ ει τῆς νεωτέρας ἀττικῆς χρησιμοποιεῖται ηι, ὡς ληιτουργῶ, Ἀριστηΐδης καὶ κληις.

Ἡ ὀνομαστικὴ τοῦ πληθυντικοῦ τῶν ὀνομάτων εἰς -εύς σχηματίζεται εἰς -ῆς, ὡς Ἀχαρνῆς, βασιλῆς καὶ ἱππῆς, ἀντὶ τῶν νεωτέρων τύπων Ἀχαρνεῖς, βασιλεῖς καὶ ἱππεῖς.

Αἱ δοτικαὶ τοῦ πληθυντικοῦ σχηματίζονται εἰς -ασι, -ησι καὶ -οισι, ἀντὶ τῶν -αις καὶ -οις, ὡς ταμίασι καὶ λόγοισι.

Παρατηρεῖται διάκρισις εἰς τὴν κλίσιν τῶν πρωτοκλίτων ὀνομάτων εἰς -ης ἀπὸ τὰ τριτόκλιτα. Κυρίως τοῦτο γίνεται εἰς τὴν αἰτιατικὴν τοῦ ἐνικοῦ, ὅπως τὸν Δημοσθένη καὶ τὸν Σωκράτη, ἀπὸ τὰ τριτόκλιτα ὀνόματα ὁ Δημοσθένης καὶ ὁ Σωκράτης.

Ἀλλὰ τὰ πρωτόκλιτα ὀνόματα εἰς -ης, ὅπως ὁ ποιητής, ὁ Ἀτρείδης καὶ ὁ Ἑρμῆς, σχηματίζουν τὴν αἰτιατικὴν τοῦ ἐνικοῦ εἰς -ην: τὸν ποιητήν, τὸν Ἀτρείδην, τὸν Ἑρμῆν.

Συχνὴ καὶ σταθερὰ εἶνε ἡ χρήσις τοῦ δυϊκοῦ ἀριθμοῦ, ἐνῶ εἰς τὴν νεωτέραν ἀττικὴν εἶνε περιορισμένη.

Χρησιμοποιεῖται ἡ πρόθεσις ξύν ἀντὶ τῆς σὺν.

Χρησιμοποιεῖται ὁ σύνδεσμος ἢν ἀντὶ τοῦ ἄν.