پژوهشگاه ایران‌شناسی

https://www.academia.edu/resource/work/115510580

یهویسم(یهوه‌پرستی)در امپراتوری هخامنشی: یادنامه‌ی پروفسور شائول شاکد در قالب یک کتاب در آکادمیا

جهان زرتشتی(مجموعه مقالات)

✍ ویراستاران: جنی رز، آلبرت دو یونگ و سارا استورات

ادبیاتِ نوشتاریِ پارسی میانه در دوره‌ی ساسانیان

✍ کوین ون بلادل

ادبیات نگارشی پارسی میانه در دورهٔ ساسانیان
نویسنده کوین فن بلادل
مترجم امین بابادی
ص۱۳۰
رقعی
۵۶۰هزار تومان
اطلاعات و خرید
۰۹۱۰۰۷۶۴۱۴۲

خداوند هرگز ستمکاره سنگدل قدرت طلب خون آشامی را بر مردم مسلط نمی کند مگر این که آن مردم شایسته چنان حکومتی باشند و به دست خویش خودکامه خونخواره ای را حمایت کنند و زمام امور خود را بدو سپارند.
#قاجار
#کتاب_مرجع
#ایرانشناسی
#تاریخ_ایران
#انقلاب_۵۷
اما مردم ایران وقتی با اوضاع سیاسی اروپا آشنا شدند، دانستند که اگر آیه «قل اللهم» هست، که خداوند می فرماید ان الله لايغير ما بقوم حتى يغيروا ما با نفسهم(الرعد ۱۱). در آن هنگام بود که با سر کلام زیبای «یدالله مع الجماعه» پی بردند و دانستند که قدرت سلاطین هم از نیروی مردم نشات می گیرد و هرگز خداوند کریم مهربان ستمکاره سنگدل قدرت طلب خون آشامی را بر مردم مسلط نمی کند مگر این که آن مردم شایسته چنان حکومتی باشند و به دست خویش خودکامه خونخواره ای را حمایت کنند و زمام امور خود را بدو۔ سپارند. این اندیشه ها وقتی قوت و قدرت گرفت که حکومت به دست میرزا حسین خان سپهسالار افتاد. این مرد که شیفته تمدن فرنگی بود مقدمات کار را در کاستن از قدرت شاه و مسئولیت بخشیدن به وزرا و ایجاد مجلس مشاوره و تقسیم کار بین وزرا فراهم آورد و آداب زندگی و روش صحیح اداری حتی نحوه لباس پوشیدن را به ایرانیان یاد داد و کوشید تاشاه را از آن مقام نیمه خدایی پایین آورد و افراد جامعه را بها دهد. اقدامات او سنگ اول بنای حکومت ملی در ایران است. هرچند که ناصرالدین شاه زیرک زود ملتفت شد که اقدامات او همچون اقدامات مدحت پاشا صدراعظم هوشمند و مردم گرای عثمانی در جهت تضعیف قدرت ظل اللهی و تجدید اختیارات بی حد وحصر پادشاهانه است و او را کنار گذاشت و دولت سپهسالار مستعجل بود، ولی پایه استواری که او گذاشته بود از میان و افکار و اندیشه های او بزودی بارور شد. جالب توجه آن وقتی سپهسالار خانه و کاخ عظیم خود را می ساخت می گفت آرزو دارم که همین جا مرکز حکومت ملی و پایگاه قدرت گردد و خداوند متعال دعای او را اجابت کرد و خانه او یعنی یعنی عمارت بهارستان شد نخستین مجلس (پارلمان) ایران شد و از همین جا در سال ۱۳۲۴ رأی به طرد حکومت استبدادی داده شد و تقریباً بیست سال بعد، از همین بنا رای به خلع قاجاریه داده شد. (نگاهی به حوادث سالهای ۱۳۲۲ _ ۱۳۲۴ اشاراتی گذرا به وقایع مشروطیت. ص ۱۳_ ۱۵)

مأخذ: سپهر، عبدالحسین خان.  یادداشتهای ملک المورخین و مرآت الوقایع مظفری. با تصحیحات و توضیحات و مقدمه های:دکتر عبدالحسین نوائی. انتشارات زرین. پاییز ۱۳۶۸
@atorshiz

بیچاره ایران و ایرانی‌  –  ۱۲۹۷ خورشیدی
#قاجار
#ایرانشناسی
#تاریخ_ایران
بیچاره ایران و ایرانی، من گمان می‌كنم بیشتر از دول متخاصم دچار مصیبات و شداید شد. در آلمان یا در انگلیس هیچ شنیده نشده است از گرسنگی آدمی تلف شده باشد و حال آن‌كه در ایران یك ملیان مخلوق از جوع تلف شده. در فرانسه یا اطریش هیچ مسموع نشده مرض حصبه یا كلرین و كلرا ذیروحی را كشته باشد. در صورتی‌كه به حساب دكترها دو كرور آدم در این دو ساله از این دو مرض بدرود زندگانی گفته است.
در ایتالیا یا بلغار گفته نشده است جماعت بی‌گناه بی‌طرفی شهید شده باشند و حال آن‌كه در مملكت ما از یك كرور متجاوز بی‌گناه و مردمان زارع فقیر دنیا را وداع ابدی گفته [اند.] پس تلفات انسانی ما در حال بی‌طرفی از عدم توجه پادشاه و رجال و وزرا و لیدرهای احزاب سیاسی ما به مراتب بیش از دول متحارب بوده. گرسنگی و امراض و سهل‌انگاری رجال ما از توپهای هوت‌زر و بمبهای آسمان‌پیمایان و ترپیلهای تحت البحری و گازهای خفه‌كننده و شعله‌های سوزان تلفاتش بیش بوده است.
این از حیث تلفات، اما از حیث اقتصاد دیگر برای ایرانی پشیزی باقی نیست. فقر و مسكنت سرتاسر مملكت ما را فراگرفته روزبه‌روز هم بدتر و سخت‌تر می‌شود و امسال هم معلوم نیست محصول بهتر از سال گذشته باشد. سایر امتعه هم كه خدا می‌داند به كجا و چه جا رسیده كه هر ایرانی در ترتیب امر معیشت خود دچار هزارها مشكلات شده كه یكی از آن در ایام عادی سالهای قبل از جنگ برای فنای هر خانواده كافی بود.
باری بگذریم از این مطالب كه نوشتن آن جز سوزش قلب كاتب دیگر اثری در دوره ما بدان مترتب نیست. (ج۷، ص ۵۳۱۷)

مأخذ: سالور، قهرمان میرزا.  سال ۱۳۷۸. روزنامه خاطرات عین‌السلطنه. ۱۰ جلد. به كوشش مسعود سالور و ایرج افشار. تهران: اساطیر.
@atorshiz

داستانِ شَروین(=شَروینیان)؛ از داستان‌های دورانِ ساسانی، به قلمِ دکتر مریم میراحمدی، کتاب‌شناسی
#متون‌_پهلوی
#ساسانی
#داستانهای_تاریخی
#ایرانشناسی
#پژوهشگاه_ایرانشناسی
شَروین، سردارِ ایرانیِ عصرِ ساسانی از اهالیِ دَشتَبی یا دستبایِ قزوین بود. حمدالله مستوفی در تاریخ گزیده(ص ۱۱۰)سرگذشتِ شروین را در زمانِ شاپورِ دوم چنین می‌نویسد:

شروین و خورَّوین معاصرِ او[شاپور]بودند. پادشاهِ روم در حالتِ رحلت[ِ پسر کودک بود]. پیشِ شاپور فرستاد که کسی را بفرست تا مُلک مضبوط دارد، چون پسرم بزرگ شود، بدو سپارد. شاپور شروین را بفرستاد تا بر مُلکِ روم حاکم شد. چون پسرِ قیصر به حدّ مردی رسید، شروین مُلک بدو سپرد. او شروین را اجازتِ مراجعت نداد و در روم نگه داشت. شروین تا عهدِ بهرام در روم بماند. نامِ شروین در اشعارِ پَهلَوی بسیار است و کتابی است در عشق‌نامه‌ی او[که شروینیان]خوانند.

حمزه‌ی اصفهانی در سنی ملوک‌الارض(ص ۲۱)، شروین را معاصرِ یزدگردِ اول می‌داند. دینوری در اخبار‌الطوال(ص ۹۸)به حضورِ شروین در دربارِ قیصرِ روم به همراهِ غلامش《خُرّین》(=خُورّین)اشاره می‌کند. اما او را معاصرِ خسرو اولِ انوشیروان می‌داند. علاوه بر این دینوری برای او، صفاتی مانندِ《جوانمرد، سوارکار و دلیر》را برمی‌شمارد. سرانجام شروین پس از بیست‌سال اقامت در دربارِ روم به ایران بازگشت.¹

داستانِ زندگیِ او نزدِ شعرای عرب مشهور بوده است.² ابونواس شاعرِ معروفِ عرب، سرگذشتِ شروین و کتابِ داستانِ شروین را داستانی مانندِ سرگذشتِ ویس و رامین می‌داند و از آنها با عنوانِ داستان‌های تاریخی و سرگذشت‌نامه‌های عاشقانه نام برده است.³

حمزه‌ی اصفهانی نیز در《فارسیاتِ ابونواس》این سرگذشت را《داستانی》(=اُحدوثه)نامیده است که نشانگرِ این نکته است که داستانِ زندگیِ شروین همراه با موسیقی و به صورتِ بلند و آوازگونه خوانده می‌شده است.⁴

یادداشت‌ها:
۱. قیصرِ روم که خواستارِ آمدنِ شروین شد، در منابعِ اروپایی و مثلاً نزدِ مینورسکی براساسِ نوشته‌ی پروکوپیوس قیصری مورخِ یونانی، امپراتور آرکادیوس(Arcadius)بود که فرزندش تئودوسیوس(Theodosius)را تحتِ حمایتِ شروین قرار داد. تاریخِ فوتِ آرکادیوس در سالِ ۴۰۸ میلادی است که مصادف با دورانِ حکومتِ یزدگردِ اول(۴۲۱_۳۹۹ م.)است.

V. Minorsky:《Vis u Ramin》, Iranica, London, 1962, p. 151_199.

همچنین رجوع کنید به مقاله‌ی فارسی از همین مؤلف:
ولادیمیر مینورسکی:《ویس و رامین، داستان عاشقانه‌ی پارتی》، ترجمه مصطفی مقربی، فرهنگ ایران زمین(۱۳۳۵)(س ۴)، ش ۱ و ۲، ص ۳ تا ۷۳.
۲. شروینِ دیگری نیز در تاریخِ مزدکیان وجود داشته که دستگاهِ دینیِ آنها را رهبری می‌کرده است و در زمره‌ی شهدای مزدکی به‌شمار می‌رود. شروین دلاورِ مازندرانی نیز در تاریخ وجود داشته است.
۳. مجتبی مینوی:《یکی از فارسیاتِ ابونواس》، مجله‌ی دانشکده‌ی ادبیات تهران، تهران، ۱۳۳۳، س ۱، ش ۳، ص ۶۲ تا ۷۷.
۴. مینوی: همان مجله، ص ۶۹.

📚بن‌مایه: میراحمدی.مریم، تاریخ تحولات ایرانشناسی در دوران باستان، تهران، انتشارات طهوری، چاپ اول ۱۳۸۹، ص ۴۰۳ و ۴۰۴
@atorabanorg

تابلو نقاشی نبرد گنجه بین ایران و روسیه در تاریخ ۲۶ سپتامبر ۱۸۲۶

◻️نگارگر: فرانتس روباود
◻️تاریخ اثر:سال ۱۸۸۷ ترسایی

#قاجاریان
◻️آدرس صفحه اینستاگرام:
https://www.instagram.com/negargari__iran?igsh=b3RuMWVidmR1amRi

@negargari_iranian

محمد جعفر نائینی تاریخ نگار اوایل قاجار:

«لطفعلی خان زند انصاف مبارزی کنداور[جنگجو] و شجاعی دلاور بود . در معرکه کارزار مضمون ابدا بنفسک را کار می نمود و تنها به قلب [سپاه دشمن] میزد و گوی مغالبت می ربود‌.»

پ.ن:ابدا بنفسک در اینجا یعنی نخست خود به صف دشمن میزد.

📚بن مایه:جامع جعفری ،محمدجعفر بن محمدحسین نائینی ، به کوشش ایرج افشار، برگه ۳۲
#زندیه
#ایرانشناسی
#پژوهشگاه_ایرانشناسی
@atorabanorg

خروج لطفعلی خان زند از دروازه های کرمان ، به قلم نائینی تاریخ نگار قاجاری

«چون امنای قاجار از عزیمت او از دروازه مزبور در آن شب آگاهی داشتند، حکم نافذ گردید تا فوجی از افواج قاهره به سمت آن دروازه متوجه و در مرصد کمین بوده بعد از خروج او از شهر حمله آورده او را زنده دستگیر سازند، ولیکن به اتمام کارش نپردازند.مشاهدان تقریر می‌کنند که بعد از بیرون شدن او از دروازه و نگریستن به گوشه چشم از روی خشم به جانب آن لشکر بی‌حصر، از بیم صولت آن شیر پیل‌توان، احدی را سامان تثبت و قرار نماند و مسافتِ یک میدان اسب از طرف او دوری جسته، مکنتِ پیشتر رفتن در قوه و قدرت خود ندیدند. پس بعد از آنکه بر صفت برق از خندق دور شهر کرمان به واسطه تخته‌پل آن جستن نموده، صباح روز دیگر رحل ورود به در قلعه بم گشود و مسافت مابین کرمان و بم را که عبارت است از سی فرسخ باشد در مدت یک شبانه روز پیمود»

📚بن مایه:جامع جعفری ،محمدجعفر بن محمدحسین نائینی ، به کوشش ایرج افشار، برگه ۵۳ و ۵۴
#زندیه
#ایرانشناسی
#پژوهشگاه_ایرانشناسی
@atorabanorg

سکه ازکاجوار پادشاه خوارزمشاهیان از سلسله ایرانی آفریغیان به پایتختی شهر کاث در خوارزم

وی نخستین خوارزمشاهی هست که از مزدیسنا به اسلام گروید و نام عبدالله را برای خود برگزید. این دودمان که از عهد باستان بر خوارزم فرمانروایی می کردند خود را از نسل کیخسرو پسر سیاوش می دانستند و بدست سلسله ایرانی دیگری به نام مامونیان‌ از بین رفتند و مامونیان‌ نیز سرانجام بدست سلطان محمود غزنوی برافتادند.

◻️۲۶ میلی متر
◻️وزن:۱.۵۹ گرم

@atorabanorg

کتیبه خشایارشا در تخت جمشید:

بند ۲: من خشایارشا ، شاه بزرگ ، شاه شاهان ، شاه کشورهای دارای ملل بسیار ، شاه در این زمین بزرگ دور و دراز ، پسر داریوش شاه هخامنشی ، پارسی پسر پارسی ، آریایی از نژاد آریایی

#هخامنشی
#ایرانشناسی
#پژوهشگاه_ایرانشناسی

📚:فرمان های شاهنشاهان هخامنشی ، رلف نورمن شارپ ، صفحه ۱۱۹
@atorabanorg

«[در تهران] توپ های مرا امتحان کردند ، هرچه کوشش کردند آن ها را بشکنند چون نتوانستند ، بلاخره آن ها را در انباری گذاشتند و در آن را بستند. وضع من مانند آن است که در این یک سال هیچ کاری نکرده باشم... تصور مکن از نظر مالی با من بهتر رفتار می کنند ، بلکه چون حکمران اصفهان مزد کارگران مرا نداده بود تقریبا چهار هزار فرانک برای من تمام شد برای این که این شهرت را داشته باشم که زرادخانه زیبایی برای شاه ایران تأسیس کرده باشم.»

نامه فابویه افسر توپ ریزی اعزامی ناپلئون بناپارت از تهران به برادرش در فرانسه ، سال ۱۸۰۵ میلادی ، روزگار فتحعلیشاه قاجار

#قاجار
#ایرانشناسی
#پژوهشگاه_ایرانشناسی
📚بن مایه:تاریخ اجتماعی و سیاسی ایران در دوره معاصر، سعید نفیسی، برگه ۲۵۶-۲۵۹
@atorabanorg

سرنوشت کارخانه توپ ریزی اصفهان و سرانجام توپ ها

دولت قاجار و کارگزاران فاسدش چنان بی کفایتی و کارشکنی کردند که افسر توپ ریزی اعزامی ناپلئون بناپارت فرانسوی ناچار شد مزد کارگران را از جیب خودش بپردازد تا بتواند برای ایران توپ هایی را که متعهد شده بود بسازد.

#قاجار
#ایرانشناسی
#پژوهشگاه_ایرانشناسی
📚بن مایه:تاریخ اجتماعی و سیاسی ایران در دوره معاصر، سعید نفیسی، برگه ۲۵۶-۲۵۹
@atorabanorg