سربازی که به پادشاهی رسید(شماره ۱۸)
#پهلوی
#سفرنامه
#ایرانشناسی
#پژوهشگاه_ایرانشناسی

دولت روسیه در ارتباط با قرارداد سال ۱۹۲۱ میلادی تمام حقوق و امتیازات دریافت شده از طرف دولت تزاری را واگذار کرده بود، اما این بدان معنا نبود که دولت جدید روسیه دست از دخالت در امور داخلی ایران بردارد، بلکه تنها شکلِ این دخالت‌ها تغییر کرده بود و نیز به‌زودی مشخص شد که طبقه‌ی کارگرِ ایران هیچ‌گونه تعلقِ خاطری به جریان بلشویکی روسیه ندارد.

در ایران اساساً سازماندهی سوسیالیستی وجود نداشت و نیازی به آن احساس نمی‌شد. طبقه‌ی تحصیلکرده‌ی ایرانی نیز عموماً غربگرا و به دور از دسترسِ تبلیغات کمونیستی روسیه بودند. از نظر روحانیان ایران بلشویسم حرکتی علیه تمام قوانین الهی محسوب می‌شد. گرایش‌های بلشویکی هرچند عموماً در میان طبقه‌ی کارگر به‌ویژه کارگران ارمنی پالایشگاه آبادان دیده می‌شد، اما در مجموع نزد ملت ایران محبوبیتی نداشت و هرگونه تلاشی برای تحریک ناآرامی‌ها در این مناطق به شدت از سوی مقامات ایرانی مورد سرکوب قرار می‌گرفت.

همزمان دولت روسیه از توانایی‌های خود در جهتِ تضعیفِ دولت‌های سرمایه‌داری استفاده می‌کرد، از جمله دولت تازه اقتدار یافته‌ی ایران که مورد توجه آنان بود. پول جدید روسیه به مقدار فراوان در همه‌جا یافت می‌شد و عوامل روسیه در همه‌جا حضور داشتند و به هر نوعی شایعه‌پراکنی می‌کردند، شایعاتی مانند: دکتر میلسپو هم‌اکنون در لندن به‌سر می‌برد، کنسول انگلستان در جنوب ایران زنان و کودکان را مورد سوء‌استفاده قرار داده است(!!)، یک انقلاب سوسیالیستی در انگلستان شکست خورد، جورج پادشاه انگلستان اعدام شد، بانک بریتانیا به وسیله‌ی مردم مصادره شد و همچنین شایعه‌ای در خصوص سقوط ارزشِ بانک شاهی.

مقارن این دوران تعداد سه‌هزار نفر از اتباع روسیه در تهران زندگی می‌کردند و شمال ایران هنوز مانند گذشته می‌بایست ضروریات زندگی خود را از روسیه تأمین کند.

📕 کریستن‌سن. آرتور، ایران کهن و ایران نو: سفرنامه‌ی ایران، ترجمه سعید سهیلی، آبادان، نشر پرسش، چاپ اول ۱۴۰۲، ص ۱۴۵ و ۱۴۶
@atorabanorg