شنیدم که دارای فرخ تبار
ز لشکر جدا ماند روز شکار

دَوان آمدش گله‌بانی به پیش
به دل گفت دارای فرخنده‌کیش

مگر دشمن‌ست این که آمد به جنگ
ز دورش بدوزم به تیر خدنگ

کمان کیانی به زه راست کرد
به یک‌دم وجودش عدم‌خواست‌کرد

بگفت ای خداوند ایران و تور
که چشم بد از روزگار تو دور

من آنم که اسبانذ شه پرورم
به خدمت بدین مَرغزار اندرم

ملک را دل رفته آمد به جای
بخندید و گفت: ای نکوهیده‌رای

تو را یاوری کرد فرخ‌سروش
وگرنه زه آورده‌بودم به گوش

نگهبان مرعی بخندید و گفت:
نصیحت ز منعم نباید نهفت

نه تدبیر محمود و رای نکوست
که دشمن نداند شهنشه ز دوست

چنان است در مهتری شرط زیست
که هر کهتری را بدانی که کیست

مرا بارها در حضر دیده‌ای
ز خیل و چراگاه پرسیده‌ای

کُنونَت به مهر آمدم پیشباز
نمی‌دانیَم از بداندیش باز

توانم من، ای نامور شهریار
که اسبی برون‌آرَم از صدهزار

مرا گله‌بانی به عقل است و رای
تو هم گلۀ خویش باری، بپای

در آن تخت و ملک از خلل غم بود
که تدبیر شاه از شبان کم بود


| بوستان سعدی، باب اول در عدل و تدبیر و رای |