تَصحیحُ الاِعتِقاد

⚜علامه لواسانی و نقد عقائد غلات و فلاسفه


◂ تمام صفحاتی که ارسال کردم خط به خط دقیق و متین است

محورهای اساسی بحث:

• نقد معتقد غلات پیرامون تصرف امامان در خلق و رزق

• ابطال عقائد مفوضه و حلاجیه در تفویض و قول به قدم غیر الله

• اعلام برائت پیروان اهل‌البیت ع از عقائد ملاحده غالی

• استناد به کلام امام رضا ع به جهت اثبات انحصار خالقیت و رازقیت در الله متعال

• اجماع امامیه بر این است که خالق جز خداوند متعال نیست

• استناد به آیات مبارکه کتاب در اثبات انحصار خالقیت خداوند متعال

• تنصیص به بشریت و حدوث معصومین و عداد اوصاف انسانی ایشان

• حادث محتاج نمی‌تواند موجد و محدث باشد

• تقریر دقیق شبهات فلاسفه در سنخیت میان علت و معلول و قاعده الواحد

• تقریر دقیق شبهات غلات در استحاله خالقیت الله متعال

• بحثی دقیق پیرامون فاعل قادر مختار بودن الله متعال


📖نور الافهام فی علم الکلام ج۲ ص۱۶۳-۱۷۰


»Tashiholetiqad

⚜تفسیر آیات ۹۰ الی۹۳ سوره اسراء / آیت الله مکارم شیرازی


قطع نظر از آنچه گذشت اصولا آوردن معجزات كار من نيست، من بشرى هستم همچون شما، با اين تفاوت كه رسول خدايم، ارسال معجزات كار او است، و به اراده و فرمان او انجام مى‌گيرد، من حتى حق ندارم پيش خود چنين تقاضايى كنم، او هر وقت لازم بداند براى اثبات صدق دعوت پيامبرش هر معجزه‌اى كه لازم باشد مى‌فرستد...

درست است كه اين دو پاسخ با هم ارتباط و پيوند دارند، ولى در عين حال دو پاسخ محسوب مى‌شوند، يكى ضعف بشر را در برابر اين امر اثبات مى‌كند، و ديگرى منزه بودن خداى بشر را از قبول اينگونه معجزات اقتراحى

اصولا پيامبر يک خارق‌العاده‌گر نيست كه در جايى بنشيند و هر كسى از در وارد شود پيشنهاد اعجازى به ميل خود كند و اگر نپسنديدند پيشنهاد ديگرى مطرح نمايد، و خلاصه قوانين و سنن آفرينش را به بازى بگيرد...

وظيفه پيامبر اثبات ارتباط خود به خدا از طريق آوردن معجزه است، و هر گاه به قدر كافى معجزه نشان دهد ديگر هيچگونه وظيفه‌اى در اين رابطه ندارد

او حتى زمان نزول معجزات را ممكن است نتواند پيش بينى كند و تنها در جايى از خداوند تقاضاى معجزه مى‌كند كه بداند خدا به اين امر راضى است

• در اندیشه ابن تیمیه، اثبات «مکان»، «جهت» و «فوقیت» برای خداوند با استناد به برخی ظواهر نقلی مانند (استواء علی العرش) بحثی ثابت شده است. شراح وهابی او همچون بن عثیمین با وام گرفتن از مبانی خرافی و الحادی او، صفت «علو» را حسی و ذاتی می‌داند. در مقابل، غزالی و ابن حزم این دیدگاه را مستلزم تجسیم و تحیّز دانسته و خداوند را از جهات سته منزه می‌دانند. نقد کلامی وارد بر این تفکر آن است که اگر «علو» صفتی ذاتی باشد، جهت مذکور یا قدیم است یا حادث. اگر جهت قدیم باشد، تعدد قدما و شرک لازم می‌آید و اگر حادث باشد، خداوند محل حوادث شده و مستلزم حدّ و حدوث ذات است. بنابراین، اثبات جهت برای خداوند به تجسیم و شرک منجر می‌شود. این تحلیل نشان می‌دهد که دیدگاه ابن تیمیه و من تبع او در اثبات جهت علو، در تناقض منطقی با تنزیه الهی قرار گرفته و نقدهای وارد بر آنان بر منطق و برهان عقلی و نقلی صحیح استوار است.

• نویسنده این اثر از اندیشمندان معاصر است که در نقد جریاناتی چون (وهابیت، سلفیت، اهل سنت، صوفیه، (شیخیه)، غلاة) آثار بسیار وزین و قابل استفاده‌ای دارد. پدر ایشان نیز در مباحث اعتقادی دارای فکری مستقیم بوده است.

»Tashiholetiqad

• در متون رجالی، مسئله غلو و تعیین مصادیق آن همواره با چالش‌های جدی مواجه بوده است. برخی از متاخرین همچون وحید بهبهانی با استناد به اینکه قدما مانند ابن‌الغضائری (ره) بسیاری از راویان بزرگ را به صرف نقل فضائل ائمه (ع) به غلو متهم کرده‌اند! این اتهامات را رد کرده و دایره غلو را بسیار محدود می‌کنند. او معتقد است؛ قدما در این اتهامات دچار تسرع شده‌اند

• در نقطه مقابل اما محقق تستری (ره) این رویکرد متاخرین را به شدت نقد کرده و آن را «ردّ غلط» می‌شمارد. ایشان دو استدلال ارائه می‌دهد: نخست اینکه معجزات ائمه (ع) از ضروریات مذهب است و هیچ رجالی‌ای به صرف نقل آن کسی را غالی نمی‌نامد. دوم مراد قدما از «غلو» صرف نقل فضائل نیست، بلکه از مهم‌ترین مشخصات آن «ترک العبادة اعتماداً علی ولایتهم» (اباحه‌گری) است.

از منظر تستری (ره)، غلو یک انحراف اعتقادی-عملی است که در آن فرد به بهانه داشتن ولایت و شفاعت ائمه (ع)، واجبات را ترک کرده و محرمات را حلال می‌شمارد. بر این اساس، تضعیفات رجالی قدما ناشی از نگاه سطحی به نقل روایات نبوده، بلکه بر اساس مشاهده انحرافات عملی و اعتقاداتی راویان محقق شده است.

• نقد تستری بر متاخرین این است که آنان با تسامح در تعریف غلو، سعی در تبرئه راویان متهم دارند! در حالی که قدما معیار دقیق‌تری داشته‌اند. این دیدگاه، رویکردی اصلاحی در بازخوانی اتهامات رجالی است که بر تحلیل دقیق مفهوم غلو در متون اولیه استوار است و صرف نقل فضائل را از دایره غلو خارج می‌داند.

---------------

• اعتماد سید مرجع سیستانی حفظه الله تعالی بر تضعیفات مرحومین ابن‌الغضائری و علامه

• ترور شخصیتی مرحوم ابن‌الغضائری در کلام استاد مددی

---------------

»Tashiholetiqad

• مقاله بسیار مفید و خواندنی اثر سید محمد البکاء از شاگردان آیت الله سید محمدرضا سیستانی


📖 مطالعه کن