📚 پرویز یا پؤهرۆز؟!
✍ ابراهیم رشیدی
📌 نام، نخستین شاخصه هویتی فرد است. نام آشیانه در زبان دارد و وقتی نام فردی در قالب و ظرف زبان دیگری ریخته شود، طنین خود را از دست داده و به لغت مضحکی تبدیل می‌شود که باعث شرمساری صاحبش است.
📌 فارسی یا عربی سازی اسامی ترکی هنگام ثبت آنها در شناسنامه، حکایتی قدیمی و ظالمانه است. بانویی بود به نام "اَسکی‌ناز" که نامش را در شناسنامه "اسکناس" قید کرده بودند و این اسباب خنده و تمسخر اهل محل شده بود. نام پیر مردی با هویت "ایستی‌بای/ ایستی‌فای" نیز در شناسنامه "استفاء" نوشته شده بود. "اَمَن" و "شَمَن" که از نام‌های کهن ترک‌هاست به صورت "امان‌الله" و "شمس‌الله" نوشته می‌شوند. "آلېشان" را "علیشاه" و "سولتی" را "سلطان" نوشته‌اند و تازه مسخره هم می‌کنند که یک عده آدم بی‌سواد به "سلطان"، "سولتی" می‌گویند.
📌 هیچ یک از نام‌های قدیمی ترکی به اندازه "پؤهرۆز" اسباب مسخره بی‌سر و پایان نبوده است. "پؤهرۆز" نامی محبوب در منطقه ما بود که در شناسنامه به صورت "پرویز" نوشته میشد. مسخره هم می‌کردند که شما "پرویز" را "پؤهرۆز" تلفظ می‌کنید!
📌 "پؤهرۆز" حالت جمعی لغت "پؤهره/ پؤکره" می‌باشد که هنوز در معانی "زنبورهای جوانی که همراه ملکه جدید از کندو خارج شده باشند" و "جوانه‌هایی که از تنه و کُنده بریده درخت روییده باشند"، کاربرد دارد. "پؤهرۆز" به معنی "استحکام، ازدیاد و برکت" است و احتمال هم‌خانواده بودنش با لغات "پَک" به معنی "زیاد و محکم"، "پَکمز" به معنی "دوشاب" و "پَکی" (پک+ایی) به معنی "خیلی خوب" وجود دارد. وقتی زبان دیگری محور و مبنای تفکر و تحصیل فرد باشد و لغات یک زبان در چارچوب زبان دیگر قضاوت و تحلیل شوند این مسخره کردن‌ها چندان هم دور از انتظار نیست و البته بی‌تاثیر هم نبوده‌اند. چون باعث منسوخ شدن همه آن اسامی کهن شدند!
📌 "طَهمز/ تَیمز" به صورت "طهماسب" نوشته شده است و فرم نوشتاری آن جز در مواردی (برای مثال فامیلی طَهمزی در خوی) به چشم نمی‌خورد. "طَهمز/ تَیمز" تلفظ محلی "تایماز" می‌باشد که مزدوران ثبت احوال آن را جزو لغات بیگانه و نامانوس قلمداد می‌کنند. هر چیزی در ظرف زبان قابل فهم است. جایی که زبانت در آن بیگانه محسوب شود، بیگانه‌ای هستی که نه پاسپورتی برای فرار داری و نه شناسنامه‌ای برای قرار. @ibrahimsavalan
🆔 @anti_panfarsism
Post #32
1.94K