📚 از زبانهای ایرانی حفاظت کنیم
استقبال از تاسیس بنیاد زبان و ادب ترکی
✍️ رضا طریق
📌 زبانهای بومی غیر فارسی در ایران بخشی از سرمایهها و داراییهای ارزشمند این کشور هستند و به مانند میراث فرهنگی و محیط زیست یا سرمایههای فیزیکی مثل پلها، تاسیسات ارزشمند، رودخانهها، جنگلها، کوهها، دریاها و دریاچهها باید مورد حفاظت قرار بگیرند. دولت و حاکمیت همچنین باید برای جلوگیری از تضعیف زبانهای بومی غیر فارسی تلاش و اقداماتی را انجام دهند. یکی از این اقدامات تاسیس فرهنگستان و بنیادها و موسساتی برای حفظ و تقویت زبانهای بومی ایرانی است. دولتها در سراسر جهان برای تقویت زبانهای غیر رسمی یا نیمه رسمی، تولید و انتشار محصولات و محتوای فرهنگی به این زبانها را حمایت و تشویق میکنند. از انتشار کتاب و مجله و رسانه تا شعر و ترانه و دیگر محصولات.
📌 اعلام زبان فارسی به عنوان زبان رسمی نافی حیات یا فعالیت سایر زبانهای بومی ایران نیست. متاسفانه برخی این تصور را دارند که چون زبان فارسی به عنوان زبان رسمی تعیین شده، پس دیگر زبانهای ایران یا مزاحماند یا نیازی به آنها نیست و باید برای تقویت زبان فارسی آنها را تضعیف کرد و از بین برد. گویی رقابت و نزاعی میان زبان فارسی و دیگر زبانهای ایران وجود دارد. زبان فارسی به عنوان زبان رسمی تعیین شده تا مکاتبات اداری و رسمی، به یک زبان انجام شود همانطور که قانونگذار میتوانست به جای یک زبان، دو یا چند زبان را به عنوان زبان رسمی تعیین کند اما تشخیص قانونگذار در زمان نگارش قانون اساسی یک زبان بود. با این حال، این موضوع به این معنی نیست که به دیگر زبانها نیازی نیست و باید آنها را تضعیف کرد یا اجازه مرگ و نابودیشان را داد یا برای مرگ و نابودی آنها کوشید. در حالی که ایران فرهنگی به معنی حیات همه زبانهاست و نه یک زبان.
📌 تعیین یک زبان رسمی به معنای بینیاری یا حذف یا منع دیگر زبانهای ایران نیست. هماکنون در کنار زبان فارسی از زبان انگلیسی در اوراق شناسایی و رسمی، تابلوهای رسمی ادارات دولتی و حکومتی یا سربرگ رسمی آنها یا حتی در نامهنگاریهای اداری بینالمللی استفاده میشود در حالی که هیچ قانونی درباره استفاده از زبان انگلیسی نیست. در نتیجه در کنار زبان فارسی میتوان از دیگر زبانهای ایران نیز استفاده کرد و این استفاده، نافی جایگاه زبان فارسی به عنوان زبان رسمی کشور نیست. به مناسبت اول مهر و شروع سال تحصیلی و فعالیت مدارس، می توان به اصل 15 قانون اساسی و حق کودکان ایران برای استفاده از زبان مادری و بومی منطقه برای تحصیل به زبان مادری و تحصیل زبان مادری اشاره کرد.
📌 بسیاری از کودکانی که زبان مادری آنها فارسی نیست در کلاس اول و سایر کلاسهای ابتدایی با زبان فارسی آشنایی کافی و لازم برای تحصیل به آن را ندارند. تحصیل این کودکان با دیگر کودکانی که زبان فارسی زبان مادری آنهاست هم سطح نیست و آموزش آنها باید به دو شیوه متفاوت انجام شود. همزمان، این حق کودکان و دانشآموزان است که بر اساس قانون اساسی، زبان مادری خود را آموزش ببینند. راهکار نیز در گسترش مدارس تطبیقی است.
هماکنون یک مجتمع آموزشی تطبیقی در تهران فعالیت میکند. هدف این مدرسه، آموزش به دانش آموزانی است که به هر دلیل زبان فارسی را نمیدانند یا زبان فارسی آنها در سطحی نیست که بتوانند در مدرسه با آن تحصیل کنند. مثل کودکانی که به دلیل سفر کاری والدین از جمله سفرا و دیپلماتها، در کشورهای دیگر به دنیا آمدهاند و به زبان فارسی تسلط کافی برای تحصیل ندارند.
📌
در این مدرسه، تحصیل همزمان به دو زبان فارسی و انگلیسی انجام میشود تا هم ادامه تحصیل دانشآموزان به دلیل عدم تسلط به فارسی متوقف نشود و با انگلیسی ادامه مییابد تا به صورت گام به گام، به دانشآموزان زبان فارسی آموزش داده میشود تا به سطح مناسب برای تحصیل با این زبان برسند. این الگو را میتوان از تهران به سایر شهرها گسترش داد و رضایت این جوامع را کسب کرد و در تقویت فرهنگ و جامعه و اقتصاد آنها کوشید. بخشی از ترک تحصیلها، شکستهای تحصیلی و مشکلات اجتماعی - اقتصادی در این مناطق، ناشی از نادیده گرفتن تفاوتها و ویژگیهای زبانی آنها به ویژه در مدارس است که به راحتی قابل حل هستند.
📌 نکته مهم اینجاست که به دلیل عدم آموزش زبانهای مادری، در بسیاری از مناطق افراد عادی میتوانند به زبان مادری حرف بزنند اما قدرت نوشتن ندارند! لذا تولید محصولات فرهنگی به این زبانها با دشواریهای زیادی همراه میشود و آنها را در معرض تضعیف قرار میدهد.
منبع▪️ بخوانید:
فقر و ناکامی تحصیلی در پیرامون🆔
@anti_panfarsism