- خشایارشا و اعتراف ناخواسته!


کم پیش می‌آید چنین عیان هویدا شود «کتِ تاریخی تن کیست». کسی که هزاران سال پیش آمده و رفته، اما امروز متضادترین جناح‌ها، دلباختگان راستین و قلابی، همه‌وهمه برای کسب اعتبار نامش را بیاورند، یعنی «مرجع اعتبار و هویت تاریخی» است؛ و این خشایارشاست، تکیه‌زده بر اریکۀ هزاران‌سالۀ خود، نقش‌برجسته‌ای که پس از ۲،۵۰۰ سال، نقشِ برجسته‌ای در سیاست روز دارد و سر او دعواست: کسی که می‌خواهد خود را به تمدن یونانی متصل کند، نام خشایارشا را می‌آورد؛ ناخواسته اذعان می‌کند این پادشاه «ایرانی» بزرگ‌ترین امپراتوری عصر خود بوده است؛ و در این طرف میدان هم همه، چه کسانی که همیشه این عظمت تاریخی را می‌ستودند و چه کسانی که این عظمت را انکار می‌کردند یا خوار می‌شمردند (در اعترافی ناخواسته) به خشایارشا می‌بالند و اصلاحیه بر حرف‌های وزیر خارجۀ آمریکا می‌زنند - البته گروه سومی هم داریم که ایران‌دوستانِ مصلحتی‌اند؛ اول نفع سیاسی را می‌سنجند، اگر نفع بر ضرر چربید، یاد ایران می‌افتند.

عظمت تاریخی دقیقاً به همین معناست: اینکه همۀ جناح‌ها، ایران‌دوستان واقعی و قلابی، منکران ایران باستان، آمریکایی کوبایی‌تبار، همه را مجبور به اعتراف به عظمت تاریخی خود کنی. زنده‌تر از این؟ مؤثرتر از این؟ این همان عظمتی است که چپ و اسلام‌گرای ایرانی به آسانی انکارش می‌کردند و می‌کنند.

همیشه در مواجهه با کسانی که «ایران» بودنِ «ایران باستان» را انکار می‌کردند، می‌گفتم در یونان و ایتالیا در هر بقالی و سبزی‌فروشی بگویید ایران باستان وجود نداشته، به شما می‌خندند و می‌پرسند پس آن قدرتی که اجداد باستانی ما با آنها در جنگ و گریز بودند چه کسانی بودند؟ اما برای چپِ امروزی باید اثبات کنیم ایران باستان، ایران بوده است.

باستان‌گرا نیستم. اتفاقاً تمام نگاهم بر آینده و ایرانِ آینده معطوف است. اما در ضمن این «عظمت تاریخی» را هم جزو مرجع‌های هویت‌شناختی اصلی برای ساختن آینده می‌دانم. اگر امروز دستمان از توسعه و رفاه کوتاه شده، اگر عقب ماندیم و چیزهای خیلی مهمی را نداریم، دلیل نمی‌شود داشته‌هایمان را - که آرزوی دیگران است (اگر نبود انقدر جعلیات تاریخی نمی‌تراشیدند) - آتش بزنیم.

ایران می‌ماند. پدران بنیانگذارش در نقش‌برجسته‌ها، با چشم‌های سنگی، نظاره‌گر فراز و فرودهای بسیار بوده‌اند. چونان فانوسی هویت‌بخش بر تارُک تاریکی می‌تابند. و ما هم دوباره برمی‌گردیم...


مهدی تدینی
تاریخ‌اندیشی
ــــــــــــــــــــــ

•• اگر دوستانی مشتاق خواندن تحلیل‌های روز دارید، لطفاً شناسهٔ کانال را در اختیارشان قرار دهید:

@andiiishe