تحریف معنای روایات شأن نزول «وما رمیت إذ رمیت ولکن الله رمی»
در تصویر بالا نمونه دیگری از سوء برداشت‌های امیرمعزی را می‌بینید. او برای این که القا کند امامان، ادعای الوهیتِ خود را داشته‌اند به حدیثی از تفسیر عیاشی استناد می‌کند و وانمود می‌کند که در این حدیث، از آن جهت گفته شده که «تو پرتاب نکردی بلکه خدا پرتاب کرد» که علی (ع) به پیامبر (ص) تیرها را داده بود یا به عبارتی «الله» به «علی» تطبیق شده است! در ترجمه انگلیسی شیطنت روشن‌تر است.
روایات مورد استناد چنین است:
۳۲- عن محمد بن كليب الأسدي عن أبيه قال سألت أبا عبد الله ع عن قول الله: «وَ ما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَ لكِنَّ اللَّهَ رَمى» قال: علي ناول رسول الله ص القبضة التي رمى بها.📘تفسير العياشي، ج۲، ص۵۲
۳۳- و في خبر آخر عنه أن عليا ناوله قبضة من تراب فرمى بها.
۳۴- عن عمرو بن أبي المقدام عن علي بن الحسين قال ناول رسول الله ص علي بن أبي طالب كرم الله وجهه قبضة من تراب التي رمى بها في وجوه المشركين، فقال الله: «وَ ما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَ لكِنَّ اللَّهَ رَمى.»
چنان که می‌بینیم روایات تنها در مقام بیانِ شأن نزول است. توضیح آن که درباره این آیه چند شأن نزول روایت شده است:
۱. پرتاب سنگریزه به سوی لشکر دشمن
۲. کشتن ابی بن خلف
۳. کشتن ابن ابی الحقیق (ابن الجوزی، زاد المسير في علم التفسير، ۲/ ۱۹۵)
مشهورترین شأن نزول همان روایت نخست است؛ ولی در این که چه کسی سنگریزه را به پیامبر (ص) داد، چند قول وجود دارد:
۱. امیرالمؤمنین علی (ع) (تفسير الطبري، ط هجر، ۱۱/ ۸۵؛ المعجم الكبير للطبراني، ۱۱/ ۲۸۵؛ الدر المنثور، ۴/ ۴۰؛ تفسير الثعلبي، ط دار التفسير، ۱۳/ ۴۹؛ مناقب آل أبي طالب، ج۱، ص۱۸۹؛ الكشاف، ۲/ ۲۰۷)
۲. عبدالله بن مسعود (مسند أحمد ط الرسالة، ۷/ ۳۵۵)
۳. ابوبکر بن ابی قحافة (معاني القرآن وإعرابه للزجاج، ۲/ ۴۰۶)
۴. ابوسفیان بن الحارث (تفسير القمي، ج۱، ص۲۸۷)
۵. و ...
در این جا نیز مشهورترین قول همان قول اول یعنی امیرالمؤمنین علی (ع) است.
واضح است که روایات تفسیر عیاشی ناظر به بیان و تعیین همین شأن نزول است؛ نه آن برداشت عجیب و غریب غالیانه‌ای که امیرمعزی درصدد القاء آن است!
ضمناً امیرمعزی «القبضة» را به «تیرها، زوبین‌ها» ترجمه کرده است که به راستی جای تعجب دارد؛ زیرا هم در متن عیاشی و هم در همه تفاسیر تصریح شده است که کفی از خاک یا سنگریزه بود نه تیر!
#امیرمعزی
@AmirMuezzi