‌
📄 کشف نسخه‌ای از اثر مفقود تقی الدین کفعمی
✍🏻 اهب بدیوی

⏺آگاهی ما از اندیشه‌های فلسفی و کلامی شیعه در قرون میانه هنوز بسیار اندک است و صدها تألیف کلامی-فلسفی از عالمان این دوره، در نسخه‌های خطی در کتابخانه‌های ایران، ترکیه، عراق و... کاوش‌نشده باقی مانده است. کشف و بررسی دقیق این آثار پیش‌شرط هرگونه داوری درباره جریان‌های فکری شیعه در عصر پیشا-صفوی است.

⏺تقی‌الدین ابراهیم بن علی العاملی کفعمی (۸۲۳-۹۰۵ق) یکی از عالمان و ادیبان مهم شیعه در جبل‌عامل، در دوره زمانی میان شهید اول و شهید ثانی، است که غالباً با دو اثر مشهورش در ادعیه‌نگاری، البلد الامین و المصباح، شناخته می‌شود. از او آثار دیگری نیز تا کنون یافت شده و به طبع رسیده است، از جمله: المقام الأسنی و محاسبة النفس.

⏺اهب بدیوی (Ahab Bdaiwi)، استاد مطالعات اسلامی دانشگاه لایدن (هلند)، در یادداشت اخیر خود در «وبلاگ انسانیات لایدن» خبر از کشف نسخه‌ای از کتاب «حديقة النفوس وحجلة العروس» کفعمی داده است. این کتاب که پیش از این مفقود تصور می‌شد [بنگرید به تکمله⏬]، کشکولی است مفصل (در بیش از ۸۰۰ برگ و ۱۵۰ فصل) از مطالب گوناگون علوم اسلامی همچون کلام، ادعیه و زیارات، تفسیر آیات قرآنی، حدیثی، اطلاعات جغرافیایی، تاریخ‌های محلی، احکام فقهی، فلسفی، نجوم و همچنین زندگی‌نامه‌ها و کتاب‌شناسی علمای مشهور شیعه.
این نسخه خطی که اکنون در کتابخانه سلیمانیه استانبول (MS 897) نگهداری می‌شود، حاوی یک یادداشت تملک (تصویر فوق) به خط خود مؤلف (کفعمی) است و از این حیث نیز منحصر به فرد به شمار می‌رود.

🔗 یادداشت بدیوی درباره این نسخه، از این پیوند دستیاب است.

💠تکمله:
پس از انتشار این پست، استاد بزرگوار جناب آقای احمدرضا رحیمی‌ریسه متذکر شدند که این نسخه سال‌ها پیش توسط ایشان پیدا شده و در مقدمه چاپ نسخه‌برگردان صحیفه سجادیه به خط کفعمی، که به همت آقای محمدحسین حکیم منتشر شده است، به این نسخه ارزشمند اشاره شده است.
همچنین بخش‌هایی از حديقة النفوس (مختصر کتاب ثواب الاعمال و مختصر کتاب نزهة الالبّاء) تصحیح و منتشر شده و تصحیح کامل آن نیز در دست انجام است.

@AlBasatin