در ادامه درگیریها و جنگ های صلیبی علم فیزیک شروع شد. انیشتین اساسا نمی توانست این واقعیت را بپزیرد به شکلی که جایی گفت اگر واقعیت این است، من به جای فیزیکدان شدن می روم قمارباز می شوم.

خلاصه در برابر جعبه‌ سیاه کوانتوم و این دیدگاه ابزارگرایانه که می‌گفت فقط محاسبه کن و دم نزن، بسیاری از غول‌های فیزیک، به‌ویژه انیشتین، همه مفاهیم و صحبت های بور و هایزنبرک و شرودیگر غیرقابل هضم بود. انیشتین که فیزیک را راهی برای شناخت افکار خداوند می‌دانست، به همین دلیل در برابر بور گارد گرفت و نبردی چند ساله بین او و بور شروع شد.

او با تلخی می‌گفت من فقط نمی‌خواهم بدانم که آیا این رستوران چینی خوب است یا نه، من می‌خواهم قوانینی را بشناسم که جهان بر اساس آن‌ها کار می‌کند. انیشتین معتقد بود جهان نباید به یک ماشین احتمالات کور تبدیل شود. او با طعنه از فیزیکدانان کوانتوم می‌پرسید آیا شما واقعاً باور دارید که ماه، فقط وقتی کسی به آن نگاه نمی‌کند، آنجا نیست؟

در ادامه اما وضعیت بدتر شد، تقلیل‌گرایی هم شکست خورد. کوانتوم فقط ناظر را وارد بازی نکرد، بلکه یک پیش‌فرض بزرگ دیگر یعنی تقلیل‌گرایی را هم نابود کرد. اصل طرد پائولی و پدیده‌ شگفت‌انگیز درهم‌تنیدگی کوانتومی نشان دادند که در دنیای کوانتوم، کل، چیزی فراتر از جمع اجزاست. شما نمی‌توانید با بررسی یک ذره، رفتار سیستم را پیش‌بینی کنید (این بعدها نظریه عمومی سیستم ها را هم نابود کرد). ذرات در کوانتوم، هویتی مشترک و پیوسته دارند. این ایده که سیستم‌های پیچیده، قوانینی دارند که از اجزایشان قابل استنتاج نیست، بعدها از فیزیک به ریاضیات و فلسفه راه یافت.

در دهه‌ 1930، کرت گودل با قضیه‌ ناتمامیت یا همان Incompeleteness خود در ریاضیات، همان ضربه‌ کاری را به توهم دانایی بشر زد که کوانتوم به فیزیک زده بود. گودل ثابت کرد که هیچ سیستم منطقی کاملی وجود ندارد، همیشه حقایقی در جهان هست که قابل اثبات نیستند. ما هرگز نمی‌توانیم همه چیز را در یک فرمول توضیح دهیم. دهه‌ها طول کشید تا فیزیکدانان این حقیقت تلخ را بپذیرند. اما در سال 2002، استیون هاوکینگ در یک سخنرانی تاریخی، پرچم سفید را بالا برد. او که سال‌ها در جستجوی نظریه‌ همه‌چیز یا همان Theory of Everything بود، با استناد به همان قضیه‌ گودل اعتراف کرد که شاید ما هرگز به یک نظریه‌ نهایی و کامل که همه چیز را توضیح دهد، دست نیابیم.

و بدین‌سان، فیزیک از آن توهم شیرین قرن نوزدهمی که فکر می‌کرد جهان یک ساعت کوکی کاملاً قابل پیش‌بینی است، به این حقیقت عمیق و رازآلود رسید که جهان، جعبه‌سیاهی است که نه تنها رمزگشایی کاملِ آن غیرممکن است، بلکه ما خودمان، بخشی از تاریکی درون آنیم.

@aioooir | #darkness