معنی اسم کانال چیه؟ (یتیهون)

چهل سال بعد از اینکه پدرم به ایران مهاجرت کرد، یک روز با حسرتی که هنوز به خاطرش دارم گفت: سرگردانی ما چهل ساله شد!
به آن روزها که فکر می‌کنم می‌بینم اصلا به کار بردن کلمه (مهاجرت) شاید خیلی دقیق نباشد و (مسافرت) تعریف دقیق‌تری باشد نسبت به وضعیتی که داشت. آدمی که چهل سال مثل مسافرها زندگی می‌کرد و نمی‌توانست بلندمدت فکر کند و چهل سال در بخش کوچکی از جغرافیای ایران سرگردان میان رفتن و ماندن ماند.
پدرم از جنگ گریخته بود. در سال 58 خورشیدی، وقتی کودتای کمونیستی اتفاق افتاد، او در ارتش افغانستان خدمت می‌کرد ولی کاری به سیاست نداشت. در همان جوانی تغییر پنج حکومت را به چشم سر دیده بود و از تغییر حکومت نظام چندان به هیجان نمی‌آمد حتی. اما مشکل از جایی شروع شد که یک شب او را به عنوان تکنیسین مخابره به میدان جنگ بردند. او در صف سربازان دولتی بود که شعار وطن می‌دادند و آن سو مجاهدانی که شعار دین. پدرم با خودش فکر می‌کند چه بکشم چه کشته شوم گناهکار خواهم بود.

پدرم وقتی به ایران رسید، روزی شهریوری بود و هنوز عراق به ایران حمله نکرده بود. با این حال او به برگشت فکر می‌کرد. تا سال‌های سال، فقط نیازهای ضروری زندگی را می‌خرید و اگر کسی از او می‌پرسید پس چرا خانه‌ای نمی‌خری جواب می‌داد همین امسال یا نهایت سال دیگر به افغانستان برمی‌گردیم و در این اوضاع دوباره فروختن خانه مشکل است. ولی از آن طرف خبر جنگ‌های داخلی روز به روز بیشتر می‌شد و رفتن امسال به سال بعد و سال بعد به سال بعدترش می‌افتاد. چهل سال گذشته بود و یک نسل تغییر کرده بود و حالا نه پایی برای رفتن مانده بود و نه دلی برای ماندن.
****

یکی از عذاب‌هایی که بنی اسرائیل به آن گرفتار شد چهل سال سرگردانی در بیابان بود.  قرار بود به جنگی بروند و شهری را فتح کنند اما درست وقتی که پشت دروازه‌های شهر رسیدند ترسیدند. به موسی گفتند ما نمی‌جنگیم ما همینجا می‌نشینیم تو و پروردگارت بروید و بجنگید، وقتی که شهر را گرفتید ما هم می‌آییم پیش شما.
نجنگیدن تاوان داشت: چهل سال سرگردانی. اگر فقط به معنای عددی و ریاضی چهل، بسنده نکنیم، یعنی آمدن و رفتن یک نسل. یک نسل باید تباه و سرگردان شود و این سنت قطعی خدایی است که از بندگانش خواسته بود بجنگند.
هزاران سال بعد، مردم سرزمینی به نام افغانستان دچار عذاب سرگردانی و آوارگی در جهان می‌شوند. اما بامزه اینجاست که به دلیلی کاملا برعکس.
در واقع مردم افغانستان جنگیدند و آوارگیِ مهاجرت و سرگردانی‌های بعد از آن دقیقاً به خاطر جنگیدنشان با دولت وقتشان بود نه نجنگیدن.
****

گفتند: «ای موسی! ... پس تو و پروردگارت بروید و بجنگید؛ ما همین جا می‌مانیم...
خدا گفت: این سرزمین، چهل سال بر آنان حرام است و در زمین سرگردان می‌شوند (یتیهون فی الارض). پس بر قوم سرکش اندوهگین مباش (مائده، ۲۴ و ۲۶)

@ahmadmudaqeq2