«قاراوللیلر وناغیللار»
«میرزا باقی‌نین وعده‌سی»


ادبیات سئونلر: «ویدا حشمتی»


کئچن عصرده، «سالیان» شهرینده، «حاجی زمان» آدلی بیر وارلی تاجر وار ایمیش. همین شهرده یوْخسول، آنجاق حاضر جواب «میرزا باقی» آدلی بیر کیشی، یاشایارمیش. حاجی زمان، میرزا باقی-نین یوْخسول اوْلماسینا باخمایاراق، عیّار و حاضر جواب اوْلدوغونا گؤره، حرمتینی ساخلایاردی و اوْنون‌لا یاخین دوستلوق ائدرمیش. حاجی زمان میرزا باقی-یه بوْرج اوْلاراق چوْخلو پول وئرر. میرزا باقی ده ائله اوْ پول‌لا سالیان-دا بیر دکّان آچییب، ائله‌سینه دوْلانارمیش.
بیر گۆن شهرین آدلی-سانلی آداملاریندان بیرینین توْی مجلسینده، میرزا باقی آیاغا قالخیب، دئیر:
— حضرات! سفره اۆستونده ائدیلن دعالار و آرزولار، چوْخ زمان مستجاب اوْلار. شهریمیزین ان وارلی تاجری، حاجی زمان-ین اولادی اوْلمور. من آرزو ائدیرم حاجی زمان-ین بیر اوْغلو اوْلسون. سؤز وئریرم، منه مۇشتولوق گتیرن آداما دکّانین آچارینی وئره‌جگم.
بیراز زمان کئچر. میرزا باقی، عادتی اۆزره دکّانیندا قؽزغین آلیش-وئریشه مشغول ایدی. اوْندا گؤرر جماعت یۆیوره-یۆیوره دوکانا ساری گلیرلر. میرزا باقی تعجبلنر. اؤز-اؤزونه دئیر «اگر توْی قاباغیدی، آلیش-وئریشه گلیرلرسه، جوانلار گلردیلر. بس قاچا-قاچا گلنلرین هامیسی نه‌دن قوْجادیلار؟» یۆیورنلرین بیرینجیسی اؤزونو دکّانا چاتدیران کیمی دئدی:
— میرزا باقی، تئز اوْل مۇشتولوغومو وئر. باخ من هامیدان قاباق گلمیشم.
الینی آچاراق هؤیوشونو آلمادان دخیلین اۆستونه جۇمدو. سوْنرا گلنلر ایسه تنگه نفسلیکدن اؤزلرینی گۆج‌له ساخلایاراق، هره‌سی بیر طرفده دیوارا سؤیکندیلر. میرزا باقی، هئچ بیر سؤز دئمه‌دی. بیرینجی گلنه اۆچ مانات، قالانلارینا ایسه بیر مانات پول پایلادی. قاباقجا دکانا گیرن، اؤزونه گلینجه اوْووجوندا آچار عوضینه، اۆچ ماناتی گؤروب، برکدن باغیردی:
— سن نه یالانچی آدام ایمیشسن! بس توْیدا وئردیگین سؤز نئجه اوْلدو؟
میرزا باقی کئفینی پوْزمادان اۆز تۇتوب دئدی:
— اؤنجه سیز دئیین گؤروم، من نه اۆچون مۇشتولوق وئرمه‌لی اوْلدوم؟
— گؤزون آیدین اوْلسون میرزا باقی! حاجی زمان-ین حیات یوْلداشی بیر اوْغلان دوْغوب. بیز ده ائشیدن کیمی سنه مۇشتولوق وئرمگه گلدیک.
میرزا باقی گۆله‌رک:
— پَه، خیر خبر اوْلاسینیز. پایلادیغی پوللاری گئری آلار. بیرینجی‌یه بئش، قالانلارا بیر مانات وئرر. بیرینجی اۆزونو تۇرشادارکن، دئیر:
— میرزا باقی، بس نه‌دن مۇشتولوقچویا آچار عوضینه بئش مانات وئردین؟
میرزا باقی اۆزونو گلنلره تۇتاراق دئیر:
— آ کیشیلر! اوْنو بیلین من سؤزومون صاحبی‌یم. من یالانچی آدام دگیلم. ایندی سیز، توْیدا دئدیگیمی تکرار ائدین.
بیری دئدی:
— سن توْیدا دئدین حاجی زمان-ین اوْغلو اوْلسون، من مۇشتولوق گتیرنه دکانیمین آچارینی وئره‌جگم.
میرزا باقی دئدی:
— آی آتانیز رحمتده، دۆز دئییرسینیز. بس دوْغان کیمدیر؟
مۇشتولوقچو ترس-ترس میرزا باقی-نین سۆزه‌رک دئدی:
— نئجه کی دوْغان کیمدیر؟ حاجی زمان-ین حیات یوْلداشی دا. بۇرادا تعجّبلو ایش ندیر؟ قادینین ایشی دوْغماقدیر دای.
میرزا باقی دئدی:
— ائشیدین جماعت! من نییه تکرار ائدیرم؟ حاجی زمان اوْغلان دوْغاندا کیم مۇشتولوق گتیرسه، دوکانین آچارینی اوْنا وئره‌جگم.
بئله‌لیکله، میرزا باقی، سؤزونو تکرار ائدر.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar