.
بیر_شعیر
بیر_تنقیدسل_اوخونوش
کامیل_قهرمان اوغلو
یئنه ساچلار النیر آغ داراغین اوستونه اوف...
یئنه قاشلار قاماشیر کور چیراغین اوستونه اوف...
یئنه نیسگیللی گزیر یوللاری یورغون باخیشیم
یئنه قات-قات قالانیر تار- تاباغین اوستونه اوف...
آسیلیر جوت باخیشیم کلمه لرین قوینوندان
یازاریم، باش اییر هر آن واراغین اوستونه اوف...
آخ کی دردلر یئنه آغناشمادادیر اوستومه آخ
سنلی گونلردی سیزیلدیر دوداغین اوستونه اوف...
تیتره‌ییب کوسدو باهار گول چیچه یین عطرینه آه
قیشقیریق سالدی گونش یول یولاغین اوستونه اوف...
و منیم بوش اوره‌ییم بوردا اؤزون داندی بوگون
بیرده قونماز داها بو نار ساپاغین اوستونه اوف...
حسرتین باخ نه آداخلانمیش اورک بویدا منه
گل کی آلداندی گولوم اوف؛ اوراغین اوستونه اوف...
نازلیجام ساغ گؤزوم ایللردی کی هر آن سول آتیر
اودو ساچلار النیر آغ داراغین اوستونه اوف...
شعیر: آیدین صاباح
آزربایجان کلاسیک شعیرینده یئنی سعیرینین میدانا چیخماسی ایله یارانان (نئوکلاسیک) لیریکا، غزل چاغداش شعیرینین بو گونه قدر اولونان پراسئسلریندن بیریدیر.
غزلین قاباقجیل شاعیرلرینین آماج و مقصدی لیریکانین عنعنه وی فورماسینی گونون طلبلر ایله اویغونلاشدیرماق ایدی.
بو شعیر آخینی یئنی شعیرین تورک شعیرینه علاوه ائتدییی امکانلاردان ایفاده، دیلی و ادبی ائلئمنتلر سوییه لرینده بهره لنمیش، اؤزوده لیریک شعیرده یئنی اؤلچولر یاراتمیشدیر. بو اؤلچولردن بیری، نئوکلاسیکدیر کی کلاسیک ده لیریک و ائپیک ادبییاتین بیرلشمه سیدیر کی، بو دا ادبی تیپلرین بیر چوخ تعریفلرینه ضیددیر. و ائپیک کلاسیک آدلانان یئنی ادبی جریانینیارانماسینا یول آچمیشدیرررر.
نئوکلاسیک، سننت و یا کلاسیکده لیریک و ائپیک ادبییاتین (ادبیات غنائی و حماسی ) بیرلشمه سینه ایکی یوللا نائیل اولونور: " ائپیک سیمبول و مؤوضولاردان استفاده ائتمکله، نئوکلاسیک سننتین ائپیک طبعتینی دانیشیر.
اگر ساده و آشکار دئیه بیلسم نئوکلاسیک غزلده شاعیر چالیشیر هم لیریک و هم ائپیک" عاشقانه، حماسی" بوتون مؤوضو و سیمبوللاردان استفاده ائدرک شعیرینی داها یوکسک بوشقابا قویا بیلسین.
هابئله بو غزل نئوکلاسیک فورماسی، بو گونه کیمی دینامیک و نظره چارپاندیر. آرتیریب دئمک لازیمدیر کی دئدیم: بونون قاباقجیل و اؤنجول شاعیرلرینین مقصدی لیریکانین کوهنه فورماسینی "گونون" طلب لرایله اویغونلاشدیرماق ایدی. بو گؤزل و اعلا مقصد یعنی غزلی کوهنه فورماسیندان چیخارماق، و یئپ_یئنی یاراشیقلارا سالماقدیر. یعنی عزیزلریم: (غزلی، غزل کیمی یازماماقدیر، بلکه غزلی یئنی آغشعیر سایاق یازیب یاراتماق بیزیم ایندیکی چاغداش و حرفه ای نئوکلاسیک یازان شاعیرلریمیزین آماجیدیررررر.) منجه، اگر بو وورغولادیغیم کیمی نئوکلاسیک غزلی هر شاعیر یازا بیلدی، حقیقتن هم بیزیم تورک ادبییاتینا و هم دونیا ادبییاتینا خیدمت گؤسترمیشدیررررر.
اگر مندن و یا هر پئشه'کار تنقیدچی و یا شاعیردن بوگونکو غزلین کئف احوالینی سوروشسالار، دئیه جکلر ایندیکی چاغداش تورک غزلینین او قدر کئفی ساز دئییلمیش. چونکو هامی شاعیرلر بیر فورما و قالیبده یازیر و داها یئنیلیکلره دوشونن یوخدور. هابئله محتوا باخیمینداندا بئله دیر، و دیل باخیمداندا داها آرخادا قالمیشدیرررر.
سورئالیزیم پوئتیک فورماسی کلاسیک ادبییاتیندا هابئله سربست و ایندیکی چاغداش آزربایجان تورک شعیرینده:
بو واریانتدا دئمه لییم شاعیرین آرزوسو اؤزونده قالیب و اومیدی، آرزوسو ایدیایا چئوریلیر. هابئله، بئله اویوندا شاعیر شعیری یاراتمیر. بلکه شعیری، شاعیر اؤز ایچیندن و یوکسک رویالاریندان شعیری یایزیرررر و بیر اؤلمز یارادیجیلیقا ال وورور.
غزل، محتوا، فضا، دیل و عمومیتله بوتون باخیمدان:
سایین آیدین صاباح بئی، عینی حالداکی بو غزلده یئنیسل دیله مالیکدیر آمما... تجرید اولونموش دیل چاغداش اولسادا شاعیرین خصوصی موحکملیگی وار کی؛ اونون غزلینده (من آیدین صاباحین بوتون شعیرلرینی اوخومشام البتده)... کلاسیک رومانتیک مضمون ایله و عمومیتله دیل یئنیلیکلر ایله بیرلشمه'سی اورک آچان پارادوکسلار وار. لاکین بو سایین شاعیر چاغداش دیلدن یارارلانارکن و اونون موسیقی یه دونیوی باخیشیندان باشقا، تجرید اولونموش شعیرینین عینی قایغیلاری وارکن، ایسته ییر کی یئنیلی یه طرف آددیم آتاراق، اؤزونه اؤزل حالدا بیر آد قازانا بیلسین. هابئله وورغولاماق لازیمدیر بو شاعیر بیر نوع اثرلرینده مستقیللیییه صاحیبدیر. چونکو شعیرینده کشف و تکان آختاریر. دیگر طرفدن دئمه لییم بو شاعیرین بعضن یئنی قافیه و ردیفدن غزللرینده و میصرادان استفاده ائدیر. بو سببلره رغمن آیدین صاباح هم دیل و هم مضمون و فضا یؤنوملو اولمادان داها چوووووخ سننت لر سوییه سینده گؤزللیک یاراتماق حاققیندا دوشونورررر .
Post #30893
281