انجمن علمی تکنولوژی اتاق عمل ابرکوه

🔹 روده بزرگ | Large Intestine
روده بزرگ حدود ۱٫۵ متر طول دارد و وظیفه اصلی آن جذب آب و الکترولیت‌ها، فشرده‌سازی محتویات روده و تشکیل و ذخیره مدفوع است.
روده بزرگ از بخش‌های زیر تشکیل می‌شود:
1️⃣ سکوم (Cecum)
اولین قسمت روده بزرگ و کیسه‌ای‌شکل است که در ناحیه ربع تحتانی راست شکم قرار دارد. آپاندیس ورمی‌فرم (Vermiform appendix) از آن منشأ می‌گیرد.
2️⃣ کولون صعودی (Ascending colon)
از سکوم به سمت بالا حرکت کرده و در ناحیه فلکسور کولیک راست (Hepatic flexure) به کولون عرضی می‌پیوندد.
3️⃣ کولون عرضی (Transverse colon)
از فلکسور کبدی تا فلکسور طحالی (Splenic flexure) امتداد دارد و معمولاً متحرک‌ترین قسمت کولون است.
4️⃣ کولون نزولی (Descending colon)
از فلکسور طحالی به سمت پایین حرکت کرده و در سمت چپ شکم قرار دارد.
5️⃣ کولون سیگموئید (Sigmoid colon)
قسمتی خمیده و S‌شکل است که کولون نزولی را به رکتوم متصل می‌کند.
6️⃣ رکتوم و کانال آنال (Rectum & Anal canal)
رکتوم ادامه کولون سیگموئید است و در قسمت انتهایی به کانال آنال می‌رسد. کانال آنال آخرین بخش دستگاه گوارش بوده و در کنترل دفع نقش دارد.
🔬 نکته آناتومیکی مهم
روده بزرگ سه ویژگی ظاهری مهم دارد که به تشخیص آن از روده باریک کمک می‌کنند:
Taeniae coli: سه نوار طولی عضلانی در سطح خارجی کولون
Haustra: برجستگی‌ها و کیسه‌های ایجادشده در دیواره کولون
Appendices epiploicae: زوائد چربی کوچک در سطح خارجی کولون

📌 نکته:
برخلاف روده بزرگ، روده باریک دارای Taeniae coli و Haustra نیست و چین‌های مخاطی آن، به‌ویژه در ژژنوم، برجسته‌تر هستند.

🔹 روده باریک | Small Intestine
روده باریک از پیلور معده شروع شده و در محل دریچه ایلئوسکال (Ileocecal valve) به روده بزرگ متصل می‌شود. طول آن در فرد بالغ حدود ۵ تا ۶ متر است و محل اصلی هضم و جذب مواد غذایی محسوب می‌شود.
روده باریک سه قسمت دارد:
1️⃣ دوازدهه (Duodenum)
کوتاه‌ترین و ثابت‌ترین بخش روده باریک است و حدود ۲۵ سانتی‌متر طول دارد. بیشتر قسمت‌های آن در پشت صفاق قرار دارند (Retroperitoneal). مجرای صفراوی مشترک و مجرای پانکراسی معمولاً در قسمت دوم دوازدهه به آن باز می‌شوند و ترشحات صفرا و پانکراس را وارد روده می‌کنند.
2️⃣ ژژنوم (Jejunum)
قسمت میانی روده باریک است و عمدتاً در قسمت فوقانی و چپ حفره شکمی قرار دارد. در مقایسه با ایلئوم، دیواره ضخیم‌تر، چین‌های حلقوی (Plicae circulares) برجسته‌تر و عروق مستقیم کوتاه‌تر دارد.
3️⃣ ایلئوم (Ileum)
طولانی‌ترین بخش روده باریک است و بیشتر در قسمت تحتانی و راست شکم قرار می‌گیرد. ایلئوم در دریچه ایلئوسکال به سکوم متصل می‌شود. وجود پلاک‌های پی‌یر (Peyer's patches) در مخاط آن از ویژگی‌های مهم این بخش است.

🧬 آناتومی روده باریک و روده بزرگ
روده‌ها (Intestines) بخش عمده‌ای از دستگاه گوارش را تشکیل می‌دهند و از نظر آناتومیکی و عملکردی به دو قسمت اصلی تقسیم می‌شوند: روده باریک (Small Intestine) و روده بزرگ (Large Intestine).

🩺 انواع گاسترکتومی

🔹 توتال گاسترکتومی │ ساب‌توتال گاسترکتومی
🔹 Billroth I │ Billroth II

🔸 توتال گاسترکتومی: برداشتن کامل معده.
🔸 ساب‌توتال گاسترکتومی: برداشتن قسمت انتهایی معده.
🔸 Billroth I: قسمت انتهایی معده و پیلور برداشته شده و گاسترودئودنوستومی (Gastroduodenostomy) انجام می‌شود.
🔸 Billroth II: قسمت انتهایی معده و پیلور برداشته شده و گاستروژوژنوستومی (Gastrojejunostomy) انجام می‌شود که ممکن است به صورت End-to-End یا End-to-Side انجام شود و انتهای پروگزیمال دئودنوم نیز بسته می‌شود.

🧰 وسایل و تجهیزات مورد نیاز

🛠️ ست لاپاراتومی و ابزار و رترکتورهای بلند، کلیپ‌اپلایر بلند و استپلر باید آماده باشد.

▪️ لوله معده NG Tube
▪️ کوتر و ساکشن
▪️ لیگاشور
▪️ سل‌سیور در صورت موجود بودن
▪️ استپلرهای خطی برشی ۶۰ و ۸۰
▪️ ست لاپاراتومی پایه و اکارتور خودکار شکمی
▪️ کلمپ‌های معده و روده
▪️ بیستوری ۲۰ یا ۲۲
▪️ سیلک صفر و یک‌تای برای بستن عروق
▪️ کرومیک یا ویکریل ۳ صفر برای آناستوموز مخاط که لایه اول آناستوموز می‌باشد
▪️ سیلک ۲ صفر یا ۳ صفر برای آناستوموز عضلات و سروز که لایه درم آناستوموز است
▪️ نایلون ۱ لوپ برای فاشیا
▪️ نایلون ۲ صفر کات برای پوست
▪️ گاز خط‌دار و لنگاز
▪️ وسایل سونداژ
▪️ درن بسته به روتین جراح؛ می‌توان از هموواک، درن لوله‌ای، پتزر یا کاروگیت استفاده کرد.

🛏️ پوزیشن و آماده‌سازی بیمار
📍 پوزیشن: سوپاین
💉 بیهوشی: عمومی
🧴 پرپ و درپ شکم
🔪 برش: میدلاین اپی‌گاستریک
🔧 پروسیجر

⏺️ جایگذاری رترکتورها پس از برش و بررسی شکم
⏺️ آزادسازی انحنای بزرگ معده با برش شارپ لیگامان گاستروکولیک
⏺️ ادامه آزادسازی انحنای بزرگ و کلمپ و قطع عروق گاسترواپیپیلوئیک
⏺️ آزادسازی انحنای کوچک معده و کلمپ عروق گاستریک راست
⏺️ برداشت دئودنوم بعد از پیلور با استپلر خطی GI

🔗 آناستوموز
🧬 برای آناستوموز باید یک لوپ از پروگزیمال ژژنوم آزاد شود.
⚠️ به منظور آناستوموز، باید یک انتروتومی (برش روده) با طول مساوی در ژژنوم و معده ایجاد شود.

🧵 آناستوموز با بخیه‌های اینتراپتد در طول لایه‌های روده و معده تکمیل می‌شود.

🩸 Blood Supply — خون‌رسانی معده

🩸 شریان گاستریک چپ از تنه سیلیاک
🩸شریان گاستریک راست از شریان هپاتیک
🩸شریان گاسترو اومنتال راست از گاسترودئودنال
🩸شریان گاسترو اومنتال چپ از شریان طحالی
🩸شریان گاستریک خلفی از شریان طحالی

🎯 اندیکاسیون‌های گاسترکتومی

🔹 کنسرهای معده
🔹 زخم‌های خونریزی‌دهنده معده و دئودنوم مقاوم به درمان کانزرواتیو

📋 توجه هنگام تحویل گرفتن بیمار

هنگام تحویل گرفتن بیمار، غیر از موارد روتین به نکات زیر توجه شود:

☑️ رضایت عمل
☑️ رزرو خون
☑️ اوراق کافی آزمایشگاهی شامل هموگلوبین، هماتوکریت، INR، PT، PTT
☑️ در صورت داشتن جواب بیوپسی یا اندوسکوپی، حتماً داخل پرونده باشد.
☑️ در صورت نیاز، رزرو ICU

👩‍⚕️ نکات مهم برای تکنولوژیست جراحی
🔸 آماده بودن ست لاپاراتومی و رترکتور مناسب
🔸 آماده بودن استپلرهای مورد نیاز
🔸 آماده بودن نخ‌های مورد استفاده برای بستن عروق، آناستوموز، فاشیا و پوست
🔸 بررسی تجهیزات ساکشن و کوتر
🔸 آماده بودن NG Tube و وسایل سونداژ
🔸 آماده بودن درن بر اساس روتین جراح

#تکنولوژی_جراحی_گوارش

🔪🩺 معرفی اپلیکیشن ابزارهای جراحی

آشنایی دقیق با ابزارهای جراحی و شناخت کاربرد هر یک از آن‌ها، از مهارت‌های مهم دانشجویان تکنولوژی اتاق عمل است.

این اپلیکیشن با ارائه تصاویر ابزارهای جراحی و معرفی کاربرد هر ابزار، می‌تواند به‌عنوان یک مرجع آموزشی و همراه جیبی برای دانشجویان مورد استفاده قرار گیرد. 🔍

📌 ویژگی‌ها و کاربردها:
🔹 آشنایی با ابزارهای جراحی و نام آن‌ها
🔹 یادگیری کاربرد و موارد استفاده از هر Instrument
🔹 مرور سریع مطالب پیش از کلاس و امتحان
🔹 کمک به یادگیری و شناخت بهتر ابزارها در محیط اتاق عمل 🏥

📚 اگر به دنبال یک ابزار ساده و کاربردی برای مرور و شناخت Instrumentهای جراحی هستید، این اپلیکیشن می‌تواند گزینه مناسبی برای امتحان کردن باشد.

📲 دانلود و مشاهده اپلیکیشن:
https://play.google.com/store/apps/details?id=com.production.ksm.generalsurgery

3. بای‌پس معده (Gastric Bypass) 🔄🏥
این جراحی به دو روش کلاسیک (Roux-en-Y) و مینی بای‌پس انجام می‌شود:
🅰️ الف) بای‌پس کلاسیک (RYGB): 🔄
🔹 ایجاد دسترسی: پس از بیهوشی و قرارگیری در وضعیت ترندلنبرگ معکوس، با سوزن ورس گاز وارد شکم شده و از پنج تروکار برای عبور ابزارها استفاده می‌شود. 🩺🔬
🔹 ایجاد کیسه کوچک (Pouch): یک کیسه کوچک در قسمت پروگزیمال معده (نزدیک محل اتصال مری) ایجاد و از بقیه معده جدا می‌شود.

🔵 3. بای‌پس معده (Gastric Bypass) 🔄🏥
این جراحی به دو روش کلاسیک (Roux-en-Y) و مینی بای‌پس انجام می‌شود:
🅰️ الف) بای‌پس کلاسیک (RYGB): 🔄
🔹 ایجاد دسترسی: پس از بیهوشی و قرارگیری در وضعیت ترندلنبرگ معکوس، با سوزن ورس گاز وارد شکم شده و از پنج تروکار برای عبور ابزارها استفاده می‌شود. 🩺🔬
🔹 ایجاد کیسه کوچک (Pouch): یک کیسه کوچک در قسمت پروگزیمال معده (نزدیک محل اتصال مری) ایجاد و از بقیه معده جدا می‌شود.

🔹 آناستوموز (اتصال): روده باریک برش خورده و به کیسه کوچک معده متصل می‌شود (گاستروژژنوستومی). سپس انتهای دیگر روده به بخش پایین‌تر روده باریک متصل می‌گردد (ژژونوژژنوستومی). 🔄🪡

🅱️ ب) مینی بای‌پس معده (MGB):

🔹 ایجاد کیسه باریک: یک کیسه بلند و باریک به حجم حدود ۵۰ سی‌سی با منگنه‌های تیتانیومی از معده اصلی جدا می‌شود. ✂️

🔹 تک آناستوموز: این کیسه مستقیماً به حدود ۱۸۰ سانتی‌متری از ابتدای روده باریک پیوند زده می‌شود (برخلاف روش کلاسیک، در اینجا تنها یک اتصال یا آناستوموز ایجاد می‌گردد). 🔗

⚠️ در تمامی این روش‌ها، اقداماتی مانند پدگذاری کافی برای جلوگیری از آسیب‌های فشاری و مدیریت دقیق راه هوایی به دلیل شرایط خاص بیماران مبتلا به چاقی ضروری است. 🩺🛡️

#تکنولوژی_جراحی_گوارش

#مینی_بای‌پس_معده (MGB)
#بالون_معده(Gastric Balloon)
#اسلیو_معده(Sleeve Gastrectomy)

🔢 2. روش‌های جراحی محدودکننده معده (Restrictive Methods) 🏥

🔸 بالون معده (Gastric Balloon): یک کیسه سیلیکونی نرم که از راه دهان وارد معده شده و با سالین یا هوا پر می‌شود تا با اشغال فضای معده، حجم مصرف غذا را کاهش دهد. این روش موقتی است و معمولاً پس از ۶ ماه خارج می‌شود. 🎈

🔸 حلقه معده (Adjustable Gastric Banding - AGB): قرار دادن یک حلقه قابل تنظیم در قسمت بالای معده برای ایجاد یک کیسه (Pouch) بسیار کوچک که باعث می‌شود فرد با مقدار کمی غذا احساس سیری کند. 🔗

🔸 اسلیو معده (Sleeve Gastrectomy - SG): در این جراحی حدود ۷۵ تا ۸۵ درصد حجم معده در امتداد انحنای بزرگ برداشته می‌شود و معده به شکل یک لوله یا "آستین" باقی می‌ماند. ✂️

🔸 پلیکیشن معده (Gastric Plication): در این روش بدون برداشتن بافت معده، انحنای بزرگ معده به سمت داخل تا شده و با بخیه فیکس می‌شود تا حجم داخلی آن کاهش یابد. 🪡

🔢 3. روش‌های ترکیبی و بای‌پس (Combined/Bypass Methods) 🏥

🔸 مینی بای‌پس معده (Mini-Gastric Bypass): ایجاد یک کیسه باریک و بلند (Pouch) با حجم حدود ۵۰ سی‌سی که از معده اصلی جدا شده و به روده باریک متصل می‌شود.

🔸 بای‌پس کلاسیک (Roux-en-Y): ایجاد یک کیسه کوچک در قسمت فوقانی معده که کاملاً از بقیه معده جدا شده و مستقیماً به بخشی از روده کوچک (ژژونوم) متصل می‌گردد.

🔸 ساسی بای‌پس (SASI Bypass): ترکیبی از عمل اسلیو و بای‌پس که در آن کیسه اسلیو ایجاد شده و سپس به روده متصل می‌شود.
🔢 4. تغییرات فیزیولوژیک و تکنیکی ⚙️
🔹 تغییرات پس از جراحی: جراحی‌های معده منجر به تغییرات آناتومیک، افزایش سرعت تخلیه معده، سیری زودرس به دلیل تغییر سیگنال‌های عصبی و کاهش تولید هورمون گرلین (هورمون گرسنگی) در بخش برداشته شده معده می‌شوند.
🔹 آمادگی پیش از عمل: بررسی وضعیت معده از طریق
آندوسکوپی (Upper GI Endoscopy) و بررسی وجود عفونت هلیکوباکترپیلوری قبل از جراحی ضروری است. 🔍🩺

🔢 5. عوارض مربوط به معده ⚠️
🔸 عوارض عمومی: تهوع، استفراغ، خونریزی، نشت از محل پیوند یا منگنه، و تنگی معده. ⚠️

🔸 سندروم دامپینگ (Dumping Syndrome): وضعیتی که در آن غذا (به ویژه مواد قندی) خیلی سریع از معده به روده کوچک می‌ریزد و باعث درد شکم، اسهال و تهوع می‌شود. ⚠️

🔸 مشکلات خاص حلقه: تخریب بافت زیر حلقه (Band erosion) یا جابجایی آن. 🔗
به طور کلی، هدف از تمامی این مداخلات روی معده، ایجاد محدودیت در دریافت کالری و تغییر در رفتارهای تغذیه‌ای برای درمان چاقی مفرط است. 🎯

🔵 1. بالون معده (Gastric Balloon) 🎈
این روش یک اقدام موقت و غیرجراحی (آندوسکوپیک) است که مراحل آن عبارتند از:
🔹 وارد کردن بالون: یک کیسه سیلیکونی نرم و خالی به کمک کاتتر از راه دهان وارد معده می‌شود. 🎈
🔹 متسع کردن: پس از استقرار در معده، بالون با تزریق نرمال سالین یا هوا پر و متسع می‌گردد. 💉🎈
🔹 جدا سازی: کاتتر از بالون جدا شده و از دهان خارج می‌شود. 🩺
🔹 خروج: این وسیله دائمی نیست و معمولاً پس از ۶ ماه به روش آندوسکوپی از معده خارج می‌شود. ⏳

🔵 2. اسلیو معده (Sleeve Gastrectomy) ✂️
در این جراحی حدود ۷۵ تا ۸۵ درصد حجم معده برداشته می‌شود و مراحل تکنیکی آن شامل موارد زیر است:
🔹 آمادگی و پوزیشن: بیمار در وضعیت ترندلنبرگ معکوس قرار می‌گیرد. 🛏️
🔹 دسترسی: یک منفذ در امنتوم بزرگ ایجاد می‌شود. 🔬
🔹 آزادسازی (دایسکشن): جداسازی بافت‌ها از زاویه His (بالا) تا چند سانتی‌متری بالای پیلور (پایین) انجام می‌شود. ✂️
🔹 برش و دوخت: با استفاده از استاپلر خطی برشی، بخش بزرگی از معده در امتداد انحنای بزرگ جدا می‌شود. 🪡✂️
🔹 تکمیل خط بخیه: خط منگنه محکم شده و حدود ۸۰ درصد حجم معده (شامل بخشی که هورمون گرلین یا هورمون گرسنگی را ترشح می‌کند) از شکم خارج می‌گردد. 🫀⬅️

🔵 3. بای‌پس معده (Gastric Bypass) 🔄🏥
این جراحی به دو روش کلاسیک (Roux-en-Y) و مینی بای‌پس انجام می‌شود:
🅰️ الف) بای‌پس کلاسیک (RYGB): 🔄
🔹 ایجاد دسترسی: پس از بیهوشی و قرارگیری در وضعیت ترندلنبرگ معکوس، با سوزن ورس گاز وارد شکم شده و از پنج تروکار برای عبور ابزارها استفاده می‌شود. 🩺🔬
🔹 ایجاد کیسه کوچک (Pouch): یک کیسه کوچک در قسمت پروگزیمال معده (نزدیک محل اتصال مری) ایجاد و از بقیه معده جدا می‌شود.

#تکنولوژی_جراحی_گوارش

🩺📚آناتومی معده

بخش‌های اصلی معده

معده از چندین قسمت متمایز تشکیل شده است که عبارتند از:

🔸 کاردیا (Cardia): بخشی که در محل اتصال مری به معده قرار دارد.

🔸 فوندوس (Fundus): بخش فوقانی و گنبدی‌شکل معده که بالاتر از محل اتصال مری قرار می‌گیرد.

🔸 تنه یا بدنه (Body): بزرگترین بخش معده که بین فوندوس و آنتروم واقع شده است.

🔸 آنتروم (Antrum): بخش انتهایی و متمایل به پایین معده پیش از رسیدن به پیلور.

🔸 پیلور (Pylorus): دریچه‌ای که خروجی معده به سمت دوازدهه (ابتدای روده کوچک) را کنترل می‌کند.

↪️ انحناهای معده 🔍

معده دارای دو لبه یا انحنای اصلی است:

🔹 انحنای کوچک (Lesser Curvature): لبه داخلی و کوتاه‌تر معده که در سمت راست قرار دارد. 🫀

🔹 انحنای بزرگ (Greater Curvature): لبه خارجی و بلندتر معده که در سمت چپ قرار گرفته و در جراحی‌هایی مانند «اسلیو» بخش عمده‌ای از آن برداشته می‌شود. ✂️🏥

🔍 نکات آناتومیک مهم در جراحی 🩺

🔸 زاویه هیس (Angle of His): زاویه‌ای که بین مری و فوندوس معده تشکیل می‌شود و به عنوان یک نقطه راهنما در جراحی‌های چاقی (مانند حلقه معده و اسلیو) اهمیت زیادی دارد. 📐🔬

🔸 اتصال مری به معده (Gastroesophageal junction): نقطه‌ای که لوله مری وارد معده می‌شود.

🩸 خون‌رسانی معده 🩸🔬

خون‌رسانی به معده توسط شبکه پیچیده‌ای از عروق انجام می‌شود که از شاخه‌های شریان سیلیاک (Celiac artery) منشأ می‌گیرند. مهم‌ترین این عروق عبارتند از:

🩸 شریان‌های معدی (Gastric arteries) چپ و راست.

🩸 شریان‌های گاسترو اپی‌پلوئیک (Gastroepiploic arteries) چپ و راست.

🩸 شریان‌های معدی کوتاه (Short gastric arteries).

#تکنولوژی_جراحی_گوارش