بیار آنچه داری ز مردیّ و زور
که دشمن به پای خود آمد به گور
گلستان سعدی باب هفتم در تأثیر تربیت
تک برگ از نسخه‌ای از گلستان، هرات دوره تیموری، حدود ۱۴۹۰ میلادی برابر ۸۶۹ خورشیدی، آبرنگ گواش و طلا بر کاغذ؛ به اندازهٔ ۲۸٫۴ × ۲۰٫۳ سانتی‌متر؛ مجموعهٔ فریر.
این نگاره لحظهٔ بسیار هوشمندانه‌ای از حکایت را انتخاب کرده است لحظه‌ای که دو راهزن از کمین بیرون آمده‌اند، اما هنوز گریز آغاز نشده است. نقاش نتیجه را به ما نشان نمی‌دهد؛ می‌گذارد از رفتار مردمان دریابیم که ادعای پهلوانی جوان در برابر خطر واقعی چه سرنوشتی خواهد داشت.
در پایینِ چپ، یکی از راهزنان پشت تخته‌سنگ پنهان است و دیگری با چوبی در دست از پناه بیرون می‌آید. در سوی راست، سعدی رو به آنان ایستاده و جوانِ مدعی آبی‌پوشش بالاتر، بر سنگی قرار گرفته است. سعدی با دست راهزنان را نشان جوان میدهد، گویی پرسش سعدی را مجسم می‌کند: «چه پایی؟» اکنون وقت نشان دادن مردی و زور است.
درخت بزرگ بی‌برگ نیز با شاخه‌های پیچیده‌اش فضای راه را خشک و ناامن جلوه می‌دهد.
@PersianPaintings