A Medical Student

اگه دانشجو هستین و دنبال کار ریموت جدی می‌گردین، تقریبا همیشه بهتره که دانشجو بودن‌تون رو تابلو نکنین.

نه که دروغ بگید، و البته اگر پرسیدند هم حتما باید بگید. ولی فریاد نزنید! هی درمورد این‌که چه زمانی امتحان دارین، چه زمانی کلاس دارین و... با همکار و مدیرتون صحبت نکنین. فضای کاری جای این صحبت‌ها نیست.

مشخص نکردن هم یعنی کسی اصلا نفهمه که شما تعهد دیگری به اسم دانشگاه (و یا هر چیز دیگه) دارین. چون متوجه شدن‌اش به این معنیه که کار شما رو فول‌تایم فول‌مایند نمی‌بینه و هرچقدر هم تلاش کنین، بازم نهایتا یه مولتی‌تسکر خوب به نظر خواهید اومد، نه یه همکار حرفه‌ای.

پ‌ن: در آینده، توی کانال جاب‌سرچ یه توضیحاتی درمورد پیداکردن کار ریموت برای دانشجوها خواهم داد.

@sinusealpha_channel

PEDIATRIC PARAMETERS AND EQUIPMENT

Nelsons

برای تحلیل آماری پایان‌نامه، انتخاب‌ها معمولاً اینه: نسخه‌ی کرک‌شده‌ی SPSS، یا پول دادن به یکی که برات تحلیل کنه. یه راه سوم هم هست.

jamovi:

۱. رایگان و اوپن‌سورس — خودشان می‌نویسند «nothing to pay»، و استفاده‌ی تجاری هم آزاد است
۲. فایل SPSS رو مستقیم باز می‌کنه — .sav و همچنین .dta و .sas7bdat و .xlsx و .csv، بدون مرحله‌ی تبدیل
۳. آزمون‌های پایه همه توش هست: تی‌تست‌ها، آنووا و ANCOVA و تکرار اندازه، همبستگی و رگرسیون خطی و لجستیک، کای‌دو و جدول توافقی، و ناپارامتریک‌ها (من-ویتنی و ویلکاکسون تیک‌باکس داخل خود دیالوگ تی‌تست‌اند، نه منوی جدا)
۴. جدول‌ها APA بیرون می‌آن و مستقیم copy-paste می‌شن توی Word، و نمودارها با ggplot2 ساخته می‌شن
۵. داده و تحلیل و نتیجه در یک فایل .omv می‌مونه — سه ماه بعد که داور پرسید این عدد از کجا آمده، فایل را باز می‌کنی و همان است
۶. Syntax mode رو روشن کنی، کد R معادل هر تحلیل رو نشونت می‌ده. برای نوشتن بند «روش تحلیل» پروپوزال، همین یک قابلیت کافیه
۷. دسکتاپش کامل آفلاین کار می‌کنه و داده از کامپیوترت بیرون نمی‌ره — برای داده‌ی بیمار تنها گزینه‌ی قابل‌دفاعه
۸. ۷۰+ ماژول رایگان داره و بخش بالینی‌اش جدی‌تر از انتظاره: SummaryTables مستقیم Table 1 می‌سازه با فرمت آماده‌ی JAMA و Lancet و NEJM · meddecide حساسیت و ویژگی و ارزش اخباری و کاپای کوهن · jsurvival برای بقا

محدودیت‌هایی که معمولاً کسی نمی‌گه:

آنالیز بقا، بیزین، مدل‌های میکس و GLM داخل خودش نیست و ماژول می‌خواهد. نصب ماژول هم فقط از داخل برنامه و با اینترنت ممکن است.
مستندات رسمی خودشان نوشته «jamovi در حال حاضر امکانات کمتری از SPSS دارد» و پوشش را «۹۰٪ تحلیل‌های پرکاربرد در روان‌شناسی» توصیف کرده‌اند. آن ۹۰٪ برای پزشکی نیست.
داده‌ات منتقل می‌شه، تحلیل‌های قبلی SPSS‌ت نه. باید از نو اجراشون کنی.
نسخه‌ی ابری رایگان هست ولی sign-in می‌خواد و داده روی سرور آن‌ها پردازش می‌شه. برای داده‌ی بیمار دسکتاپ.
و یه چیز عجیب: صفحه‌ی دانلود خودشان (jamovi.org/download.html) به صفحه‌ی اصلی ریدایرکت می‌شد — یعنی از خود دکمه‌ی Download سایت نمی‌شد دانلود کرد. آخرین نسخه: ۲۸٫۳، ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶.


لینک: jamovi.org

#نسخه_رایگان @A_MEDICAL_STUDENT

اگه پایان‌نامه داری و هنوز برای تحلیل آماری منتظر نسخه‌ی کرک‌شده‌ی یه نرم‌افزاری، امشب ۲۲:۳۰ رو ببین. فایل .sav خودت رو مستقیم باز می‌کنه و جدول‌ها رو APA بیرون می‌ده.

دیشب گفتم پروتکلش رو امشب می‌نویسم. بیمار هیپوناترمی با علامت شدید — استفراغ، افت هوشیاری، تشنج.

سالین هیپرتونیک ۳٪:

۱۵۰ میلی‌لیتر طی ۲۰ دقیقه، وریدی
سر دقیقه‌ی ۲۰ سدیم رو چک کن و همزمان ۱۵۰ میلی‌لیتر دوم رو طی ۲۰ دقیقه‌ی بعد بده
تا دو بار تکرار، یا تا رسیدن به افزایش ۵ میلی‌مول بر لیتر — هر کدام اول رسید
هدف ساعت اول: بالا رفتن ۵ میلی‌مول بر لیتر
ترکیب بدنی غیرمعمول؟ جای حجم ثابت ۱۵۰ میلی‌لیتر، ۲ میلی‌لیتر بر کیلوگرم

علامت‌دار نسبتاً شدید فرق داره: یک انفوزیون ۱۵۰ میلی‌لیتری طی ۲۰ دقیقه، و هدف ۵ میلی‌مول در کل ۲۴ ساعت — نه در ساعت اول.

علائم بهتر شد؟ هیپرتونیک قطع، خط وریدی با کم‌ترین حجم نرمال سالین باز بمونه، درمان علت شروع شه.
بهتر نشد؟ ادامه با هدف ۱ میلی‌مول در ساعت، و قطع وقتی علائم خوب شد یا سدیم ۱۰ میلی‌مول بالا رفت یا به ۱۳۰ رسید. و همزمان دنبال یه علت دیگه بگرد.

حد بالا — و این حد است، نه هدف:
حداکثر ۱۰ میلی‌مول در ۲۴ ساعت اول، ۸ میلی‌مول در هر ۲۴ ساعت بعدی، تا رسیدن به ۱۳۰.
خود گایدلاین این دو کلمه را جدا کرده. اینترن‌ها ۱۰ را هدف می‌خوانند و همین‌جا بیمار را می‌سوزانند.

چهار خطایی که مدام می‌بینم:

سنجش نکردن قبل از بولوس دوم. یه مطالعه‌ی واقعی در بریتانیا نشان داد در ۴۴٫۹٪ بیماران سدیم در ۲۴ ساعت بیشتر از ۱۰ میلی‌مول بالا رفته بود.
اعتماد به فرمول. عین جمله‌ی گایدلاین: سرعت واقعی تصحیح مکرراً از پیش‌بینی فرمول Adrogué–Madias بیشتر می‌شود، حتی تا پنج برابر.
ندیدن برون‌ده ادراری. بیشتر شدن ناگهانی ادرار به بالای ۱۰۰ میلی‌لیتر در ساعت یعنی بیمار خودش دارد تصحیح می‌کند.
خیال کردن از حد رد شدن یه عدد روی کاغذه. رد شدی؟ درمان فعال قطع، و برای پایین آوردن مجدد سدیم مشورت بگیر — گایدلاین این بند را صریحاً «با مشورت متخصص» نوشته، نه دستور اینترن.

جدول پایش سدیم رو چهارشنبه ظهر جدا می‌ذارم.

منبع: Clinical practice guideline on diagnosis and treatment of hyponatraemia. ERBP / ESE / ESICM. Nephrol Dial Transplant. 2014. · Hypertonic saline for severe symptomatic hyponatraemia. Endocrine Connections. 2022.

تصمیم‌گیری نهایی تجویز بر عهده‌ی پزشک معالج است.

#دوز_درست @A_MEDICAL_STUDENT

A Medical Student pinned a photo

کارشناس مارکتینگ و ارتباطات دیجیتال | شرکت حوزه زیست‌مواد پیشرفته

نوآوران سلامت ژینو یک شرکت دانش‌بنیان فعال در حوزه مواد زیستی پیشرفته با هسته فناوری مهندسي بافت و ترميم است که محصولات تخصصی مدیریت زخم تولید می‌کند. محصولات ما مجوز رسمی دریافت کرده‌اند و در حال ورود جدی‌تر به بازار هستیم.

برای ارسال رزومه و نمونه‌کار:  zhinohealth@gmail.com

https://vascularsurgery.ir/webinar-archives/research-course-2





قسمت دوم آموزش مقاله نویسی و پژوهش در پزشکی
آموزش نگارش کیس ریپورت

وقتی بورد قبول شدی و برای اولین بار میخای BLS رو اجرا کنی🥹

جواب کیس دیروز:

اون کلمه: «بالا آورد». استفراغ.

توی گایدلاین اروپایی هیپوناترمی، شدت بر اساس علامت تعیین می‌شه، نه بر اساس عدد. و دو سطح داره:

علائم نسبتاً شدید (moderately severe): تهوع بدون استفراغ · گیجی · سردرد
علائم شدید (severe): استفراغ · دیسترس قلبی-تنفسی · خواب‌آلودگی عمیق و غیرطبیعی · تشنج · کما (GCS مساوی یا کمتر از ۸)

پس این بیمار «علامت‌دار شدید» است. و عین متن گایدلاین: هیپوناترمی علامت‌دار شدید، مستقل از اینکه عدد چقدر باشد و مستقل از حاد یا مزمن بودن، درمان فوری می‌خواهد.

یه تفکیک لغوی که خود گایدلاین روش تأکید کرده و ما مدام قاطیش می‌کنیم:

دسته‌بندی بر اساس عدد: خفیف ۱۳۰ تا ۱۳۵ · متوسط ۱۲۵ تا ۱۲۹ · profound زیر ۱۲۵
دسته‌بندی بر اساس علامت: نسبتاً شدید / شدید
گایدلاین کلمه‌ی «severe» رو فقط برای علامت نگه داشته و برای عدد از «profound» استفاده کرده — دقیقاً برای اینکه کسی نگه «سدیم ۱۲۲، شدیده».

سؤال دوم، نرمال سالین: در حضور ADH بالا، کلیه سدیمِ دادی رو در ادرار غلیظ دفع می‌کنه و آب رو نگه می‌داره. اسمش desalination است و نتیجه‌اش بدتر شدن هیپوناترمیه. یعنی سرمی که وصل کردی می‌تونه عدد رو پایین‌تر ببره.

سؤال سوم، عدد ۱۱۷: در تصمیم امشب نقش کمی داره. عدد، علت را روشن می‌کند و حدود بعدی را تعیین می‌کند، ولی مجوز درمان فوری را علامت می‌دهد.

و یه قید مهم در جهت مخالف، چون نصف خطاها همین‌جاست: اگر هیپوناترمی خفیف بود (۱۳۰ تا ۱۳۵) و بیمار علامت شدید داشت، گایدلاین می‌گه علیت را فقط در موارد استثنایی بپذیر. یعنی سدیم ۱۳۳ توضیح تشنج نیست؛ برو دنبال علت دیگه.

نکته‌ی من: توی بخش، «مزمن» عملاً به معنی «صبح بهش می‌رسیم» استفاده می‌شه. ولی استفراغ و افت هوشیاری یعنی ادم مغزی، و ادم مغزی صبح رو نمی‌شناسه. تیازید و سوپ کم‌نمک هم ترکیب ایرانی این کیسه — خیلی بیشتر از چیزی که فکر می‌کنیم می‌بینیمش.

پروتکل عددی و حدود تصحیح، فردا شب.

منبع: Clinical practice guideline on diagnosis and treatment of hyponatraemia. ERBP / ESE / ESICM. Nephrol Dial Transplant. 2014. · Hyponatraemia — treatment standard 2024. Nephrology Dialysis Transplantation. 2024.

تصمیم‌گیری نهایی درمان بر عهده‌ی پزشک معالج است.

#کیس @A_MEDICAL_STUDENT

سؤال: تصمیم فوری این بیمار را کدام‌یک تعیین می‌کند؟

1 عدد سدیم (۱۱۷)
2 ینکه هیپوناترمی حاد است یا مزمن
3 وجود علامت شدید (استفراغ + اختلال هوشیاری)
4 علت زمینه‌ای هیپوناترمی

خانم ۷۱ ساله، از صبح گیج و کم‌حرف. دخترش می‌گه «دو بار بالا آورد، فکر کردیم مسمومیت غذاییه».

سال‌هاست برای فشار خون هیدروکلروتیازید می‌خوره. ده روز پیش هم آب‌مرغ و سوپ زیاد خورده چون سرما خورده بود.

معاینه: هوشیاری کاهش‌یافته ولی بیدار می‌شه، بدون ادم، بدون علائم دهیدراتاسیون واضح، BP 128/76، PR 84. تب نداره.
آزمایش: سدیم ۱۱۷.

اینترن کشیک: «مزمنه. نرمال سالین وصل کنیم، صبح مشورت نفرولوژی می‌گیریم.»

از نظر من این جمله‌ی «مزمنه» خطرناک‌ترین جمله‌ی کل کشیکه. نه چون غلطه — چون جواب سؤالی رو می‌ده که کسی نپرسیده بود.

سه تا سؤال:
۱. کدوم کلمه‌ی شرح حال، تصمیم امشب رو عوض می‌کنه؟
۲. نرمال سالین اینجا چه ریسکی داره؟
۳. عدد ۱۱۷ دقیقاً چقدر در تصمیم فوری نقش داره؟

فردا ظهر نظرسنجیش، فردا همین ساعت جوابش.

#کیس @A_MEDICAL_STUDENT

A Medical Student pinned Deleted message

⏺پروتکل بالینی درمان فارنژیت حاد — پاییز ۱۴۰۵

🗣 سیاوش قمیشی
📸 اینستاگرام
🎧دانلود اپلیکیشن ملوبیت
‌

تا همین چند هفته پیش اگه می‌پرسیدی «MI Type 2 یعنی چی؟» جواب همه یه چیز بود: عدم تعادل عرضه-تقاضای اکسیژن میوکارد بدون پلاک پاره‌شده. حالا اون عدد از رده خارج شده.

در کنگره‌ی ESC 2026 در مونیخ (۲۸ اوت)، نسخه‌ی پنجم Universal Definition of Myocardial Infarction منتشر شد و کل سیستم شماره‌گذاری Type 1 تا 5 رو کنار گذاشت. به‌جاش سه دسته‌ی توصیفی اومده:

۱. Primary (همون Type 1 سابق): پاتولوژی حاد کرونری — آترواسکلروز پاره‌شده، دیسکسیون خودبه‌خودی، آمبولی کرونری، واسواسپاسم، رستنوز، ترومبوز استنت، یا شکست گرافت بعد از ۳۰ روز از پروسیجر.

۲. Secondary (همون Type 2 سابق): عدم تعادل عرضه/تقاضای اکسیژن میوکارد ناشی از یک بیماری حاد دیگر، همراه با بیماری کرونری انسدادی که پاتولوژی حاد یا اختلال حرکت دیواره‌ی جدید ندارد.

۳. Procedure-related (ترکیب Type 4 و 5 سابق): عارضه‌ی کرونری تا ۳۰ روز بعد از پروسیجر قلبی، با شواهد آسیب حاد میوکارد و اختلال حرکت دیواره‌ی جدید.

Type 3 (مرگ قلبی مرتبط با MI) به‌عنوان یک دسته‌ی مستقل کلاً حذف شد.

دو تغییر فنی‌تر هم اضافه شده: آستانه‌ی تروپونین قلبی حالا جنسیت‌محور تعریف می‌شه (برای کم‌تشخیص‌داده‌شدن MI در زنان)، و تشخیص Procedure-related MI الزاماً به تصویربرداری عملکردی (اکو یا MRI قلبی) نیاز داره، نه فقط عدد تروپونین.

L. Kristin Newby، یکی از رؤسای کمیته‌ی مشترک ACC/AHA، دلیلش رو این‌طور گفته: «این با خودش یک دقت جدید می‌آورد، در مورد پیامدهای عملکردی» انفارکتوس. رئیس AHA هم گفته سیستم قبلی با شماره‌ها «به‌سختی به‌خاطر می‌موند»، در حالی که توصیف‌های جدید «خیلی واضح و قابل‌فهم» هستن.

از نظر من این دقیقاً همون مشکلیه که سر بالین همیشه داشتیم: وقتی به یه پرزنت بگی «Type 2 MI»، نیمی از جمع یادشون میاد یعنی چی، نیمی نه. اسم گذاشتن روش، حافظه رو کمتر امتحان می‌کنه.

چرا برامون مهمه؟ چون از همین الان، پرونده‌ها و گزارش‌های echo/MRI با این اصطلاحات جدید نوشته می‌شن — و اگه هنوز فقط «Type 1/2» تو ذهنت باشه، تو گزارش‌خوانی جا می‌مونی.

⚠️ گفت‌وگو صرفاً برای اطلاع‌رسانی علمی است؛ تشخیص و طبقه‌بندی بالینی بر عهده‌ی تیم درمان است.

منبع: Fifth Universal Definition of Myocardial Infarction (2026). Mills NL, Newby LK, Zaman S, et al. European Heart Journal, 2026 (ارائه‌شده در کنگره‌ی ESC، مونیخ، ۲۸ اوت ۲۰۲۶) — نقل‌قول‌ها از گزارش خبری tctmd.com.

#مرز_علم @A_MEDICAL_STUDENT

آیا درمان‌های پروفیلاکسی در کودک با سابقه‌ی تب و تشنج، نیازه؟

▪️پروفیلاکسی با داروهای ضدتشنج:
✓ با توجه به اینکه تشنج‌های تب‌دارِ عودکننده معمولاً ماهیت خوش‌خیمی دارن، یه اتفاق‌نظر کلی هست که برای بیشتر بچه‌ها، عوارض جانبی داروهای ضدتشنج به فواید احتمالی‌شون می‌چربه.

👈تشنج تب‌دار ساده: در بچه‌هایی که تشنج تب‌دار ساده دارن، توصیه اینه که اصلاً سراغ پروفیلاکسی (چه متناوب و چه مداوم) با داروهای ضدتشنج نرید.

👈تشنج تب‌دار کمپلکس: تو موارد کمپلکس، تجویز پروفیلاکتیک دارو کاملاً وابسته به شرایط هر مریضه و باید بر اساس ریسک‌فاکتورهای زمینه‌ای خودش تصمیم‌گیری بشه.

⚡️بچه‌هایی که دچار تشنج تب‌‌دار میشن، هم شانس بیشتری برای عود مجدد تشنج با تب دارن و هم خطر بروز تشنج‌های بدون تب در آینده براشون بالاتره.

⚡️نکته کلیدی: مصرف طولانی‌مدت داروهای ضدتشنج برای پیشگیری از عود تشنج تب‌دار، هیچ تاثیری تو کاهش خطر ابتلا به صرع (تشنج‌های عودکننده بدون تب) نداره.

⚡️در کودکانی که تشنج تب‌دار کمپلکس یا استاتوس اپیلپتیکوس ناشی از تب داشتن، احتمال بروز تشنج‌های بدون تب (یعنی همون صرع) در آینده تا حدی بیشتر از مبتلایان به تشنج ساده‌ست.
حتی در مواردی ممکنه تشنج تب‌دار در واقع اولین علامت شروع بیماری صرع باشه.
تصمیم‌گیری درمانی برای این موارد باید کاملاً بر اساس ریسک‌فاکتورهای زمینه‌ای و نتایج بررسی‌های تکمیلی (مثل نوار مغز و تصویربرداری) برای هر بیمار شخصی‌سازی بشه و مشاوره با فوق‌تخصص مغز و اعصاب کودکان هم اکیداً واجبه.

✓ در مواردی، بررسی‌های بالینی و یافته‌های EEG ممکنه سرنخ‌هایی از یک سندرم صرعی زمینه‌ای یا ریسک‌فاکتورهای صرع لوب تمپورال در آینده نشون بدن. تو چنین شرایطی ممکنه فواید دارودرمانی ضدتشنج به خطراتش بچربه.

Levetiracetam 15-30 mg/kg/day.
✓ منقسم در دو دوز روزانه، هر ۱۲ ساعت یک‌بار.
✓ دقیقاً با شروع اولین علائم تب یا بیماری تب‌دار، تا ۲۴ الی ۴۸ ساعت بعد از قطع کامل تب.

▪️تجویز پروفیلاکتیک تب‌برها:
در بچه‌هایی که سابقه تشنج تب‌دار دارن، دادن تب‌بر موقع بیماری می‌تونه بی‌قراری و ناآرامی کودک رو کمتر کنه و خطر تکرار تشنج رو تو همون اپیزود و دوره بیماری کاهش بده؛ اما به‌نظر نمی‌رسه بتونه روی کاهش نرخ عود تشنج در بیماری‌های تب‌دار بعدی تاثیری داشته باشه.

یه دانشجو پیش من اومد با یه مقاله‌ی مورد-شاهدی که رفرالش از یه مجله‌ی متوسط برگشته بود — نه به خاطر داده‌هاش، به خاطر اینکه هیچ‌جای مقاله معلوم نبود چند نفر از اونایی که وارد مطالعه شدن، بعداً از تحلیل کنار گذاشته شدن و چرا.

این دقیقاً همون چیزیه که گایدلاین‌های ریپورتینگ حلش می‌کنن — و اکثر دانشجوها اصلاً نمی‌دونن باید کدومو استفاده کنن.

EQUATOR Network یک کتابخونه‌ی رایگان از این چک‌لیست‌هاست، هر کدوم برای یک نوع مطالعه:

۱. کارآزمایی بالینی تصادفی‌شده → CONSORT ۲. مطالعه‌ی مشاهده‌ای (کوهورت، مورد-شاهدی، مقطعی) → STROBE ۳. مرور سیستماتیک و متاآنالیز → PRISMA ۴. مطالعه‌ی دقت تشخیصی → STARD ۵. پروتکل کارآزمایی (قبل از اجرا) → SPIRIT ۶. مطالعه‌ی مارکر پیش‌آگهی تومور → REMARK

هر کدوم یک چک‌لیست دقیق داره که می‌گه دقیقاً کدوم اطلاعات باید کجای مقاله بیاد — همون چیزی که سناریوی بالا رو نجات می‌داد: STROBE صراحتاً یک آیتم مجزا برای «فلوچارت شرکت‌کنندگان، از ورود تا تحلیل نهایی» داره.

از نظر من بزرگ‌ترین اشتباه دانشجوهاست که این چک‌لیست رو بعد از نوشتن مقاله باز می‌کنن، نه قبلش. چک‌لیست باید همون روز اول کنار دیتاست باز باشه.

قالب آماده: در equator-network.org، هر گایدلاین یک نسخه‌ی PDF قابل دانلود از خودِ چک‌لیست داره، رایگان و بدون ثبت‌نام.

اگه سر انتخاب گایدلاین یا نوشتن پروپوزال گیر کردی، بگو.

منبع: EQUATOR Network — Enhancing the QUAlity and Transparency Of health Research reporting guideline library.

#از_پروپوزال_تا_مقاله @A_MEDICAL_STUDENT