🫁 PULMONOLOGY | روز هفتم

🦠 سل ریوی (Pulmonary Tuberculosis)؛ وقتی سرفه فقط سرفه نیست!

Tuberculosis (TB) یک بیماری عفونی ناشی از Mycobacterium tuberculosis است که ریه شایع‌ترین محل درگیری آن محسوب می‌شود.

اما در Clinical Reasoning، مهم‌ترین نکته این است که TB می‌تواند بسیار تدریجی و غیراختصاصی تظاهر کند.

---

🔹 چه زمانی به TB فکر کنیم؟

به‌خصوص در بیماری با:

▫️ سرفه مداوم، معمولاً بیش از چند هفته
▫️ تب طولانی‌مدت
▫️ تعریق شبانه (Night Sweats)
▫️ کاهش وزن
▫️ ضعف و بی‌حالی
▫️ گاهی هموپتیزی (Hemoptysis)

وجود این ترکیب باید زنگ خطر را روشن کند:

🚨 Chronic Respiratory Symptoms + Constitutional Symptoms

---

🫁 الگوی درگیری ریوی

در Post-primary TB، درگیری قسمت‌های فوقانی ریه‌ها شایع‌تر است.

در تصویربرداری ممکن است دیده شود:

▫️ Upper-lobe infiltrates
▫️ Cavitary Lesions
▫️ Fibrotic Changes

⚠️ اما:

نبود Cavitation، سل را رد نمی‌کند.

---

🧬 از عفونت تا بیماری

پس از ورود M. tuberculosis به بدن، همیشه بیماری فعال ایجاد نمی‌شود.

دو وضعیت مهم را از هم جدا کنید:

Latent TB Infection (LTBI)

باکتری در بدن وجود دارد، اما بیمار بیماری فعال و علائم ناشی از TB ندارد و معمولاً ناقل بیماری به دیگران نیست.

⬇️

Active TB Disease

تکثیر فعال باکتری و ایجاد بیماری بالینی؛ در TB ریوی می‌تواند با انتقال به دیگران همراه باشد.

---

🔬 چگونه TB ریوی فعال را بررسی کنیم؟

اگر شک بالینی وجود دارد، صرفاً به یک تست ایدئولوژیک اکتفا نکنید.

ارزیابی می‌تواند شامل:

🩻 Chest Imaging

و بررسی نمونه تنفسی برای:

🧪 Mycobacterial Testing

باشد.

از روش‌های مهم:

▫️ NAAT / Molecular Testing
▫️ AFB Smear
▫️ Mycobacterial Culture

هستند.

📌 نکته مهم:

AFB smear منفی، TB را به‌طور قطعی رد نمی‌کند.

---

⚠️ TB در مقابل CAP

یک دام مهم امتحانی:

CAP

معمولاً با شروع نسبتاً حاد:

Fever + Cough + Dyspnea

تظاهر می‌کند.

اما در TB بیشتر به دنبال:

Weeks of Symptoms + Weight Loss + Night Sweats

هستیم.

البته TB می‌تواند تظاهرهای غیرکلاسیک داشته باشد و هیچ علامتی به‌تنهایی تشخیصی نیست.

---

💎 CLINICAL PEARL

در بیماری با سرفه طولانی‌مدت + کاهش وزن + تعریق شبانه، حتی اگر تب شدید یا هموپتیزی وجود نداشته باشد، TB را از Differential Diagnosis حذف نکنید.

🎯 EXAM POINT

در سؤال‌های بالینی:

Chronic cough + Weight loss + Night sweats + Upper-lobe/cavitary lesion

→ به Pulmonary TB فکر کنید.

اما برای تشخیص بیماری فعال، به Microbiologic Evaluation نیاز داریم؛ صرفاً بر اساس CXR نمی‌توان تشخیص را قطعی کرد.

〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️
▫️ با هم به سوی علم؛ همراه ما باشید 📚

▫️ انجمن علمی پزشکی 👨🏻‍⚕️👩🏻‍⚕️

🆔 @Zums_MSA 🩺