😎


🔹استانیسلاو یرژی لِتس (Stanisław Jerzy Lec، ۱۹۰۹–۱۹۶۶) شاعر، نویسنده، طنزنویس و آفوریسم‌نویس برجستهٔ لهستانی بود.

او بیشتر به خاطر جملات قصار، طنزهای فلسفی و کنایه‌های سیاسی ـ اجتماعی شهرت دارد. معروف‌ترین اثرش کتاب «افکار ژولیده» (Myśli nieuczesane / Unkempt Thoughts) است؛ مجموعه‌ای از جملات کوتاه که با بازی زبانی، پارادوکس و طنز، دربارهٔ قدرت، آزادی، انسان، ایدئولوژی و حماقت سخن می‌گویند.

مثلاً از مشهورترین گفته‌های منسوب به او:
«اگر جهنم وجود نداشت، انسان‌ها مجبور بودند آن را اختراع کنند.»
یا:
«هرگز به دیوار پشت سرت تکیه نکن؛ ممکن است همان دیوار روزی فرو بریزد.»

لِتس در لِویو در جریان جنگ جهانی دوم گرفتار نازی‌ها شد، از اردوگاه کار اجباری گریخت و مدتی در جنبش مقاومت فعالیت کرد. پس از جنگ نیز مدتی با نظام کمونیستی لهستان همکاری داشت، اما بعدها از آن فاصله گرفت.

اهمیت او در این است که با کمترین کلمات، بیشترین شک و پرسش را ایجاد می‌کند. به همین دلیل، نوشته‌هایش هنوز در مجموعه‌های جملات قصار و ادبیات سیاسی ـ فلسفی نقل می‌شوند.

@xalasi