گرامیداشت ۱۱ اکتبر؛ روز جهانی دختر با شعار «پایان دادن به ازدواج کودکان و سرمایه‌گذاری بر حقوق دختران»
مهتا بذرافکن
فقدان نمایندگی و بی‌عدالتی آبی، بحران آب و تغییر اقلیم چگونه می‌توانند به ازدواج کودکان دامن بزنند؟ این سوالی است که امروز و به این مناسبت باید برجسته گردد.
وقتی از عدالت آب، بحران آب و تغییر اقلیم می‌گوییم، معمولاً به خشکسالی، سیل و کاهش منابع آب فکر می‌کنیم؛ اما بحران نامرئی پنهان شده پشت اینها «محدودشدن فرصت‌های زندگی دختران و افزایش خطر ازدواج در کودکی» است.
خشکسالی به‌خودی‌خود باعث ازدواج کودکان نمی‌شود، اما وقتی با فقر، ناامنی غذایی، نابرابری جنسیتی و ضعف حمایت اجتماعی همراه شود، برخی خانواده‌ها را به ازدواج زودهنگام به‌عنوان راهی برای مقابله با فشار اقتصادی سوق می‌دهد.
۱. آسیب به معیشت خانواده: خشکسالی کشاورزی و دامداری را مختل می‌کند، درآمد خانوار را کاهش می‌دهد و هزینه نیازهای اساسی را بالا می‌برد. در این شرایط، برخی خانواده‌ها ازدواج دختر را راهی برای کاهش هزینه‌ها یا انتقال مسئولیت اقتصادی او به خانواده همسر می‌دانند. یونیسف در ژوئن ۲۰۲۲ از افزایش خطر ازدواج کودکان در مناطق خشکسالی‌زده شاخ آفریقا خبر داد.
۲. مسئولیت تأمین آب، فرصت تحصیل را می‌گیرد: با کم‌شدن منابع آب، زنان و دختران مسافت‌های طولانی‌تری برای آب‌آوردن طی می‌کنند و زمان تحصیل، استراحت و مشارکت اجتماعی‌شان کم می‌شود. ترک تحصیل به‌تنهایی علت ازدواج کودکان نیست، اما از دست رفتن فرصت‌های آموزشی و استقلال اقتصادی، آسیب‌پذیری را تقویت می‌کند.
۳. ازدواج به‌عنوان راهبرد مقابله با بحران: پژوهشی کیفی در روستاهای شمال غنا (۲۰۲۴) نشان داد پیامدهای اقلیمی، در کنار عوامل اجتماعی و اقتصادی، می‌توانند ازدواج زودهنگام دختران را به نوعی سازگاری غیررسمی تبدیل کنند. اما این تصمیم‌ها را نمی‌توان فقط به فرهنگ خانواده‌ها نسبت داد یا انتخابی آزادانه دانست؛ فقر، نبود حمایت اجتماعی و نابرابری جنسیتی گزینه‌ها را محدود می‌کند.
۴. بازتولید بی‌عدالتی جنسیتی: در خانواده‌ای با منابع محدود، تحصیل پسر معمولاً سرمایه‌گذاری ضروری‌تر دیده می‌شود و آموزش دختر زودتر قربانی می‌شود. اینجا بحث از محیط زیست به عدالت اجتماعی می‌رسد: هزینه سازگاری با تغییر اقلیم را چه کسی می‌پردازد؟
۵. چرا این مسئله در عدالت آبی مهم است؟ در عدالت آبی (Water Justice)، فقط مقدار آب مهم نیست؛ مهم این است که بار کم‌آبی چگونه توزیع می‌شود و چه پیامدی برای فرصت‌های زندگی افراد دارد. توزیع عادلانه زیرساخت‌ها و در نظرگرفتن حقوق انسانهای در حاشیه ای چون دختران می تواند بار آسیب‌ها را کاهش دهد. هرگاه یک پروژه ای کلید زده می شود؛ اولین سوال باید این باشد که این پروژه آیا عدالت برای گروه‌های آسیب پذیر در نظر گرفته است؟
مقابله با ازدواج کودکان در مناطق آسیب‌پذیر اقلیمی، علاوه بر قوانین حمایتی و تغییر هنجارها؛ عدالت نمایندگی ، دسترسی به آب سالم و پایدار، حمایت اقتصادی از خانواده‌ها، تداوم آموزش دختران و تقویت خدمات اجتماعی نیاز دارد.
هیچ دختری نباید برای سازگاری خانواده‌اش با بحران آب و اقلیم؛ کودکی، تحصیل و حق تصمیم‌گیری درباره آینده‌اش را از دست بدهد.
🔷 @WaterForUs
Post #5581
241
- 👍 1