اول بیایین در مورد نویسنده‌ش صحبت کنیم. James S.A. Corey در اصل دوتا نویسندن، هر دو نفرشون دستیارهای ج.آر مارتین توی پروژه‌های مختلفش بودن و به طور کلی آدم‌های باتجربه‌ای هستن. اولین جلد از اکسپنس سال ۲۰۱۲ میاد و جلدِ نهم (آخر) هم ۲۰۲۱ چاپ می‌شه. مجموعه‌ی نسبتا بزرگیه، شاید بشه از لحاظ وسعت (اسمش Expanse ـه، قطعا باید انتظار وسعت هم داشت) با بزرگترین آثار سای‌فای مقایسه‌ش کرد و از لحاظِ جایزه گرفتن هم از موفق‌ترین‌های تاریخه.

به عنوان کسی که فقط ۴ جلد از مجموعه رو خونده، نمی‌تونم با دقت زیادی ریویو بنویسم. اما همین‌قدر بگم که واقعا کار Solid و درست و حسابی‌ایه. کتاب کاملا متعادله، انگار که از روی یک فرمول مشخص نوشته شده و با جدیت بهش چسبیدن تا نتیجه بده. هر جلد مخاطب رو با بخش بزرگ‌تری از دنیا آشنا می‌کنه، شخصیت‌ها قوی‌تر و عمیق‌تر می‌شن و یک پلاتِ بزرگ‌تری هم هست که به مرور کامل میشه. هر جلد سعی می‌کنه توی اپرای فضایی، تریلر سیاسی، معمای جنایی و وحشت کیهانی بمونه، دقیقا هم از تروپ‌های همین چهارتا ژانر استفاده می‌کنه و ما خیلی محدود خارج از اون‌ها رو می‌بینیم. کلا این متمرکز بودن داستان باعث شده خیلی تجربه‌ی خوندن خوبی باشه، کتاب اهل کند شدن یا تند شدن زیاد نیست، هیچ‌کس Side Story طولانی‌ای رو نمی‌ره و ما نه کاراکترِ غیرقابلِ باور باهوش داریم (خیلی زیاد شدن) و نه غیرقابلِ تحمل احمق. در کل کتابیه که می‌شه به همه پیشنهادش کرد.

اما این سوال مهم رو باید جواب بدیم: مجموعه‌ی عریض و طویلِ Expanse در مورد چیه؟
تقریبا همه چیز! نزدیک ۶ هزار صفحه‌ متن داریم و بهتون اطمینان می‌دم به حد کافی پیچیده هست که نتونم خلاصه‌ش کنم. اما اگه بخوام خیلی کلی بگم باید اشاره کنم که سالِ ۲۲۱۴ میلادیه و بشر توی منظومه‌ی شمسی کلونی ساخته و سفینه‌های زیاد و تکنولوژی‌های پیشرفته‌ی زیادی توی زمین و کلونی‌های جدید هست. کلونی‌ها هر کدوم فرهنگ، منافع و هویت متفاوتی دارن و توی یک درگیری دائمی برای بهتر کردن وضعیت خودشون هستن و این درگیری‌ها به سمت جنگ کشیده می‌شه. محوریت اصلی داستان وفاداری، قدرت، استعمار، نابرابری، ترس از ناشناخته‌هاست و به شدت دیدگاهِ اومانیستی‌ای در جهان‌بینیش داره. محوریتِ همه‌چیز توی Expanse انسان‌ها هستن.

شما کافیه دقت کنین که دوتا دستیارِ جورج آر مارتین "مشخصا" نویسنده‌هایین که توی نوشتن صحنه‌های هیجانی و درگیری‌های سیاسی خوبن. این یکم بیشتر بهتون کمک می‌کنه برای درک بهتر چیزی که توی Expanse می‌شه دید.

متاسفانه توی ایران این مجموعه وضعیت بدی داره. نشر تندیس جلد اولش رو ۱۳۹۵ چاپ کرد، جلد دومش رو هم ۱۴۰۲ اومد و دیگه خبری ازش نشد. حدس می‌زنم مجموعه‌ای بوده که خیلی براشون اهمیت نداشته و فکر هم نمی‌کنم که برنامه‌ای برای ادامه دادنش داشته باشن. خیلی ناراحت کنندست که این مجموعه‌ی مهم توی ایران "احتمالا" هیچ‌وقت کامل ترجمه نمی‌شه.