🌊 Мўрт Кўл қандай пайдо бўлган

15-20 миллион йил аввал Ўрта ер денгизи ва Мўрт кўли бир ҳавза эди. Вақт ўтиши билан тектоник плиталар «силжиб», водий ёпилди ва шўр кўл тузоқда қолди. Дарёлардан сув келиб турган, лекин океанга чиқиш йўли йўқ эди. Иссиқ иқлим ўз ишини қилди — сув сатҳи пасайди, туз тўплана бошлади. Бир вақтлар бу ерда ҳатто сув ўсимликлари ҳам бўлган ва мисрликлар уни «Яшил денгиз» деб аташган. Инжилда у «Шўр денгиз» ёки «Лут денгизи» сифатида келтирилган, юнонлар ва римликлар уни «Асфальт денгизи» деб билишган. Замонавий ном Рим даврида шўрлиги жуда юқори бўлиб, Иордандан кириб келган балиқлар деярли бир зумда нобуд бўлганда мустаҳкамланган.

Бугунги кунда Мўрт кўл бетакрор табиий курорт ва бир вақтнинг ўзида экологик муаммо ҳисобланади. Иордандан сувни кўп миқдорда олиш ва иссиқлик туфайли сув сатҳи йилига 1,5-2 метр пасаймоқда ва соҳилларда минглаб карст воронкалари пайдо бўлмоқда.