🔴 بحران پنهان در دانشگاه‌ها؛ نقش تعیین‌کننده استادان راهنما در ماندگاری پژوهشگران جوان

نتایج یک پژوهش بین‌المللی تازه در نشریه Nature نشان می‌دهد که کیفیت رابطه میان استادان راهنما و پژوهشگران جوان، تأثیر مستقیمی بر سلامت روان و آینده شغلی آنان دارد.
این مطالعه که با مشارکت بیش از ۲۶۰۰ پژوهشگر از ۶۵ کشور انجام شده، به بررسی تجربه دانشجویان دکتری، پژوهشگران پسادکتری و افرادی پرداخته است که دانشگاه را ترک کرده‌اند.
یافته‌ها نشان می‌دهد نزدیک به ۴۰ درصد شرکت‌کنندگان، استادان خود را دارای ضعف در ارتباطات و مدیریت علمی دانسته‌اند.
همچنین بیش از ۳۰ درصد افراد از کمبود حمایت، نبود همدلی و تماس‌های کاری خارج از ساعات رسمی شکایت داشته‌اند. بررسی‌ها نشان می‌دهد رفتار استاد راهنما برای ۷۶ درصد پاسخ‌دهندگان تأثیر متوسط تا شدید بر سلامت روان داشته است.
پژوهشگران تأکید می‌کنند که حمایت عاطفی، برگزاری جلسات منظم و ارتباط شفاف از مهم‌ترین ویژگی‌های یک راهنمای علمی موفق به شمار می‌رود.
نتایج مطالعه حاکی از آن است که پژوهشگران جوان، استادان همدل و همراه را به مدیران صرفاً نتیجه‌محور ترجیح می‌دهند.
در میان افرادی که محیط دانشگاه را ترک کرده‌اند، تقریباً نیمی از افراد تجربه‌های منفی با استادان راهنما را یکی از دلایل اصلی خروج خود عنوان کرده‌اند. محدودیت فرصت‌های شغلی پایدار، ناامنی مالی و دشواری حفظ تعادل میان کار و زندگی نیز از دیگر عوامل مؤثر گزارش شده است.
به اعتقاد نویسندگان، بسیاری از استادان بدون دریافت آموزش رسمی در زمینه رهبری و منتورینگ وارد جایگاه راهنمایی دانشجویان می‌شوند. این مسئله نشان می‌دهد که موفقیت در جذب بودجه و انتشار مقاله، لزوماً به معنای توانایی در هدایت و حمایت از پژوهشگران جوان نیست.
در نهایت، این پژوهش خواستار توجه بیشتر دانشگاه‌ها به آموزش مهارت‌های راهبری علمی و ارتقای فرهنگ حمایتی در محیط‌های پژوهشی شده است.

Basu, M. (2026, June 1). Poor supervision is pushing young researchers out of academia. Nature. https://doi.org/10.1038/d41586-026-01693-4

https://t.me/UT_Central_Library