UNESCO Chair for Human Rights, Peace and Democracy

‌
🏛 مرکز تحقیقات و کرسی حقوق بشر، صلح و دموکراسی دانشگاه شهید بهشتی برگزار می‌کند:

سیزدهمین نشست از سلسله نشست‌های عدالت کیفری و حقوق بشر

✍️ موضوع نشست:
تروریسم در جهان معاصر؛ از ریشه‌ها تا راهبردهای پیشگیری و مقابله

🎙سخنرانان:

👤 دکتر احمدعلی ثالث مؤید
🔹معاون ارزیابی ریسک، نظارت و تنظیم مقررات مرکز اطلاعات مالی

👤 دکتر سینا رستمی
🔹قاضی محاکم دادگستری استان تهران، دکتری حقوق کیفری و جرم‌شناسی از دانشگاه تهران

👤 دبیر علمی نشست:
دکتر عارف خلیلی پاجی
🔹عضو هیئت علمی دانشگاه و مدیر کارگروه عدالت کیفری کرسی حقوق بشر

🗓 زمان برگزاری: دوشنبه ۶ مهر ۱۴۰۵
🕘 ساعت ۱۶:۰۰ تا ۱۸:۰۰

🌐شرکت برای عموم آزاد است.

⛓ لینک ورود به نشست:
https://event.alocom.co/class/beheshti/unesco_chrpd

🔗@UNESCOchairSBU

فراخوان برنامه بورسیه پژوهشگران. جوان یونسکو/ژاپن (کیزو اوبوچی) ۲۰۲۶

@UNESCOchairSBU

خلاصه صوتی نشست، تولیدشده توسط هوش مصنوعی
برای مشاهده فایل ضبط‌شده کامل، به لینک زیر رجوع کنید:
https://drive.google.com/file/d/14m5wWX1DvcS7oUCyv22GA8xdKVQle842/view?usp=drivesdk

دکتر سیما مرادی‌نسب نشست را به مناسبت روز جهانی دموکراسی ۲۰۲۶ آغاز کرد. او بیان نمود که روز جهانی دموکراسی فرصتی را فراهم می‌کند که وضعیت دموکراسی در سراسر جهان مورد بازنگری قرار گیرد. آن‌گاه بر تلقی سازمان ملل متحد از دموکراسی به‌عنوان فرایندی مستمر و در عین حال یک هدف تأکید داشت؛ فرایندی که به مشارکت جامعه و همکاری بین‌المللی وابسته است. دکتر مرادی نسب بیان داشت که با ظهور فناوری‌های جدید، به ویژه هوش مصنوعی، چگونگی تصمیم‌گیری، تولید و به اشتراک‌گذاری اطلاعات و همچنین شیوه‌های مشارکت مردم در حیات عمومی تحت‌تأثیر قرار گرفته است. این امر ما را با یک پرسش بنیادین مواجه می‌سازد:
«در وضعیتی که اتخاذ تصمیمات به الگوریتم‌ها واگذار شده یا حداقل تحت‌تأثیر آن‌ها قرار دارد، عاملیت انسانی و پاسخگویی چه جایگاهی دارند؟»
به دیگر سخن، چگونه می‌توان تضمین نمود که پیشرفت‌های فناورانه به تقویت ارزش‌های دموکراتیک می‌انجامند؟ و چگونه می‌توان عاملیت انسانی را در محور تصمیم‌گیری قرار دارد؟ و، در نهایت در تصمیماتی که با استفاده از الگوریتم‌ها اتخاذ می‌شوند، چه کسی باید پاسخگو باشد؟
با طرح این پرسش‌ها، از سخنران جلسه، خانم روز آلمنار دعوت شد تا پیرامون موضوع «دموکراسی الگوریتمی: حفظ عاملیت انسانی و پاسخگویی در عصر هوش مصنوعی» به بحث بپردازند. در ابتدا، خانم آلمنار مفهوم میانجی‌گری الگوریتمی را چنین توضیح داد: سامانه‌ها در حالی دسته‌بندی، پیشنهاد، اولویت‌بندی، پالایش و امتیازدهی می‌کنند که انسان‌ها در ظاهر همچنان در فرایند حضور دارند. با این صورت‌بندی، توجه از پرسش ساده «آیا انسانی در فرایند حضور دارد؟» به این پرسش منتقل شد که آن فرد یا نهاد در عمل چه میزان قدرت و اختیار در دست دارد. او میان «عاملیت معنادار انسانی» و «کنترل معنادار انسانی» تفکیک کرد. به عقیده خانم آلمنار، عاملیت اقتضا می‌کند اشخاصی که یک تصمیم بر آنان اثر می‌گذارد بتوانند آن را بفهمند، درباره‌اش پرسش کنند و در برابر آن دست به اقدام بزنند. کنترل نیز مستلزم آن است که نهاد بهره‌بردار واقعاً بتواند بر سامانه نظارت کند، خروجی آن را به چالش بکشد یا کنار بگذارد، استفاده از آن را متوقف کند و مسئولیت نتیجه را بپذیرد.
بر همین مبنا، الگوی رایج «انسان در مرکزیت» ممکن است کافی نباشد. کسی که فقط توصیه ماشین را تأیید می‌کند، برای بازبینی آن زمان یا اطلاعات کافی ندارد یا عملاً مجاز نیست تصمیم متفاوتی بگیرد، صرفاً حضوری صوری دارد. در چنین وضعی، ظاهر نظارت انسانی می‌تواند انتقال قدرت واقعی تصمیم‌گیری به سامانه را پنهان کند.
آن‌گاه سخنران نشست به یک مثال واقعی می‌پردازد؛ او بیان داشت که پرونده بوسکو در اسپانیا نشان داد که تبدیل شرایط قانونی به نرم‌افزار چه پیامدهایی دارد. سامانه بوسکو برای سنجش احراز شرایط دریافت تخفیف اجتماعی برق از سوی خانوارهای کم‌درآمد و آسیب‌پذیر به کار می‌رفت. سازمان غیرانتفاعی «سیویو» این سامانه را بررسی کرد و پس از طرح نگرانی‌هایی درباره رد شدن متقاضیان واجد شرایط، نبود شفافیت آن را به چالش کشید. این پرونده نشان داد وقتی شرایط قانونی به قواعد نرم‌افزاری تبدیل می‌شوند، نرم‌افزار بخشی از سازکاری است که حقی را اعطا یا از شخصی دریغ می‌کند. خطاها، پیش‌فرض‌های پنهان و منطق غیرقابل‌دسترسی می‌توانند عاملیت معنادار انسانی را مختل کنند؛ به‌ویژه وقتی متقاضی نمی‌داند چرا درخواستش رد شده یا چگونه باید به آن اعتراض کند.
با طرح این پرونده، خانم آلمنار درباره «بی‌مسئولیتی توزیع‌شده» هشدار داد؛ وضعیتی که هر بازیگر مسئولیت را به دیگری حواله می‌دهد و توجیه نهایی این است که «سامانه تصمیم گرفته است». الگوریتم نمی‌تواند مستقلاً صاحب اقتدار عمومی باشد یا مسئولیت حقوقی بپذیرد. بنابراین مسئولیت باید متوجه شخص حقیقی یا حقوقی قابل‌شناسایی باشد که دانش و اختیار لازم برای فهم، پرسش، اصلاح یا توقف استفاده از سامانه را دارد.
آنگاه، سخنران نشست به تأثیر هوش مصنوعی بر قضاوت دموکراتیک پرداخت. او بیان داشت که ابزارهای هوش مصنوعی مولد، از جمله GPT و Gemini، در کنار سامانه‌های توصیه‌گر گسترده، محیطی را شکل می‌دهند که قضاوت دموکراتیک در آن صورت می‌گیرد. این سامانه‌ها بر اطلاعاتی که دیده می‌شوند اثر می‌گذارند و تولید محتوای مصنوعی و جعل‌های عمیق را در مقیاس بالا آسان‌تر می‌کنند.
گسترش اطلاعات نادرست می‌تواند اعتماد به یک مبنای واقعی مشترک را تضعیف کند. حفظ عاملیت انسانی در چنین محیطی یعنی مردم بتوانند آگاهانه قضاوت کنند.
پس از بحث اوّلیه، دکتر مرادی نسب‌ از شرکت‌کنندگان دعوت نمود تا به طرح پرسش‌های خود بپردازند. ایدۀ اصلی خانم آلمنار آن بود که نمی‌توان خلاءهای حقوقی ناشی از استفاده از الگوریتم‌ها در فرایند‌های دموکرایتک را نادیده گرفت. در همین راستا، دکتر مرادی نسب بیان نمود که در حال حاضر، پرسش اصلی آن نیست که آیا هوش مصنوعی باید در فرایند‌های دموکراتیک وجود داشته باشد یا نه، بلکه سؤال بنیادین آن است که در عصر هوش مصنوعی، چگونه می‌توان همچنان از ارزش‌های دموکراتیک حفاظت به عمل آورد.
@UNESCOchairSBU

UNESCO Chair for Human Rights, Peace and Democracy pinned a photo

*مرکز تحقیقات و کرسی حقوق بشر، صلح و دموکراسی یونسکو دانشگاه شهید بهشتی برگزار می‌کند:*
مدرسه تابستانه هوش مصنوعی: دوره مقدماتی هوش مصنوعی (ویژه وکلا، حقوق‌دانان، دانشجویان و پژوهشگران)

جلسه چهارم: پنج‌شنبه‌ ۲۶ شهریورماه
ساعت ۱۶-۱۸
@UNESCOchairSBU

فراخوان مقالات همایش ملی «هوش مصنوعی، حقوق بشر و صلح: مخاطرات و فرصت‌ها»

مرکز تحقیقات و کرسی حقوق بشر، صلح و دموکراسی یونسکو دانشگاه شهید بهشتی در نظر دارد تا در تاریخ ۲۷ مهر ماه ۱۴۰۵ و با همکاری دانشکده حقوق و پژوهشکده علوم شناختی و مغز دانشگاه شهید بهشتی و پلتفرم دیوار، همایش ملی «هوش مصنوعی، حقوق بشر و صلح: مخاطرات و فرصت‌ها» را برگزار نماید.

بدین وسیله از کلیه پژوهشگران و علاقه‌مندان دعوت می‌شود تا برای مشارکت در این رویداد علمی، مقالات و چکیده‌های تفصیلی خود را حداکثر تا تاریخ ۵ مهر ۱۴۰۵ به ایمیل chpd_ai2026@sbu.ac.ir ارسال نمایند.

برای ملاحظه محورها و شیوه‌نامه نگارش مقالات، لطفاً به سایت مرکز تحقیقات و کرسی حقوق بشر، صلح و دموکراسی یونسکو دانشگاه شهید بهشتی به نشانی chpd.sbu.ac.ir مراجعه فرمایید.

جهت دریافت اطلاعات تکمیلی می‌توانید با شماره تلفن ۲۲۴۳۱۹۱۲ تماس حاصل فرمایید.

UNESCO Chair for Human Rights, Peace and Democracy pinned a photo

مرکز تحقیقات و کرسی حقوق بشر، صلح و دموکراسی یونسکو دانشگاه شهید بهشتی، به مناسبت روز جهانی دموکراسی، برگزار می‌کند:
دموکراسی الگوریتمی: حفظ عاملیت انسانی و پاسخگویی در عصر هوش مصنوعی
سخنران: روزر آلمنار (پژوهشگر دوره دکتری و مدرس حقوق مدنی دانشگاه والنسیا، اسپانیا)

دبیر علمی: دکتر سیما مرادی‌نسب، مدیر گروه دموکراسی مرکز تحقیقات و کرسی حقوق بشر، صلح و دموکراسی یونسکو دانشگاه شهید بهشتی

زمان: سه‌شنبه ۲۴ شهریور ۱۴۰۵، ساعت ۱۸

لینک شرکت در نشست (گوگل میت): Meet.google.com/jmd-aiqm-hhy

@UNESCOchairSBU

برگزاری نشست مشترک مرکز تحقیقات و کرسی حقوق بشر، صلح و دموکراسی یونسکو دانشگاه شهید بهشتی با کمیسیون حقوق بشر آفریقای جنوبی
نشست مشترک مرکز تحقیقات و کرسی حقوق بشر، صلح و دموکراسی یونسکو دانشگاه شهید بهشتی با کمیسیون حقوق بشر آفریقای جنوبی، با همراهی
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و سفارت جمهوری اسلامی ایران
در آفریقای جنوبی، در روز ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ به صورت برخط برگزار شد.
در این نشست، آقای نیلسن، رئیس کمیسیون حقوق بشر آفریقای جنوبی، و جمعی از اعضای این کمیسیون، در کنار آقای دکتر صبوری‌پور، رئیس مرکز تحقیقات و کرسی حقوق بشر، صلح و دموکراسی یونسکو، آقای دکتر نورایی، مدیر گروه حقوق بشر، آقای دکتر غلامی، مدیر گروه فلسفه، دین و حقوق، و خانم دکتر سعیدی، مسئول روابط بینالملل و دیپلماسی علمی مرکز
تحقیقات و کرسی یونسکو، حضور داشتند.
در آغاز نشست، دکتر صبوری‌پور ضمن خوش‌آمدگویی به اعضای کمیسیون حقوق
بشر آفریقای جنوبی و قدردانی از همکاری و هماهنگی وزارت امور خارجه و سفارت جمهوری اسلامی ایران در آفریقای جنوبی، به معرفی مرکز تحقیقات و کرسی حقوق بشر، صلح و دموکراسی یونسکو پرداخت. وی با اشاره به سابقه تأسیس این مرکز و کرسی در سال ،۲۰۰۱ حوزه‌های تخصصی
فعالیت آن را شامل حقوق بشر، صلح و حقوق بین‌الملل بشردوستانه، دموکراسی، فلسفه، دین و حقوق و اخلاق زیستی برشمرد و بر ماهیت میان‌رشته‌ای فعالیتهای مرکز تأکید کرد. همچنین ظرفیتهای مرکز در
زمینه پژوهش، آموزش، برگزاری نشستهای علمی، کارگاههای تخصصی و همکاری‌های بین‌المللی تشریح شد.
دکتر نورایی نیز با اشاره به اهمیت تجربه تاریخی و نهادی آفریقای جنوبی در حوزه حقوق بشر، عدالت انتقالی، آشتی ملی و احیای کرامت انسانی، بر ظرفیتهای موجود برای گفتوگوی علمی و تبادل تجربیات میان
دو نهاد تأکید کرد. وی همچنین برخی زمینه‌های پیشنهادی برای همکاری، از جمله حقوق بین‌الملل بشردوستانه، مستندسازی و پژوهش‌های حقوق بشری، آموزش و ظرفیت‌سازی و تبادل تجربیات در زمینه صلح و دموکراسی را مطرح کرد.
در ادامه، دکتر غلامی به بررسی دو موضوع نوظهور و مهم در حوزه حقوق بشر، یعنی هوش مصنوعی و حقوق بشر و عدالت اقلیمی و حقوق بشر پرداخت. وی با تأکید بر ضرورت رویکردی میان‌رشته‌ای به تحولات فناوری و محیط زیست، ظرفیتهای دانشگاه شهید بهشتی در این زمینه را تشریح کرد و به برگزاری مدرسه تابستانه هوش مصنوعی و برنامه‌ریزی برای برگزاری
همایش بین‌المللی «هوش مصنوعی، حقوق بشر و صلح: فرصتها و چالشها»
در مهر ماه اشاره نمود. همچنین امکان همکاری مشترک در زمینه پژوهش، برگزاری همایش و نشستهای علمی، انتشار آثار مشترک و تبادل استاد و پژوهشگر مورد توجه قرار گرفت.
در بخش پایانی نشست، طرفین ضمن تبادل دیدگاهها و تجربیات، بر شناسایی زمینه‌های مشترک و تدوین برنامههای عملی برای همکاری‌های آتی تأکید کردند. همچنین پیشنهاد شد با تعیین نقاط تماس علمی و شناسایی حوزه‌های اولویت‌دار، زمینه برای اجرای طرحهای مشترک فراهم شود. در
همین راستا، موضوع انعقاد تفاهم‌نامه همکاری میان کرسی حقوق بشر، صلح و دموکراسی دانشگاه شهید بهشتی و کمیسیون حقوق بشر آفریقای جنوبی نیز مورد بحث و استقبال قرار گرفت.
این نشست گامی مهم در جهت توسعه دیپلماسی علمی و حقوق بشری و تقویت
ارتباطات دانشگاه شهید بهشتی با نهادهای علمی و حقوق بشری بین‌المللی
به شمار می‌رود و میتواند زمینه‌ساز شکل‌گیری همکاری‌های پایدار و متقابل میان دو طرف در حوزه‌های حقوق بشر، صلح، دموکراسی و چالش‌های نوظهور جهانی باشد.

@UNESCOchairSBU

*دانشگاه شهید بهشتی میزبان نشست تخصصی بین‌المللی حقوق بشر و دموکراسی*

🔹️مرکز تحقیقات و کرسی یونسکو در حقوق بشر، صلح و دموکراسی دانشگاه شهید بهشتی، با هدف گسترش همکاری‌های بین‌المللی و تقویت جایگاه علمی دانشگاه، نشست تخصصی بین‌المللی با حضور اعضای کمیسیون حقوق بشر آفریقای جنوبی برگزار کرد.

🆔 @sbu_official
🆔 instagram.com/sbu_proffice
🆔 eitaa.com/sbu_proffice

@UNESCOchairSBU

*مرکز تحقیقات و کرسی حقوق بشر، صلح و دموکراسی یونسکو دانشگاه شهید بهشتی برگزار می‌کند:*
مدرسه تابستانه هوش مصنوعی: دوره مقدماتی هوش مصنوعی (ویژه وکلا، حقوق‌دانان، دانشجویان و پژوهشگران)

جلسه سوم: پنج‌شنبه‌ ۱۹ شهریورماه
ساعت ۱۶-۱۸

@UNESCOchairSBU

خلاصه نشست تخصصی «بررسی مهاجرت در حقوق بین‌الملل با تأکید بر وضعیت حقوقی مهاجران افغانستانی در ایران»
۱۰ شهریور ۱۴۰۵، دانشگاه شهید بهشتی
این نشست به ابتکار مرکز تحقیقات و کرسی حقوق بشر، صلح و دموکراسی یونسکو در دانشگاه شهید بهشتی و با مشارکت مرکز پژوهشی حقوق اقلیت‌ها برگزار شد.
دکتر احمد کاظمی، رئیس کارگروه حقوق اقلیت‌ها و دبیر علمی نشست، بر ضرورت بررسی دقیق وضعیت حقوقی اتباع افغانستانی در ایران تأکید کرد. وی با اشاره به نظام حقوق بین‌الملل مهاجرت، تفکیک مفاهیم «مهاجر»، «پناهجو» و «پناهنده» را برای تعیین دقیق حقوق و تکالیف آنان ضروری دانست و با استناد به کنوانسیون ۱۹۵۱ و پروتکل ۱۹۶۷، بر بررسی هم‌زمان اسناد بین‌المللی و مقررات داخلی تأکید کرد.
دکتر محمدعلی بهمنی قاجار، دکترای حقوق بین‌الملل و وکیل پایه یک، در سخنان خود ابعاد حقوقی تابعیت، اقامت، اشتغال و دسترسی به خدمات بهداشتی اتباع افغانستانی را بررسی کرد. وی تأکید داشت که استفاده از عناوین کلی برای گروه‌های مختلف اتباع خارجی موجب اختلاط مفهومی می‌شود و تفکیک «مهاجر»، «پناهجو»، «پناهنده» و دیگر دسته‌ها، مبنای تعیین حقوق و تکالیف افراد و دولت است.
وی درباره رویکرد ایران اظهار داشت که هرچند برخی ناظران افغانستانی سیاست ایران را در مقاطعی ناسازگار با استانداردهای کنوانسیون‌های پناهندگی دانسته‌اند، سیاست ایران در بسیاری موارد فراتر از الزامات حداقلی نظام بین‌المللی پناهندگان بوده است. بهمنی قاجار با تعابیری چون «هم‌خاندان» و «هم‌خانمان» بر پیوندهای تاریخی، فرهنگی و دینی دو جامعه تأکید کرد و گفت رابطه ایران و افغانستانی‌های مقیم ایران را نمی‌توان صرفاً در قالب رابطه دولت و اتباع بیگانه تحلیل کرد.
وی همچنین خاستگاه مهاجرت گسترده افغانستانی‌ها را به‌ویژه پس از تهاجم شوروی مورد توجه قرار داد و توضیح داد که اگرچه وضعیت این افراد در حقوق بین‌الملل با مفاهیم پناهجو و پناهنده قابل تحلیل است، عنوان «مهاجر» در ایران و میان خود افغانستانی‌ها، تحت تأثیر پیشینه دینی، تاریخی و عاطفی، معنایی فراتر از یک اصطلاح حقوقی یافته است.
دکتر فاطمه اشرفی، پژوهشگر سیاست‌گذاری مهاجرت و پناهندگی، در سخنرانی «آسیب‌شناسی مهاجرت و پناهندگی در ایران» بر کاربرد دقیق مفاهیم حقوقی تأکید کرد. وی مهاجرت اجباری را مسئله‌ای منطقه‌ای و بین‌المللی دانست که با توجه به موقعیت ژئوپلیتیک ایران و سابقه چنددهه‌ای این کشور در پذیرش مهاجران، ابعاد پیچیده‌ای پیدا کرده است. به گفته وی، مهاجرت از افغانستان در موج‌های مختلف و تحت تأثیر تحولات سیاسی و امنیتی رخ داده است.
اشرفی با طرح مفهوم «ظرفیت‌های زیستی» کشورها، از جمله وسعت سرزمینی، منابع، جمعیت و ظرفیت‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، آن را از عوامل اصلی سیاست‌گذاری مهاجرتی دانست. به اعتقاد وی، دولت‌ها معمولاً حفظ ظرفیت‌ها و منافع جامعه میزبان را در اولویت قرار می‌دهند و عوامل فرهنگی، ملی و زبانی نیز در سیاست‌های مهاجرتی مؤثرند.
وی ضعف در اجرای قوانین را از مهم‌ترین چالش‌های نظام مهاجرتی ایران دانست و با اشاره به حجم گسترده قوانین و مقررات، از استمرار بی‌نظمی‌های اجرایی انتقاد کرد. همچنین غلبه نگاه‌های کلیشه‌ای، ایدئولوژیک و تاریخی بر سیاست‌گذاری را مورد نقد قرار داد و خواستار تصمیم‌گیری بر اساس شرایط واقعی اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و امنیتی شد. اشرفی در پایان بر تدوین چارچوبی منسجم تأکید کرد که ضمن حفظ حقوق و ظرفیت‌های جامعه میزبان، حقوق افرادی را که بر اساس معیارهای حقوقی واجد شرایط پناهندگی یا حمایت بین‌المللی هستند نیز تضمین کند.

@UNESCOchairSBU

*مرکز تحقیقات و کرسی حقوق بشر، صلح و دموکراسی یونسکو دانشگاه شهید بهشتی برگزار می‌کند:*
مدرسه تابستانه هوش مصنوعی: دوره مقدماتی هوش مصنوعی (ویژه وکلا، حقوق‌دانان، دانشجویان و پژوهشگران)

جلسه دوم: پنج‌شنبه‌ ۱۲ شهریورماه
ساعت ۱۶-۱۸

@UNESCOchairSBU