در شب قدری که قرآن نازل شد... در محرابی که خون خدا جاری گشت

شب‌های قدر، برترین شب‌های سال، زمان نزول قرآن و هنگامه تقدیر یک‌ساله بندگان است. خداوند در وصف این شب عظیم می‌فرماید:
«إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ * وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ * لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ * تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ * سَلَامٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ»* (سوره قدر، آیات ۱-۵)

ترجمه: «ما [قرآن را] در شب قدر نازل کردیم. و تو چه دانی شب قدر چیست؟ شب قدر بهتر از هزار ماه است. در آن شب، فرشتگان و روح [جبرئیل] به فرمان پروردگارشان برای هر کاری [که مقرر شده است] فرود آیند. آن شب تا دمیدن صبح، صلح و سلامتی است.»

این شب‌ها، اوج بندگی و نیایش است، شبی که عبادت در آن از عمری بی‌برکت بهتر است و فرشتگان زمین را در آغوش می‌گیرند. اما شکوه این شب‌ها در تاریخ اسلام، با تلخ‌ترین واقعه پیوند خورده است؛ شبی که پیشوای عابدان، در محراب عبادت، به خون خویش غلتید.

ضربت خوردن مولای متقیان در چنین شبی، رازی عمیق دارد. امام علی (ع) که خود مفسر قرآن و تجسم عدالت و عبودیت بود، در شب قدر به شهادت رسید. نقل است که ایشان پس از ضربت خوردن، هنگام بیرون بردن از محراب، این آیه را تلاوت فرمودند:
«مِنْهَا خَلَقْنَاكُمْ وَفِيهَا نُعِيدُكُمْ وَمِنْهَا نُخْرِجُكُمْ تَارَةً أُخْرَى»* (سوره طه، آیه ۵۵)

ترجمه: «شما را از آن [زمین] آفریدیم و به آن بازمی‌گردانیم و بار دیگر شما را از آن بیرون می‌آوریم.»

این کلام نورانی در آن لحظه، بیانگر ایمان راسخ آن حضرت به معاد و بازگشت به سوی خدا بود و نشان می‌داد که شهادت در راه حق، همان نقطه اوج بازگشت به سوی خالق است.

آری، ملائکه‌ای که در شب قدر نازل می‌شوند، بر چه کسی نازل می‌گردند؟ بر قلب و خانه امام زمانشان. شب قدر، شب نزول تقدیرات بر ولی‌خداست و این تقدیر در یکی از سال‌ها، برای مولا علی (ع) به شهادت در راه نماز رقم خورد. امام باقر (ع) در این باره می‌فرماید: «إِنَّمَا سُمِّیَتْ لَیْلَةَ الْقَدْرِ... لِأَنَّهُ یُقَدَّرُ فِیهَا مَا یَکُونُ فِی تِلْکَ السَّنَةِ إِلَی مِثْلِهَا مِنَ الْقَضَاءِ وَ الْقَدَرِ وَ الْمَنَایَا وَ الْأَرْزَاقِ وَ مَا یَکُونُ مِنَ الْخَیْرِ وَ الشَّرِّ، وَ ذَلِکَ إِلَی وَلِیِّ الْأَمْرِ وَ الْقَائِمِ بِالْقِسْطِ.»

ترجمه: «آن را شب قدر نامیده‌اند، زیرا در آن شب، آنچه در آن سال تا سال آینده از قضا و قدر، مرگ‌ها، روزی‌ها، خیر و شر رخ می‌دهد، تقدیر می‌شود و این تقدیر به ولی امر و برپادارنده قسط [امام معصوم] واگذار شده است.»

پس شب‌های قدر، تنها فرصتی برای تعیین سرنوشت فردی ما نیست، بلکه یادآور پیوند عمیق امامت و شب‌زنده‌داری است. یادآور امامی که در دل شب، در محراب عبادت، به دست ناسپاس‌ترین مردم، به فوز عظیم شهادت نائل آمد.

خدایا! به حق این شب‌های با عظمت و به حق مولایمان علی (ع)، ما را از بندگان خالص و شب‌زنده‌داران واقعی قرار بده و سرنوشت ما را در این شب‌ها به نیکی رقم بزن و ما را با امامانمان محشور بگردان.