TGViewer
عمران تورکجه عمران تورکجه @ucan39 · 1.58K subscribers
Post #17000 53

Forwarded from تاریخ مصور ایران از پنجره نگاه مینجیق

اگر در اینترنت بگردید و قلمرو قرا قویونلو را جست و جو کنید این دو تصویر را می بینید.
تصویری که در آن قلمرو وسیع تر هست مربوط به دوران جهانشاه و جان بیگم هست. اما در مطالعه قلمروهای حکومت های ایلیاتی نظیر سلجوقیان و قره قویونلو باید مفهوم قلمرو را باز بینی نمود. مفهوم قلمرو از نظر آنان با قلمرو پادشاهانی مثل انوشیروان یا شاه عباس یا رضا شاه فرق دارد. قلمرو از منظر این دسته دوم شبیه همان است که ما در قرن ۲۰ با آن آشنا هستیم. قلمرو از نظر چنگیز و تا حدی تیمور که جهاتی شبیه او بود هم که می دانیم چیست! ولی قلمرو در میان حکومت های ایلیاتی ترکمانان از جنس دیگری بود. قلمرو حکومت های ترک تبار ایلیاتی هم با قلمرو جهانگشایان مغولی فرق داشت و هم با قلمرو شاهان مورد علاقه جریان ایرانشهری. این حکومت های ایلیاتی، معمولا حاکمان و جوامع محلی و بومی را حفظ می کردند. قلمرو از منظر آنها این بود که ایل های متحد باآنها اجازه داده باشند در این قلمرو با اجازه و نظر آنها هرکجا خواستند ساکن شوند. کاروان های تجاری طبق نظر و مدارک صادره از سوی دیوانسالاری آنها تردد و فعالیت نمایند. مالیات ها برای خزانه آنها جمع آوری شود. در هنگام حمله دشمن خارجی و یا لشکرکشی به قلمروهای دیگر، ایل های ساکن در قلمرو برای جنگ فراخوانده شوند.
در نتیجه عجیب نیست که بخشی از قلمرو در همان زمان جزو قلمرو یک سلسله دیگر هم قلمداد شود. به خصوص در جنوب دریای خزر سلسله های ریشه دار و بسیار طولانی دیلمی و طبری بوده اند. سلسله های موجود را در صورتی که با این نوع همکاری ها همراه می شدند نگاه می داشتند. برای همین بود که علی رغم قلمرو وسیع برای فتح نیاز چندانی به قتل عام و.....نبوده. با سران فرقه ها و..... که دست به حرکت هایی نظیر ترور می زدند برخورد خشن می کردند اما به مردم عادی کاری نداشتند. به سران مذاهب و حاکمان محلی وبومی هم که با آنها راه می آمدند کاری نداشتند.
این روند البته در زمان صفوی خیلی تغییر کرد. اونها به جوامع محلی و اقلیت ها و.... خیلی ظلم کردند. نگرش آنها نگرش ایلیاتی نبود. خاستگاهشان بیشتر مذهب سیاسی بود. صفوی ها خود را برحق می دانستند و به این علت حق خود می دانستند بر دیگران ظلم کنند. حکومت های ایلیاتی بنا به «توره» خود را مدافع مظلوم از هر آیین و نژادی می دانستند. «توره» مجموعه ای از ضوابط ایلی، اصول اخلاقی و رسوم ایلیاتی بوده است که بر «مرحمت» تاکید ویژه داشت. البته حتما اونها هم وقتی شهوت قدرت چشمشان را کور می کرد دست به خشونت و ظلم می زدند ولی انصافا ابعاد خشونت ها و ظلم هایشان -علی رغم قدرت قابل توجه و قلمرو وسیع و مدت فرمانروایی طولانی، خیلی خیلی کمتر از آن بود که از صفویان سر زد. به عنوان مثال تاریخچه ستم به زرتشتی ها را در ویکی پدیا می خواندم. به طرز تحسین آمیزی از دوره این حکومت های ایلیاتی چیزی در آن نیست. شما به تاریخ معماری یا شعر یا علم در ایران بپردازید امکان ندارد بتوانید از دوره های حکومت های ایلیاتی چشم پوشی کنید. حتی ایرانشهری ها هم مجبورند به آن اذعان کنند ولی البته آن را تمام و کمال به وزیران کاردان و دانشمند پارسی نسبت می دهند تا مبادا- خدای ناکرده- از خاتونی مثل گوهر شاد یا شاه ترک تباری همچون الغ بیک یا ملکشاه سلجوقی هم تحسینی کرده باشند! ولی اگر تاریخ ظلم ها و بیدادها را بکاوید تا حد زیادی از دوره های این حکومت های ایلیاتی می توانید عبور کنید. در این دوره ها ظلم و ستم کمتر بوده.
به هر حال این نکته تقریبا روشن است که در زمانی که جان بیگم خاتون و همسرش جهانشاه پسر قرا یوسف در تبریز فرمان می راندند قلمرو آنها از دریای خزر تا خلیج فارس کشیده شده بود. .
More from @ucan39
  1. Oct 10, 2026🌹🌹🌹 سمینار آموزشی در نظام مهندسی آذربایجان شرقی طراحی عملکردی ساختمان های بلند چهارشنبه…
  2. Oct 10, 2026🌹🌹🌹 سمینار آموزشی در نظام مهندسی آذربایجان شرقی راهبرد ملی در کاهش هزینه ساخت چهارشنبه…
  3. Oct 10, 2026Ağa Məhəmməd Xan keşkə olmasaydı ... *** آغامحمدخان کئشکه اوْلماسایدی ... ╭•••••••••••••••…
  4. Oct 10, 2026قابل توجه مهندسین #عمران و #معماری ((#دعوت_به_همکاری)) علاقمندان به #اشتغال در مجموعه پروژ…
  5. Oct 10, 2026🔺️🔺️🔺️ ✴️ #سئلدا_ملکی_زنجانی ✅️ وقتی پدرت شاعر، محقق و نویسنده‌ای باشد که دردِ فرهنگ و…
  6. Oct 10, 2026قلمرو جهانشاه پسر قرایوسف قره قویونلو
Threads Profile ViewerView any public Threads profile without an account.Open ThreadLook →Writing with AI? Make it sound human.Metric37 rewrites AI drafts so they read naturally. Free AI detector, 1,500 words free.Try Metric37 →