TGViewer
Channel Public Channel
Turkkitabxanasi تورک کیتابخاناسی_ کتابخانه ترکی

Turkkitabxanasi تورک کیتابخاناسی_ کتابخانه ترکی

@turkkitabxanasi

Turk kitabxanasi
Subscribers
4.62K
Photos
3.9K
Videos
18
Links
279
Recent Posts 16 shown
Post #6601 427
Turkkitabxanasi تورک کیتابخاناسی_ کتابخانه ترکی anisl_0570-1716_1987_num_23_1_1111 (1).pdf
مدرسه سه زبانه ایتمشیه قاهره:

مدرسه ایتمشیه در سال ۷۸۵ه.ق توسط امیر ایتمش بن عبدالله بجاسی در قاهره تاسیس شد و مدتها مرکز آموزش علوم دینی بود. نکته جالب اینکه ایتمیش در وقفیه مدرسه اش، شرط کرده است که ۲۸ محصل فقه حنفی در مدرسه اش باید از اهالی غیر مصری باشند و مدرسان این مدرسه باید به سه زبان عربی و ترکی و فارسی مسلط باشند. فرناندز استنباط میکند که محصلان این مدرسه طبیعتا باید از اهالی آناتولی و ایران بوده باشند که چنین شروطی گذاشته شده است.

گفتنی است ایتمش بن عبدالله بجاسی(مقتول به سال ۸۰۲ه.ق) همان شخصی است که قرآنی را به مدرسه خود وقف کرده است که ترجمه دو زبانه فارسی و ترکی در میان سطور آن دارد. که ظاهرا در ۳۰مجلد (۳۰جزء) تهیه شده بود. مجلداتی از این مصحف سی پاره که بخاطر قدمت زبانی آن به قرآن خاقانی یا قراخانی مشهور است، اکنون در جان رایلندز انگلستان و قسمی دیگر از آن در پرینستون محفوظ است.

@Turkkitabxanasi
Post #6600 296
anisl_0570-1716_1987_num_23_1_1111 (1).pdf2 MB
Mamluk Politics and Education: The Evidence from Two Fourteenth Century Waqfiyya

Leonor Fernandes

فرناندز در این مقاله به بررسی وقفیه دو مدرسه صرغتمشیه و ایتمشیه در قاهره دوره ممالیک میپردازد. این دو مدرسه توسط امیر صرغتمیش و امیر ایتمش بن عبدالله بجاسی هر دو از امرای ممالیک ساخته شده است.

@Turkkitabxanasi
Post #6599 290
Turkkitabxanasi تورک کیتابخاناسی_ کتابخانه ترکی اوراقی از قرآن زیبای نسخه جان رایلندز منچستر با ترجمه میان سطری فارسی و ترکی. ترکی پژوهان، این قرآن را قدیمی ترین ترجمه برجای مانده ترکی از قرآن میدانند و از حیث زبان شناختی آن را متعلق به ترکی قراخانی و با قدمت ادبی هشتصد تا هزار سال پیش میدانند. درباره…
Mamluk Politics and Education: The Evidence from Two Fourteenth Century Waqfiyya

Leonor Fernandes

@Turkkitabxanasi
Post #6598 540
وزارت در ممالیک و زبان ترکی به روایت صفدی:

"صاحب بن زبیر (٦٦٨-٥٨٠ه.ق) او در زمان سلطان قطز و اوایل سلطنت ملک ظاهر وزیر بود. میگویند وقتی قطز به حکومت رسید به او گفته شد وزیر باید ترکی بداند تا سخنانت را بفهمد و او صاحب بن زبیر را وزارت دارد. وقتی حکومت به ملک ظاهر (بیبرس) رسید به او گفته شد وزیر نباید ترکی بداند تا وقتی با خواص و ممالیک خود سخن میگویی نفهمد، بیبرس نیز او را عزل و ابن جنی را وزارت داد"

منبع: الوافی بالوَفَیات-صَفَدی. چاپ بیروت- ج۲۸- صص ۹۳ـ۹۲

گفتنی است سلاطین ممالیک دو شعبه داشتند، نخست شعبه ممالیک بحری که از تبار ترکی و عمدتا ترک قپچاق اند و ممالیک برجی که عمدتا تباری چرکسی دارند. بحری ها ترکزبان بوده و ندرتا عربی میدانستند. ممالیک چرکسی نیز تدریجا در میان ترکان مستحیل شدند و غالبا در کنار ترکی، عربی هم میدانستند و حتی به عربی و ترکی شعر گفته اند.

برخی از وزرای ممالیک که عمدتا از بومیان عرب بودند بنا به سیاست سلاطین میباید ترکی میدانسته یا نمیدانستند. ولی دانستن ترکی و عربی در مناصبی مانند "كاتب السر" (منشی مخصوص سلطان) و مهماندار (ریاست تشریفات و ملاقاتها) الزامی بود.

@Turkkitabxanasi
Post #6597 512
Turkkitabxanasi تورک کیتابخاناسی_ کتابخانه ترکی نقلی از کتاب ملفوظات و تزوکات تیموری*: "و از جمله بشارتی که بدان بشارت یافتم یکی دیگر این بود که آن وقتی که متوجه تسخیر دارالملک روم میشدم از کتاب مقامات بزرگ شیخ احمد یسوی فال گرفتم چنین بشارت یافتم که هر اوروش دا کی سیزلرکا مشکل کیلکای و هر قاندا کی مشکل…
تفأل اوزون حسن آق قویونلو به قرآن و مثنوی مولانا و غریبنامه عاشق پاشا برای جنگ با جهانشاه قره قویونلو:

"و از کتاب مثنوی و کتاب ترکی عاشق پاشا نیز تفأل فرمود"


منبع: دیاربکریه ابوبکر طهرانی-ص ٤١٦

@Turkkitabxanasi
Post #6596 497
Turkkitabxanasi تورک کیتابخاناسی_ کتابخانه ترکی LALELI1752-M2.pdf
صفحه نخست غریبنامه اثر عاشق پاشا-
نسخه خطی لاله لی_شماره1752_M2

این صفحه نشان میدهد این نسخه زیبا برای خزانه امیر یشبک مِن مهدی الدوادار*، امیر مملوک تهیه شده است.

*امیر یشبک ابتدا از ممالیک سلطان الظاهر جقمق بود. در دوران سلطان الاشرف اینال (۸۵۷–۸۶۵ هجری) به مقام دواداری رسید. با روی کار آمدن سلطان قایتبای در سال ۸۷۲ هجری، یشبک به وزارت رسید و به عنوان نخستین مملوکی شناخته شد که هم‌زمان چندین منصب کلیدی را در اختیار داشت. او سفیر سلطان قایتبای به دربار اوزون حسن در تبریز بود که شرح این سفارت را کاتبش ابن اجا گزارش کرده است. یشبک در سال ۸۸۵ هجری، برای سرکوب شورشیان شام عازم آنجا شد ولی با سپاه بایندر بیک (از امرای سلطان یعقوب آق قویونلو) مواجه و در جنگ با او شکست خورده و اسیر شد. به دستور بایندربیک چند روز بعد او را کشتند.
 
به دستور امیر یشبک بسیاری از عمارتها در قاهره ساخته و تعمیر شد که برخی از آنها تا کنون پابرجاست. یشبک طبع شعر داشت و اشعاری به ترکی از او برجای مانده است. "ابن اجا" منشی و کاتب او به نیز آثاری به ترکی و عربی دارد که به وی تقدیم کرده است.

@Turkkitabxanasi
Post #6595 670
Turkkitabxanasi تورک کیتابخاناسی_ کتابخانه ترکی قوتادغو بیلیک_ قاهره نسخه سی.pdf
صفحه نخست قوتادغو بیلیک*- نسخه قاهره


این صفحه نشان میدهد این نسخه متعلق به خزانه امیر عزالدین ایدمر الدوادار الناصری** بوده و بعدا وقف جایی شده است.

*قوتادغو بیلیک اولین اثر ترکی-اسلامی است. این اثر نوعی سیاستنامه است که به سال۴۶۲ ه.ق توسط یوسف بلاساغونی سروده شده و به تمغاج بغراخان یکی از سلاطین قراخانی تقدیم شده است. بلاساغونی بخاطر این اثر از سوی سلطان به سِمت اولوغ حاجب/ خاص حاجب-یا به اصطلاح امروزی ریاست دفتر سلطان - منصوب شده است.

**امیر عزالدین ایدمر/آیدمیر الناصری از امرای سلطان ممالیک، ناصرالدین محمد بن قلاوون بوده است. او در دوره سوم حکومت محمد بن قلاوون (۷۴۱-۷۰۹ه.ق) از امرای بانفوذ سلطان بود و به امارت بلاد شام رسید. از آیدمیر با لقب دوادار/دواتدار - یا همان منشی و دبیر - سلطان نیز یاد کرده اند. نوشته اند خط خوشی هم داشته است و ممکن است کاتب این نسخه خود وی بوده باشد. وفات او را به سال٧٦٩ ه.ق ثبت کرده اند.

@Turkkitabxanasi
Post #6594 701
Turkkitabxanasi تورک کیتابخاناسی_ کتابخانه ترکی Recueil_de_traités_écrits_en_Toulou_Beg_btv1b100825178.pdf
صفحه اول رساله البیطره:

بسم الله الرحمن الرحیم
یوز بین شکر و پایانسیز حمد و ثنا اول عالملرنی بسله کان بیر و بار تانریا کیم بارچا عالمی یوخدان وار قیلدی داخی آدم اوغلانلارینی بارچادان آرتوق قیلوب، عقل و فهم روزی قیلدی داخی بارچا حیواناتلاری آدم اوغلونا مسخر قیلدی

@Turkkitabxanasi
Post #6593 625
Recueil_de_traités_écrits_en_Toulou_Beg_btv1b100825178.pdf43.8 MB
کتاب البیطره
آتلار بیتیکی
اوق آتماق بیتیکی

نسخه پاریس

مجموعه سه رساله ترکی درباره اسب و تیراندازی از مؤلف- مترجمی گمنام که به درخواست امیر طولو بن عبدالله ظاهری از امرای دولت مملوک نوشته شده است.

@Turkkitabxanasi
Post #6592 630
Turkkitabxanasi تورک کیتابخاناسی_ کتابخانه ترکی اوق آتماق بیتیکی آتلار بیتیکی نسخه ولی الدین افندی- شماره ۳۱۷۶ دو رساله ترکی درباره تیراندازی و اسب سواری از مؤلفی مجهول تقدیم به امیر مملوکی، طولو بن عبدالله ظاهری @Turkkitabxanasi
کتاب البیطره
آتلار بیتیکی
اوق آتماق بیتیکی

نسخه پاریس

@Turkkitabxanasi
Post #6591 965
V3176.pdf65.9 MB
اوق آتماق بیتیکی
آتلار بیتیکی
نسخه ولی الدین افندی- شماره ۳۱۷۶

دو رساله ترکی درباره تیراندازی و اسب سواری. این دو اثر که متعلق به اواخر قرن هشتم یا اوایل قرن نهم هجری است در قلمرو ممالیک و احتمالا در شام یا فلسطین نوشته شده است و زبان آن آمیزه ای از ترکی قپچاقی و اوغوزی است.

مؤلف- مترجم گمنام اثر، مینویسد این رساله ها را به خاطر درخواست سیف الدین طولو بن عبدالله الملکی الظاهری* به ترکی تالیف و ترجمه کرده است. ظاهرا قسمت عمده اثر ترجمه ای از کتاب "الواضح فی الرمی و  النشاب" عبدالرحمن بن احمد طبری است.


* طولو بن عبدالله ظاهری (مقتول به سال ۸۰۸ه.ق) امیری که کتاب به درخواست او به ترکی ترجمه شده است، از امرای سلطان برقوق مملوکی بود و در زمان او و پس از او حاکم برخی بلاد شامات (غزه، اسکندریه و دمشق و...) شد. ابن تغری بردی/ابن تانری وئردی مورخ معروف مینویسد نام "طولو" مرکب از دو واژه "طو" و "لو" است که به معنای صاحب طوغ و بیرق میباشد.

@Turkkitabxanasi
Post #6590 653
Turkkitabxanasi تورک کیتابخاناسی_ کتابخانه ترکی Photo
اوق آتماق بیتیکی
آتلار بیتیکی
نسخه ولی الدین افندی- شماره ۳۱۷۶

دو رساله ترکی درباره تیراندازی و اسب سواری از مؤلفی مجهول تقدیم به امیر مملوکی، طولو بن عبدالله ظاهری
@Turkkitabxanasi
Post #6589 1.12K
Turkkitabxanasi تورک کیتابخاناسی_ کتابخانه ترکی شرحی درباره منجنیق ترکی قرا بغرا (قارا بوغرا) از کتاب الانیق ابن ارنبغا @Turkkitabxanasi
شکل منجنیق ترکی یا همان قرا بغرا ( قارا بوغرا) بر اساس کتاب الانیق فی المناجیق اثر ابن ارنبغا

قرا بغرا مرکب از دو کلمه قرا/قره/قارا (به معنی سیاه و مجازا عظیم) و بُغرا (به معنی شتر نر) است که شتر نر عظیم معنا میدهد.

درباره این نوع منجنیق تحقیقاتی صورت گرفته است. ظاهرا قدیمی ترین کسی که به آن اشاره کرده نسوی در کتاب سیرت جلال الدین منکبرنی است که از ارسال قرا بغرا به جلال الدین خوارزمشاه توسط حاکم ارزروم صحبت به میان می آورد. مورخان فتوحات امیر تیمور هم به استفاده از قرا بغرا در جنگهای تیمور اشاره کرده اند. از این منجنیق در باز پسگیری شهر عکا -واپسین پناهگاه صلیبیون در فلسطین- توسط ممالیک هم استفاده شده است. وقایع نگاران فرنگی در آثار لاتینی خود نام این منجنیق را در جنگ عکا به همان صورت ثبت کرده اند.

@Turkkitabxanasi
Post #6588 850
Turkkitabxanasi تورک کیتابخاناسی_ کتابخانه ترکی الانیق فی المناجیق-توقاپی.pdf
شرحی درباره منجنیق ترکی قرا بغرا (قارا بوغرا)

از کتاب الانیق ابن ارنبغا

@Turkkitabxanasi
Post #6586 763
Turkkitabxanasi تورک کیتابخاناسی_ کتابخانه ترکی الانیق فی المناجیق-توقاپی.pdf
کلمات ترکی در اجزای منجنیق:
قُنداق و القلقان که احتمالا همان قالخان باشد

@Turkkitabxanasi
Post #6582 663
Turkkitabxanasi تورک کیتابخاناسی_ کتابخانه ترکی الانیق فی المناجیق-توقاپی.pdf
انواع منجنیق های سلطانی، عراده،حربی و افرنجی(فرنگی)
از کتاب الانیق فی المناجیق ابن ارنبغا

@Turkkitabxanasi
Older posts →

About this channel

How can I read @turkkitabxanasi without a Telegram account?
TGViewer shows the public web preview Telegram publishes for Turkkitabxanasi تورک کیتابخاناسی_ کتابخانه ترکی: recent posts, photos, videos and the subscriber count, with no app, login or account.
How many subscribers does Turkkitabxanasi تورک کیتابخاناسی_ کتابخانه ترکی have?
Turkkitabxanasi تورک کیتابخاناسی_ کتابخانه ترکی (@turkkitabxanasi) has 4.62K subscribers on Telegram, refreshed roughly every 30 minutes.
Does Turkkitabxanasi تورک کیتابخاناسی_ کتابخانه ترکی know I viewed it here?
No. Public channel previews carry no viewer identity, and TGViewer has no accounts or tracking of what you look up.
Threads Profile ViewerView any public Threads profile without an account.Open ThreadLook →Writing with AI? Make it sound human.Metric37 rewrites AI drafts so they read naturally. Free AI detector, 1,500 words free.Try Metric37 →