نوشته‌های ترمینالی

جاوا ۳۰ ساله شد!
https://youtu.be/yYcn5wrosC4?si=-LfRR120xhJyIQyQ

به بهانه کنسرت علیرضا قربانی و داون شدن سایت فروش بلیط، مسأله سیستم دیزاین امشب:

فرض کنید یه سایت فروش بلیت رو می‌خوایم طراحی کنیم که توانایی هندل کردن لود زیاد به شکل bursty رو داشته باشه، مثلاً سر ساعتی که فروش بلیط باز میشه.

فلوی رزرو هم به این صورته که هر کاربر می تونه نمایی از صندلی های پر و خالی رو ببینه و تا یه تعداد محدودی رو رزرو کنه.
از زمانی که رزرو شد پنج دقیقه فرصت داره پرداخت کنه که سفارش نهایی بشه وگرنه صندلی ها به حالت آزاد برمی گردن.

فرض کنید این ویژگی رو هم داریم که لیست صندلی های خالی با Polling آپدیت بشه، ولی همچنان کاربر موقعی که می خواد رزرو کنه باز سرور باید چک کنه که همه ى صندلی های انتخاب شده خالی باشن.

۱- تحليل تون از تعداد کاربر همزمان و RPS در زمان پیک برای همین کنسرت که در تهران قراره برگزار بشه چقدره؟

۲- توی راه حلتون چه اجزایی و چه تکنیک‌هایی استفاده می کنید؟ مثلا کش و دیتابیس و صف و ... اگر از تکنولوژی خاصی استفاده می کنید که کمک می کنه هم بگید.

۳- با توجه به اینکه لود همیشگی نیست و یه بار پیش میاد، چطوری می شه این معماری رو لود تست کرد تا مطمئن باشیم در روز موعود سیستم نمی افته. هرچی تست کامل تر باشه بهتر مثلا شامل این هم بشه که لود بالانسرها درست لود رو بتونن هندل کنن و gateway timeout ندیم. دیتابیس پر نشه و ...

۴- شاید در عمل دغدغه مهمی نباشه ولی چطور می شه برای زمان هایی که لود کمه، با کمترین تفییر، سیستم رو به حالتی رسوند که منابع کمتری مصرف کنه چون همیشه اون load رو نداریم. فرض کنید لود قابل پیش بینی هست و نیاز نیست خودکار scale بشه.

یکی از پترن های مورد علاقه من تو سیستم های توزیع شده، back pressure ئه.
خلاصه ماجرا اینه که وقتی یه سیستم نمیتونه با سرعتی که ورودی میگیره، اون رو هندل کنه، یه جوری این فشاری که روشه رو روی سیستم دیگری که بهش ورودی میده اعلام کنه.
این مطلب با مثال های زیاد و توضیحات جذاب این موضوع رو توضیح داده.

https://medium.com/@jayphelps/backpressure-explained-the-flow-of-data-through-software-2350b3e77ce7

من هرچی بگم اضافیه. :)))

مایکروسافت ادیتور متن تحت ترمینال خودش به نام Edit رو عرضه کرده که ادیتور ساده ای هست و به کاربران امکان ویرایش فایلهای متنی رو بدون خارج شدن از محیط ترمینال فراهم میکنه، بسیار سبک هست، از ماوس پشتیبانی میکنه، امکان باز کردن چند فایل به صورت همزمان رو داره و میشه عبارات مختلف رو در اون پیدا و جایگزین کرد.

این شرکت Edit رو به عنوان ویرایشگر پیش فرض متن برای ویندوز ساخته و به دلیل اینکه کاربران درگیر میم نحوه خارج شدن از Vim نشن، نیاز بوده که ساده باشه و دارای حالتهای مختلف مثل Vim نباشه، در نتیجه مایکروسافت تصمیم گرفته ادیتور خودش رو بسازه.

این ادیتور با زبان Rust نوشته شده، متن باز هست و از حالا میشه اون رو از گیت هاب دانلود و روی ویندوز و لینوکس نصب کرد.

🔎 theverge

📍 @TechTube

فایل متنی چیه؟ شاید بدیهی به نظر بیاد ولی توی POSIX تعریف ازش داریم.
تو این لینک میتونید بیشتر در موردش بخونید.
نکات مختلفی داره از جمله این که بین خط ها چی میاد و و از همه جالب تر این که اگر آخرین کارکتر فایلتون n\ نباشه معتبر نیست فایلتون :)))
https://stackoverflow.com/questions/729692/why-should-text-files-end-with-a-newline/729795#729795

یه ویدیو خیلی جالب در مورد گیت
تو این ویدیو میاد دیتا مدل گیت رو بررسی میکنه و میگه چرا شاید به عنوان یه دیتابیس هم این دیتا مدل می‌تونه جالب باشه؟

https://youtu.be/nPPlyjMlQ34?si=pvgzmoQH4XCLpd7t

ادیتور zed اخیرا ویژگی agentic edit رو معرفی کرده. قضیه به این صورته که شما قبلا می‌تونستین api key مربوط به LLM رو وارد کنید (انواع مختلفی رو هم ساپورت میکرد) و کنار کد و با کانتکست هر فایلی که بهش بگید، بتونید با مدلتون چت کنید.
الان علاوه بر اون قابلیت ادیت هم اضافه کرده، یعنی خود ادیتور میاد بر اساس پرامپت شما و چندین کال زدن به LLM، ادیت می‌کنه کد رو و حتی توی کد سرچ می‌کنه و فایل های مرتبط و مورد نیاز رو به کانتکست اضافه می‌کنه. در نهایت هم diff رو به شما نشون میده و شما تایید یا رد می‌کنید و خلاصه بدون اجازه شما کد رو دست نمیزنه. (البته قطعا ایده خوبیه که از ورژن کنترل استفاده کنید و کپی‌ای چیزی داشته باشید از کد)

https://zed.dev/agentic


در کل من ادیتور Zed رو دوست دارم خیلی. هم vim mode خوبی داره هم پشتیبانی نسبتا خوبی از زبان های مختلف بدون نیاز به پلاگین خاصی داره. البته برخلاف تبلیغشون که خیلی سریعه، از کانفیگ neovim من با ده ها پلاگین سریع‌تر نیست، اما باز هم تجربه لذت بخشی ارائه می‌ده.

چرا داشتن فقط یک مانیتور برای بهره‌وری بهتر است؟
این ویدیو توضیح می‌ده که چطوری با تمرکز بر فقط همون یک مانیتور حس بهتری داره و خستگی کمتری رو تجربه می‌کنه.

https://m.youtube.com/watch?v=8rWtKKeBMm8

در مورد functional programming مطلب خیلی جالبی بود

https://medium.com/@olxc/switching-from-oop-to-functional-programming-4187698d4d3

اسکایپ امروز بعد از ۲۲ سال برای همیشه خاموش می‌شه و کاربران برای استفاده از ویژگی‌های مشابه باید به مایکروسافت تیمز برن.

hadi @geekalerts

چرا برنامه‌نویس ها بسیار دچار فرسودگی شغلی میشن؟ (burnout)
یکم طولانیه ولی ویدیوی خیلی جالبی بود.

https://youtu.be/XW-02QiiHDM?si=5YiqqH-iN-nhWc7U

چطور مثل یک هکر از ترمینال استفاده کنیم؟
https://www.freecodecamp.org/news/coding-like-a-hacker-in-the-terminal-79e22954968e/

یه roadmap جالب برای توسعه وب

https://andreasbm.github.io/web-skills/

یک مطلب چند قسمتی خوب برای مدیریت مموری در زبان‌های برنامه‌نویسی مختلف
https://dev.to/deepu105/demystifying-memory-management-in-modern-programming-languages-ddd

کد زیبا چه کدیه؟ کدیه که به اندازه باشه نه بیشتر نه کمتر. قابل فهم باشه و ...
در این مطلب یه کد زیبا که برای match کردن regex ها استفاده می‌شه توضیح داده شده! به نظرم مهم تر از خود اون کد، دیدی که به برنامه‌نویسی و کد تمیز داره جالبه.
https://www.cs.princeton.edu/courses/archive/spr09/cos333/beautiful.html

یه کتاب‌خونه‌ و ابزار جدیدی که پیدا کردم اسمش llm ئه و بهتون اجازه میده تو ترمینال و یا به عنوان کتابخونه پایتونی با llmهاتون ارتباط بگیرید.
جدا از این که محبوبه و داک خوبی داره، چیزی که برای من جالب بود قابلیت پلاگین‌هاش بود که مثلا می‌شه با یه پلاگین پشتیبانی از مدل‌های لوکال یا مدل‌های openrouter رو هم بهش اضافه کرد.
همچنین قابلیت کار با عکس یا خروجی structured هم داره که من تو ابزارهای دیگه ندیده بودم به این راحتی و رایگان بشه استفاده کرد.

لینک گیتهاب:
https://github.com/simonw/llm

لینک داکیومنت (قسمت schema به عنوان مثال)
https://llm.datasette.io/en/stable/schemas.html


یک نمونه پلاگین:
https://github.com/simonw/llm-openrouter

برای نصبش هم پیشنهادم استفاده از uvئه که به راحتی با uv tool install llm می‌تونید نصبش کنید.

یکی از بهترین ابزارهایی که کاربران پایتون یا حتی کاربرانی که ابزارهای پایتونی دارن می‌تونن نصب کنن uvئه به نظرم. یه جایگزینه برای بسیاری از ابزارهای مدیریت پکیج و غیره پایتونه (مثل pip و pipx و pyenv و virtualenv) که با rust نوشته شده و بسیار بسیار سریعه. اینقدر سریع پکیج‌ها رو دانلود می‌کنه که من باورم نمیشه با pip یه کار مشترک رو انجام بدن!
https://docs.astral.sh/uv/


چیزی که امروز باهاش آشنا شدم قابلیت toolsش هست. به این صورته که شما فقط می‌نویسید uvx pycowsay (برای نصب ابزار pycowsay) و همین! خودش اگه اون نصب باشه اجراش میکنه و اگه نصب نباشه اول نصبش میکنه و بعد اجراش میکنه! همچنین می‌شه ابزار رو جوری نصب کرد که به path اضافه بشه.
https://docs.astral.sh/uv/concepts/tools/


به عنوان نکته مثبت اضافه، اگه دوست ندارید کامند های خودش رو هم یاد بگیرید کافیه به جای pip install ... بزنید uv pip install و خودش اکثر ساب‌کامند‌های پیپ رو پشتیبانی می‌کنه و می‌تونید از سرعت زیادش لذت ببرید.

سیستم نشون دادن تبلیغ بر اساس کوئری ها در گوگل چطوری کار میکنه؟
با یه مکانیسم به اسم ad auction

https://support.google.com/google-ads/answer/6366577?hl=en

اگه تو ویم متن نوشته باشید احتمالا به این مشکل خوردید که خط ها طولانی میشه و سخته باهاشون کار کرد.
یه کاری که میشه کرد wrap کردن خط‌هاست که میاد خط های طولانی رو در دو خط نشون میده. در حالت پیشفرض از وسط کلمه هم ممکنه بشکونه ولی میتونید تنظیم کنید فقط از whitespace ها برک بده.

حالا تو این حالت مشکلی که هست اینه که j/k خیلی جالب کار نمیکنن چون کل اون خط که ما چند خط می‌بینیم رو یه خط می‌بینیم!

این ویدیو چند تا شورتکات خوب گفته با کلید g که مشکل رو حل میکنن‌.
https://youtu.be/t9FWr7cajV4?si=XeS61yU20w0P6F5g

البته g کلا کارهای خیلی جالبی می‌کنه مثلا تبدیل lowercase به uppercase هم انجام میده.
https://learnbyexample.github.io/tips/vim-tip-7/