⭕️ تاب‌آوری فرسوده

واکاوی سازگاری اجباری جامعه با مشکلات در گفت‌وگو با سمیه توحیدلو

✍🏻 مینا علیزاده /نویسنده نشریه

🔹سیستم تاب‌آور به سیستمی گفته می‌شود که وقتی شوکی وارد می‌شود می‌تواند ساختار خود را در برابر آن شوک حفظ، ضربه را جذب و از منابع، ذخایر و ظرفیت‌های مازاد خود استفاده کند تا به تعادل برسد و تعادل زیستی و شرایط خاص خود را حفظ کند. این انتظار نیز وجود دارد که آن شوک گذرا باشد و پس از فروکش کردن آن بتوان منابع و پس‌اندازهای مصرف‌شده را جایگزین کرد. درواقع در تاب‌آوری یک افق آینده وجود دارد که همچنان زنده است. اما بر آن چیزی که سال‌هاست در اقتصاد سیاسی ایران وجود دارد و زیر سایه جنگ و نااطمینانی‌های شدید ساختاری در این مدت تعمیق پیدا کرده، دیگر نمی‌توان نام تاب‌آوری گذاشت. درواقع حتی عادی‌سازی هم نیست، بلکه نوعی کوتاه شدن رادیکال افق انتظار و کرانه دید است.

🔹فقرای امروز سرمایه فرهنگی، مهارت، سواد و توقعات فزاینده بالایی دارند و محرومیتشان نیز بالاست. اما تحصیل کرده‌اند و روش‌های سامان‌دهی و گذران زندگی را بلدند. به همین دلیل شما در بخشی از این فقرای جدید که فقرای امروزی‌اند و اکنون زیاد دیده می‌شوند، احساس می‌کنید که یک تقلای هوشمندانه برای پذیرش وضعیت یا مقاومت اقتصادی وجود دارد. این مسئله را نمی‌شود به حساب سازگاری و رضایت گذاشت. به‌نظر می‌رسد که ما در ایران درگیر عادی‌سازی بحران نیستیم، چون بحران، تورم مداوم، فروپاشی خدمات پایه و سایه جنگ چیزهایی نیستند که انسان زنده بتواند آنها را عادی ببیند.

🔹زیست‌جهان‌های جایگزین اتفاق افتاده‌اند و ممکن است در برخی موارد اقتصاد را مشاهده‌ناپذیر کنند. مثلاً وقتی خانواده‌ها برای بقا به‌دنبال خلق راه‌حل‌های غیررسمی می‌روند، مشاغل غیررسمی، تغذیه، خدمات، حتی فراغت و آموزش همه شبکه‌های زیرپوستی و غیررسمی ایجاد می‌کنند تا بتوانند حذف‌های قبلی را جبران کنند. این وضعیت مشکلات خود را نیز ایجاد می‌کند. مثلاً خروج از کار رسمی و پناه بردن به پلتفرم‌های خرد باعث می‌شود که درواقع نوعی اشتغال موقت درون‌خانه یا اقتصاد خانگی ایجاد شود که ما آنها را اصلاً مشاهده‌پذیر نمی‌دانیم.

🔹باید تکثر به رسمیت شناخته شود و نیازهای متکثر نیز به رسمیت شناخته شوند و از سیاست‌های یکدست‌ساز تا حدی فاصله بگیریم. درست است که باید حداقل‌های پایه از طریق کالابرگ‌ها و مواردی از این دست توزیع شود، اما باید حواسمان به این نکته باشد که منطق برابری واقعی لزوماً به‌معنای آن نیست که غذای یکسانی به همه بدهیم. ما بیماران خاص و نیازهای خاص داریم. مناطق مرزی ما نیز ممکن است نیازهای متفاوتی داشته باشند. بنابراین وقتی بتوانیم گروه‌های مختلف را بازشناسی کنیم، می‌توانیم بازتوزیع بهتر و عادلانه‌تری داشته باشیم. همه افراد لزوماً برابر و یکدست نیستند.

#تجارت_فردا
@tejaratefarda

متن کامل گفت‌وگو را اینجا مطالعه کنید.