‍ هو خیر المحسنین


✅ روزگار محسن، اعتبار محسن


✍️حجت‌اله صیدی


🔹 «در بازار، اعتبار از سرمایه باارزش‌تر است»، این گزاره، لب‌لباب کتاب مستطاب محسن جلال‌پور است که با اسم با مسمای «روزگار محسن» از سوی انتشارات دنیای اقتصاد تابان روانه‌ی بازار کتاب شده است. با مسما از آن جهت که کتاب، نه داستان زندگی شخصی یک انسان بزرگ از زبان خویش، بلکه شرح زمانه ‌و روزگاری است که نویسنده در آن زیسته و بالیده است. روزگاری که در آن به تعبیر نویسنده، از بین سه رکن رکین بازارها، رکن اعتبار، نتیجه‌ی تحقق دو رکن دیگر، یعنی اعتماد و اخلاق بوده و به کسب‌‌وکارها رونق و جلال بخشیده است و از این روست که در بسیاری از صفحه‌ها و فصل‌های دوازده‌گانه‌ی کتاب، «اعتبار» واژه‌ای پربسامد است، شاید بیشتر از تمامی واژه‌ها. روزگار محسن، یعنی روزگار نسلی از ایرانیان که در میان سنت و مدرنیته، تجارت و سیاست، امید و ناامیدی، خشک‌سالی و ترسالی و بخش خصوصی و دولت، با اخلاق و اعتبار زندگی کرده‌اند.

🔹 اشتیاق محسن در فلکه‌ی مشتاق کرمان شکل گرفته است. اشتیاق به کار و تلاش و تجارت و خدمت که از جهان مادری‌اش در آن فلکه‌ی مشهور آغاز می‌شود و دنباله می‌یابد تا حجره‌های تنگ و باریک بازار قدیمی کرمان و کاروانسراهای سترگ آن و از آن‌جا تا اقصی نقاط کشور و پایتخت، فرزند برومند حاج حسین جلال‌پور را رهنمون می‌شود و بدین ترتیب، سفر دور و دراز محسن را با روایتهایی از شکست و پیروزی، پربار می‌کند. از پدر مرحوم آموخته است که بهترین استاد زندگی «کار» است و از مردم کریم کرمان نیز که: «هر قرونی زیر هزار من سنگ است».

🔹 آموزه‌های کتاب به مراتب بیش‌تر و فراتر از چند جمله است که با قلم چون منی به عرض مخاطب برسد. کتاب را باید خواند و در بسیاری از سطرهایش، درنگ کرد. در روایت‌هایی که انبوهی از حکمت در آن نهفته است و این همه، در سراسر زندگی محسن و دیگر بچه‌های خیابان سعدی، جاری بوده است. چه در خانه‌ای که همیشه مهمان داشت، چه در مدرسه‌ی احمدی یا کاروانسرای حاج مهدی و چه در اتاق بازرگانی ایران.
حکمتی که هم در گرمای روابط عاطفی خاندان و همسایگان جلوه می‌کند، چه در تب‌تاب‌های مدرسه و چه در تصمیم‌ها و کنش‌های اقتصادی در بازار.


🔹 علاوه برعنوان هوشمندانه‌ی کتاب، طرح روی جلد نیز زیبایی معنی‌داری دارد. نگاه کودکی محسن به پشت سر، در حالی که دست در دست مادر مهربانی دارد که با وجود عمر کوتاه، اثری عمیق و بلند بر ذهن و زبان فرزند گذاشته و نمادی است از زن سخت‌کوش، عفیف و مظلوم این سرزمین، گویای رازهای نهفته در تجربه‌ی زیسته‌ی نویسنده است. همچنین است نثر ساده، صمیمی و دل‌نشین کتاب که به مدد ویرایش ادبی سرکار خانم الهه طهماسبی، جذابیتی دوچندان یافته است.
آن‌چنان که نویسنده وعده داده، باید چشم‌انتطار جلدهای دوم و سوم نیز باشیم که پرده‌ها‌ی دیگری از روزگار پرشکوه و جلال محسن جلال‌پور را به نمایش خواهند گذاشت، زیرا زندگی‌نامه‌ها، اگر چه معمولاً روایت انسان‌‌ها تلقی می‌شوند اما زندگی برخی از آنان، روایت بخشی از تاریخ اجتماعی و اقتصادی یک کشور هم به شمار می‌رود.

🔹نکته‌ی پایانی آن که برای این بنده که خود دانشجوی «دانشگاه خیابان» است، کتاب ارجمند روزگار محسن، باور و احترام به بازار، ساختار و سازوکارش را بیش‌تر از پیش کرد زیرا به روایت کتاب، بازار اگر درست فهمیده شود، فقط محل معامله و تبادل کالا نیست، بلکه مدرسه‌ای است برای یادگیری اعتماد، مسئولیت، ریسک و آینده‌نگری. درس دیگر کتاب برای جوانان و فرزندانمان نیز، شاید این باشد که زندگی حرفه‌ای، یک مسیر مستقیم نیست. در این مسیر، موفقیت و شکست، امید و ناامیدی، تصمیم درست و تصمیم اشتباه، همه در کنار هم قرار می‌گیرند. آنچه اهمیت دارد، توانایی انسان برای آموختن از روزگار خویش است.

روزگار ایران و ایرانیان، نیکو باد و محسن.


🗓جمعه ۱۰ مهرماه ۱۴۰۵‌

#حجت_اله_صیدی

https://t.me/aba_saydi