از نظر طب مدرن و فیزیولوژی بدن، آیا نوشیدن آب زمانی که تشنه نیستیم،مضر است لزوماً مضر نیست؛ اما اگر بهطور مداوم و بیش از نیاز بدن آب بنوشیم، ممکن است عوارضی ایجاد شود. نکته علمی این است که باید بین نوشیدن آب بدون احساس تشنگی و نوشیدن اجباری و بیش از حد آب تفاوت قائل شویم.
۱. وقتی تشنه نیستیم، آیا بدن به آب نیاز ندارد؟
خیر. احساس تشنگی یکی از مکانیسمهای تنظیم آب بدن است، اما تنها شاخص نیاز بدن به آب نیست.
مغز، بهویژه هیپوتالاموس، از طریق گیرندههای حساس به غلظت مواد محلول خون، در تنظیم تشنگی و ترشح هورمون ضدادراری (ADH) نقش دارد.
وقتی بدن به آب نیاز دارد:
غلظت برخی مواد محلول خون افزایش پیدا میکند.
احساس تشنگی تحریک میشود.
ترشح هورمون ADH میتواند افزایش یابد.
کلیهها آب بیشتری را حفظ میکنند و ادرار غلیظتر میشود.
بااینحال، در شرایطی مانند گرما، ورزش و تعریق، ممکن است لازم باشد مصرف آب را بر اساس میزان فعالیت و اتلاف مایعات تنظیم کنیم؛ نه اینکه فقط منتظر تشنگی بمانیم.
نتیجه: اگر تشنه نیستید، لزوماً به این معنا نیست که نوشیدن آب برایتان بیفایده است؛ همانطور که تشنه نبودن به معنای نیاز به نوشیدن اجباری آب هم نیست.
۲. اگر بدون تشنگی مرتب آب بنوشیم، چه عوارضی ممکن است داشته باشد؟
الف) کاهش سدیم خون
مهمترین خطر، نوشیدن مکرر آب در مقادیر زیاد، بهخصوص در مدت کوتاه، است.
اگر ورود آب به بدن از توانایی دفع آن بیشتر شود، سدیم خون ممکن است رقیق شود و وضعیت موسوم به هیپوناترمی ایجاد شود.
علائم آن عبارتاند از:
سردرد
تهوع
ضعف
گیجی
در موارد شدید، تشنج و کاهش سطح هوشیاری
این عارضه در افراد سالمی که بهطور معمول آب مینوشند شایع نیست؛ خطر اصلی مربوط به مصرف افراطی آب و شرایطی است که دفع آب را مختل میکنند.
ب) افزایش غیرضروری ادرار
اگر بیشتر از نیاز بدن آب بنوشید، کلیهها معمولاً آب اضافی را دفع میکنند. در نتیجه ممکن است:
بیشتر به دستشویی بروید.
شبها برای ادرار کردن بیدار شوید.
خواب شما مختل شود.
البته تکرر ادرار مداوم میتواند علل دیگری نیز داشته باشد.
ج) ناراحتی معده
نوشیدن حجم زیاد آب بدون نیاز واقعی ممکن است باعث احساس پری معده، نفخ یا تهوع شود.
این عارضه معمولاً به حجم آب مصرفشده در یک نوبت مربوط است.
@tebeson_ti
@tebesont_i