تفسیر محور ECG در ۶۰ ثانیه

هنگام خواندن نوار قلب ۱۲ لید، در تعیین محور الکتریکی در صفحه فرونتال سردرگم شده‌اید؟ موضوع را پیچیده نکنید. با بررسی جهت خالص کمپلکس QRS (رو به بالا/مثبت یا رو به پایین/منفی) در لید I و لید aVF، می‌توانید به‌سرعت بردار الکتریکی قلب را تعیین کنید.

راهنمای سریع تشخیصی برای استفاده روزمره در بالین:

روش دو لید (لید I و لید aVF)

1️⃣. محور طبیعی (۳۰- تا ۹۰+ درجه)

🟣 الگوی ECG: لید I مثبت + لید aVF مثبت.

🟡روش حفظی: هر دو شست رو به بالا هستند؛ دو شست رو به بالا همیشه نشان‌دهنده محور طبیعی است.

معنای بالینی: هدایت الکتریکی طبیعی و فیزیولوژیک.

2️⃣. انحراف محور به چپ (LAD) (۳۰- تا ۹۰- درجه)

🟣الگوی ECG: لید I مثبت + لید aVF منفی.

🟡روش حفظی: بردارها از یکدیگر دور می‌شوند؛ لید I رو به بالا و لید aVF رو به پایین است؛ بنابراین LAD.

🔵علل شایع: بلوک فاسیکول قدامی چپ (LAFB)، هیپرتروفی بطن چپ (LVH)، انفارکتوس میوکارد تحتانی یا پیسینگ بطنی.

نکته بالینی: برای افتراق، لید II را بررسی کنید. اگر لید II مثبت باشد، انحراف محور به چپ فیزیولوژیک است (از صفر تا ۳۰- درجه). اگر لید II منفی باشد، انحراف محور به چپ پاتولوژیک است (از ۳۰- تا ۹۰- درجه).

3️⃣. انحراف محور به راست (RAD) (۹۰+ تا ۱۸۰+ درجه)

🟣الگوی ECG: لید I منفی + لید aVF مثبت.

🟡روش حفظی: بردارها به سمت یکدیگر می‌روند؛ لید I رو به پایین و لید aVF رو به بالا است؛ بنابراین RAD.

علل شایع: هیپرتروفی بطن راست (RVH)، آمبولی حاد ریه (PE)، انفارکتوس میوکارد جانبی، COPD/قلب ریوی یا بلوک فاسیکول خلفی چپ (LPFB).

4️⃣. محور شدید یا «محور شمال‌غربی» (Northwest Axis) (۹۰- تا ۱۸۰± درجه)

🟣الگوی ECG: لید I منفی + لید aVF منفی.

🟡روش حفظی: هر دو شست رو به پایین هستند؛ این حالت نشان‌دهنده محور Extreme یا نامعین است.

🔵علل شایع: تاکی‌کاردی بطنی (VT)، هیپرکالمی شدید، جابه‌جایی لیدهای اندامی یا آمفیزم شدید.

نکته بالینی

همیشه نوار قلب فعلی را با نوارهای قبلی بیمار مقایسه کنید. تغییر ناگهانی و حاد محور الکتریکی می‌تواند نشان‌دهنده یک بیماری حاد ساختاری یا عملکردی قلبی‌ریوی باشد؛ برای مثال، آمبولی ریه که موجب انحراف جدید محور به راست می‌شود، یا انفارکتوس حاد میوکارد که مسیرهای فعال‌سازی بطنی را تغییر می‌دهد.


✍️ ادمین کانال طب اطفال

🚩🚩@TebeAtfal