اخیراً، پرونده‌ای در پزشکی قانونی مطرح شد که متأسفانه در آن متخصص بیهوشی محکوم شد.

بیماری قرار بود تحت یکی از اعمال جراحی‌ قرار گیرد که نیاز به بیهوشی عمومی داشت.

وضعیت بیمار قبل از عمل پایدار بود.تمام آزمایش‌های بیمار طبیعی بودند.

معاینه بالینی توسط متخصص داخلی و متخصص بیهوشی نیز صلاحیت پزشکی بیمار برای انجام عمل را تأیید کرده بود.

متخصص بیهوشی قبل از عمل از بیمار پرسید چند ساعت ناشتا بوده است؟!

بیمار پاسخ داد که دستورالعمل‌ها را رعایت کرده و حتی ۱۰ ساعت کامل ناشتا بوده است.

با شروع عمل و آغاز اقدامات بیهوشی بیمار، دچار آسپیراسیون و افت شدید سطح اکسیژن خون شد و تلاش‌ها برای احیای او موفقیت‌آمیز نبود و بیمار فوت کرد.

از اینجا بود که شرایط متشنج شد، زیرا وضعیت بیمار قبل از عمل پایدار بود و خود عمل نیز عمل پرخطری محسوب نمی‌شد.

با بررسی مجدد وضعیت بیمار، مشخص شد چه اتفاقی افتاده است.
... متأسفانه بیمار یکی از داروهای تزریقی هفتگی کاهش وزن از گروه آگونیست‌های GLP-1 مانند Ozempic، Wegovy یا Mounjaro را مصرف می‌کرد.

بیمار این موضوع را به پزشک اطلاع نداده بود، زیرا تصور می‌کرد این دارو صرفاً یک داروی لاغری است و داروی مربوط به یک بیماری مزمن نیست. از طرف دیگر، پزشک نیز اساساً مصرف این دارو را در شرح حال دارویی بیمار ثبت نکرده بود.

مشکل اینجا بود که بیمار هنوز در مرحله افزایش تدریجی دوز (Dose escalation) برای دستیابی به کاهش وزن بیشتر قرار داشت و همچنان دچار تأخیر در تخلیه معده بود؛ عارضه‌ای که در مراحل ابتدایی مصرف این داروها قابل انتظار است.

متأسفانه بیمار دارو را قبل از عمل قطع نکرده بود، پزشک را نیز در جریان مصرف آن قرار نداده بود و پزشک هم درباره مصرف این دارو سؤال نکرده و آن را در پرونده بیمار ثبت نکرده بود.

با شروع بیهوشی و به دلیل تخلیه نشدن کامل معده، محتویات معده به سمت بالا برگشت و باعث آسپیراسیون، کاهش سطح اکسیژن خون و در نهایت نارسایی حاد تنفسی و مرگ بیمار شد.

⭕️ نکته مهم برای همکاران بخصوص متخصصین بیهوشی این است که باید از هر بیمار، چه زن و چه مرد، درباره مصرف این داروها سؤال کنند، حتی اگر خود بیمار به آن اشاره نکرده باشد.

متأسفانه این داروها به‌طور گسترده تجویز می‌شوند و گاهی نیز بیمار شخصاً مصرف آنها را شروع می‌کند.

با توجه به شرایط این بیمار و با در نظر گرفتن اینکه دارو در این مورد برای درمان دیابت استفاده نمی‌شد و صرفاً با هدف کاهش وزن مصرف می‌شد، لازم بود دارو یک تا دو هفته قبل از عمل قطع شود.

همچنین لازم بود توصیه شود بیمار ۲۴ ساعت قبل از عمل از مصرف غذا خودداری کند؛ مصرف مایعات تا زمان شروع دوره معمول ناشتایی قبل از عمل، حداقل ۶ ساعت، مجاز باشد.
مهم‌تر از همه، لازم بود سونوگرافی معده برای ارزیابی میزان محتویات معده و تخلیه آن انجام شود و در صورت وجود غذای باقی‌مانده در معده، عمل به تعویق بیفتد؛ مگر اینکه عمل اورژانسی باشد که در آن صورت متخصص بیهوشی باید اقدامات احتیاطی ویژه مربوط به چنین شرایطی را انجام دهد.

این ماجرا، با توجه به گسترش روزافزون مصرف این داروها، احتمالاً آخرین مورد نخواهد بود.

برای کسانی که اخیراً کنفرانس انجمن اروپایی دیابت را دنبال می‌کنند، چندین داروی جدید با مکانیسم اثر مشابه نیز در مسیر ورود به بازار هستند؛ بنابراین باید این موضوع را در نظر داشت.


✍️ ادمین کانال طب اطفال

🚩🚩@TebeAtfal