🔷آلب ارسلان خود را مجاهدی می‌دانست که جز پیروزی یا شهادت هدف دیگری ندارد. بنابراین، همراه با سواران چابک و جنگاور خود، در نزدیکی ملازگرد به سپاه بیزانس حمله کرد. ترکان سلجوقی با همان شیوه جنگی خاص خود، یعنی حمله و عقب‌نشینی‌های سریع، با وجود تعداد بسیار کمتر، چنان به سپاه بیزانس حمله کردند که شمار زیادی از نیروهای رومی کشته شدند و سرانجام خود امپراتور نیز به اسارت درآمد. رومانوس را نزد آلب‌ارسلان آوردند. سلطان ابتدا سه تازیانه بر سر او زد و گفت:«چرا وقتی من پیشنهاد صلح دادم، آن را نپذیرفتی؟» امپراتور که به‌شدت تحت تأثیر شکست و اسارت خود قرار گرفته بود، پاسخ داد: «دست از سرزنش من بردار و هر کاری می‌خواهی با من بکن.»آلب‌ارسلان در برابر دریافت یک میلیون و پانصد هزار دینار، او را بخشید و با او پیمان صلحی به مدت پنجاه سال بست. سپس رومانوس چهارم را به کشورش بازگرداند.