🔹عقیده شیعه در باب خلق افعال🔹

🔸وهابی اینطور القا کرده که شیعه معتقد است خداوند خالق افعال موجودات نیست؛

🔻این در حالیست که
خلق غیرمستقیم و با واسطه افعال انسان توسط خدا از مسلمات معارف روایی شیعه به شما می‌رود که در روایات از آن به خلق تقدیری تعبیر شده اما خلق مستقیم و بدون واسطه که از آن به خلق تکوینی تعبیر شده مورد انکار روایات است، چرا که خلق تکوینی مستلزم جبر است و نظریه کسب اشعری همانطور که در ادامه خواهیم گفت با خلق تکوینی تطابق دارد و دلیل مخالفت شیعه با نظریه کسب اشعری، مستلزم جبر بودن این نظریه است و نظریه کسب اشاعره جز در لفظ تفاوتی با عقیده جبریه ندارد.

اعتقادنا في أفعال العباد أنّها مخلوقة خلق تقدير لا خلق تكوين
📚الإعتقادات، الشيخ الصدوق ص 29

🔺اعتقاد ما در مسئله افعال عباد این است که مخلوق خدا به شمار می‌روند؛ البته به نحو خلق تقدیری و نه خلق تکوینی

🔻که روایات نیز به همین عقیده دلالت دارند:

أَبَا اَلْحَسَنِ عَلِيَّ بْنَ مُوسَى اَلرِّضَا عَلَيْهِ السَّلاَمُ: أَفْعَالَ اَلْعِبَادِ مَخْلُوقَةٌ لِلَّهِ تَعَالَى خَلْقَ تَقْدِيرٍ لاَ خَلْقَ تَكْوِينٍ وَ اَللَّهُ خٰالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَ لاَ نَقُولُ بِالْجَبْرِ وَ اَلتَّفْوِيضِ
📚عيون أخبار الرضا عليه السلام ج ۲، ص ۱۲۱

عَنْ عَبْدِ اَلسَّلاَمِ بْنِ صَالِحٍ اَلْهَرَوِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا اَلْحَسَنِ عَلِيَّ بْنَ مُوسَى اَلرِّضَا عَلَيْهِ السَّلاَمُ يَقُولُ: أَفْعَالُ اَلْعِبَادِ مَخْلُوقَةٌ فَقُلْتُ لَهُ يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ وَ مَا مَعْنَى مَخْلُوقَةٌ قَالَ مُقَدَّرَةٌ [لا مُكَوَّنَةٌ]
📚معاني الأخبار ج ۱، ص ۳۹۵

🔰آیت الله سبحانی در این باره می‌نویسد:

اللّه فاعل بالتسبيب و العبد بالمباشرة
إنّ كثيرا من محققي الإمامية صوّروا هذه النظرية بما يوجبه هذا العنوان فجعلوا نسبة الفعل إلى اللّه نسبة تسبيبية و نسبته إلى العبد نسبة مباشرية بحجة أنّ اللّه سبحانه وهب الوجود و الحياة و العلم و القدرة لعباده، و جعلها في اختيارهم. و أنّ العبد هو الذي يصرف الموهوب في أي مورد شاء، فينسب الفعل إليه سبحانه لأجل كونه معطي المبادي و مفيض الوجود و القدرة، و إلى العبد لأنه الذي يصرفها في أي مورد شاء.
📚الإلهيات ج ۲ ص ۳۴۶

«بسیاری از محققان امامیه نظریه فاعلیت طولی را به تصویر کشیدند و نسبت فعل به خدا را نسبت تسبیبی و نسبت فعل به بنده را نسبت مستقیم می‌دانند. دلیل آن‌ها هم این است که خدا وجود حیات، علم و قدرت را به بندگانش اعطا نموده تا مختار باشند. و بنده هر طور که بخواهد می‌تواند آن‌ها را به کار بگیرد. پس فعل از آن جهت که خدا مبادی فعل و وجود و قدرت را به بندگان بخشیده، به خدا منسوب است و از آن جهت که بنده آن را در هر جایی که می‌خواهد به کار می‌گیرد، به بنده منسوب است.»

🔹اما نظریه کسب اشاعره، جبری است🔹