🔹جبری بودن نظریه کسب اشعری🔹

🔸وهابی مدعی شده نظریه کسب نظریه‌ای میان جبریه و قدریه است؛

⁉️اما آیا واقعا چنین است؟! پاسخ منفی است؛ بلکه نظریه کسب اشاعره جز در لفظ تفاوتی با عقیده جبر ندارد؛ ابوالحسن اشعری که نزد اهل سنت بعنوان مبدع این نظریه شناخته می‌شود می‌گوید:

٢٠ - وأنه لا خالق إلا الله، وأن أعمال العباد مخلوقة لله مقدرة كما قال: {وَاللَّهُ خَلَقَكُمْ وَمَا تَعْمَلُونَ}. 📌وأن العباد لا يقدرون أن يخلقوا شيئًا وهم يخلقون
٢٢ - وإن الله يَقْدِر أَنْ يُصْلح الكافرين، ويلطف بهم حتى يكونوا مؤمنين، 📌ولكنه أراد أن يكونوا كافرين كما علم، وخذلهم وطبع على قلوبهم.
📚الإبانة عن أصول الديانة - ت العصيمي، أبو الحسن الأشعري، ص ۲۲۰

ترجمه سخن اشعری:
خالقی جز خدا نیست، اعمال بندگان مخلوق خدا هستند، بندگان قادر نیستند چیزی (فعلی) را خلق کنند و خود مخلوق هستند.
خدا قادر است که کافرین را اصلاح کند و به آنها لطف کند تا مومن شوند، اما خدا اراده کرده که آنها کافر باشند

🔻جرجانی اشعری در شرح نظریه کسب گفته:

📌فعل العبد مخلوقاً لله إبداعاً وإحداثاً ومكسوباً للعبد، 📌والمراد بكسبه إياه مقارنته لقدرته وإرادته من غير أن يكون هناك منه تأثير أو مدخل في وجوده سوی کونه محلاً له، وهذا مذهب الشيخ أبي الحسن الأشعري
📚شرح المواقف ج ۸ ص ۱۶۳

ترجمه سخن جرجانی:
فعل بندگان مخلوق خداست خلق ابداعی و احداثی و مکسوب بنده، و مراد از کسب مقارنت ایجاد فعل از طرف خدا با قدرت و اراده بنده است بدون آنکه بنده تاثیر یا دخالتی در ایجاد فعل داشته باشد جز آنکه بنده محل کَون (تکوین) فعل است، و این مذهب شیخ ابوالحسن اشعری است.

🔺دقت کنید که جرجانی اشعری در شرح نظریه کسب می‌گوید بنده صرفا محل تکوین فعل خداست بدون اینکه هیچ تاثیر یا دخالتی در فعل داشته باشد.

🔸قاضی بیضاوی که خود اشعری است نیز بر نظریه کسب اشاعره اشکال کرده و گفته:

وقالوا الأفعال الواقعة بقدرة الله تعالى وكسب العبد، على معنى أن العبد إذا صمم العزم، فالله تعالى يخلق الفعل فيه، وهو إيضا مشكل.

معنی نظریه کسب این است که هر گاه بنده تصمیم گرفت و عزم کرد، خدا فعل را در بنده خلق می‌کند، و عقیده به آن مشکل است.
📚طوالع الأنوار، البيضاوی، ص ۲۰۰

🔹و این عقیده همانطور که گفتیم جز در لفظ تفاوتی با عقیده به جبر ندارد و صرفا بازی با کلمات است؛

🔰و همانطور که خواجه نصیر الدین طوسی فرمودند نظریه کسب هذیانی بیش نیست:

القول بالكسب هذيان.

📚الانوار الجلالية، ص 132

🛑اعتراف عالم وهابی به جبر بودن کسب