Ali Ghiasiخانم ۸۰ ساله با سابقه HF و دیورتیکولیت مکرر با درد شکم شدید و تنگی نفس و اسهال به اورژانس مراجعه کردند بیمار با تشخیص دیورتیکولیت تحت درمان با سیپرو و مترو قرار گرفت اما همچنان بعد از یک هفته درد شدید دارد. تشخیص بیمار ؟ اقدامات تشخیصی، درمانی بعدی ؟
یافته های اصلی و مهم سی تی - کاهش سایز کلیه راست - وجود هوا در رحم - دریوتیکول های متعدد سیگمویید - افزایش شدید ضخامت سیگمویید به صورت Long Circumferential - انگورجمنت شدن عروق مزانتر - مایع ازاد لگن - مختصری فت استرندینگ
مطرح کننده بیماری های مرتبط با دیورتیکول که بیش تر از همه Segmental Colitis Associated with Diverticulosis - SCAD With Colo-Uterine Fistula مطرح میشه
و برخلاف دیورتیکولیت نیازمند بیوپسی و سیگموییدوسکوپی هست
Angiographic categorization of spontaneous isolated superior mesenteric artery (SMA) dissection on cross-sectional and sagittal views of computed tomographic angiography. (A) Type I – Patent true and false lumen revealing entry and reentry sites. Type II – Patent true lumen but no reentry flow from the false lumen. (B) Type IIa – Visible false lumen but no visible reentry site (blind pouch of false lumen). (C) Type IIb – No visible false luminal flow (thrombosed false lumen), which usually causes true lumen narrowing. (D) Type III – SMA dissection with occlusion of SMA.
تعریف و اپیدمیولوژی: جدا شدن لایه اینتیما و ایجاد true lumen و false lumen اغلب به‌صورت: Isolated SMA dissection (بدون درگیری آئورت) شایع‌تر در: مردان 40–60 سال سابقه HTN، سیگار، بیماری‌های بافت همبند
پاتوفیزیولوژی: ورود خون به لایه مدیا → تشکیل false lumen پیامدها: فشرده شدن true lumen کاهش پرفیوژن روده ترومبوز false lumen گاهی آنوریسم ثانویه
تظاهرات بالینی: طیف بسیار متغیر: شایع‌ترین: درد حاد اپی‌گاستر یا پری‌امبیلیکال ± تهوع، استفراغ گاهی کاملاً بدون علامت (تشخیص اتفاقی) علائم هشدار: درد شدید پیشرونده علائم پریتونیت لاکتات بالا → ایسکمی روده
(Diagnosis):
🔹 Gold Standard: CT Angiography (CTA) یافته‌های کلیدی CT: Intimal flap (مهم‌ترین) True lumen / False lumen ترومبوز در false lumen تنگی true lumen اتساع آنوریسمال کاهش enhancement شاخه‌های دیستال علائم ایسکمی روده: bowel wall thickening decreased enhancement pneumatosis portal venous gas 📌 محل شایع شروع دیسکشن: 1–3 سانتی‌متر بعد از منشأ SMA
تشخیص افتراقی مهم SMA embolism SMA thrombosis Non-occlusive mesenteric ischemia Vasculitis (PAN) Aortic dissection extending to SMA
درمان SMA Dissection
درمان بسته به وضعیت بالینی و CT است. درمان محافظه‌کارانه (Conservative)
🔹 خط اول در اغلب بیماران پایدار( stable)
اندیکاسیون: بدون ایسکمی روده درد کنترل‌شده وtrue lumen قابل قبول
اجزا: کنترل فشار خون (مهم‌ترین) وNPO در فاز حاد آنالژزی وAnticoagulation یا antiplatelet (بحث‌برانگیز)
هدف: جلوگیری از ترومبوز true lumen 📌 بسیاری از مطالعات نشان داده‌اند:conservative management در >70–80٪ موارد موفق است
درمان اندوواسکولار (Endovascular)
🔹 در صورت شکست درمان محافظه‌کارانه
اندیکاسیون‌ها: درد مداوم یا تشدیدشونده تنگی شدید true lumen ایسکمی روده بدون نکروز آنوریسم در حال بزرگ‌شدن
جراحی باز (Open Surgery) 🔴 فقط در موارد شدید اندیکاسیون: نکروز روده پارگی SMA پریتونیت شکست اندوواسکولار روش‌ها: Bypass Resection روده نکروزه Repair شریان
پیگیری (Follow-up) CTA در: 1–3 ماه 6 ماه سالانه
ارزیابی: تغییر قطر SMA ترومبوز false lumen پرفیوژن شاخه‌ها
